Urząd musi oddać VAT

Wydawać by się mogło, że w sprawach dot. zwrotu VAT zrobiono już praktycznie wszystko. Procedura przedłużenia terminu zwrotu VAT dla dobrego doradcy podatkowego to niemal dekalog. Orzecznictwo sądów zdążyło już okrzepnąć, a linia orzecznicza została utrwalona. Nikt więc nie spodziewał się żadnych zmian w tym zakresie.

A jednak zmiany interpretacyjne w istotnej dla przedsiębiorców instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku VAT stały się faktem.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale o sygn. akt I FPS 2/16 z 24 października 2016 r. uznał, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o  którym mowa w art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT, w przypadku gdy weryfikacja rozliczenia podatnika dokonywana jest w ramach kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub postępowania kontrolnego, następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 o.p., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Uchwała ma moc ogólnie wiążącą wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, ponieważ została podjęta w składzie siedmiu sędziów tego sądu. Tym samym NSA postanowił wstrząsnąć dotychczasowym stanem rzeczy "tak aby wypracowany w drodze wykładni model działania pozwolił na funkcjonowanie tej instytucji bez wywoływania kolejnych już rysujących się problemów" - czytamy w dokumencie.

Niewłaściwa procedura przedłużania terminu zwrotu VAT

Do tej pory, aby nie narazić się na rażące naruszenie prawa w związku z niezachowaniem ciągłości w przedłużaniu terminu zwrotu podatku, organ podatkowy musiał poradzić sobie z problemami natury praktycznej - czyli błędnie skonstruowanym przepisem art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy VAT. Treść artykułu nie została skorelowana z terminami obowiązującymi w ramach wskazanych w przepisach procedur podatkowych, zaś wykładnia językowa wymuszała na organie podatkowym - przynajmniej w teorii, konieczność wszczynania postępowania podatkowego i wydania nowego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku w dniu zakończenia kontroli podatkowej. Wtedy to bowiem wygasał uprzedni termin zwrotu, a to z kolei oznaczało pozbawienie podatników prawa do złożenia korekty oraz marginalizację instytucji zastrzeżeń do protokołu kontroli, co prowadzić mogło do kolejnego złamania przepisów procedury podatkowej.

NSA uznał za niewłaściwe przedłużanie terminu zwrotu VAT w dotychczasowy - stosowany przez organy podatkowe - sposób, tj. "do zakończenia procedury weryfikacyjnej". Krytycznie oceniono "pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego (i "samouaktualniającego się") postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie".

Organ podatkowy musi podać nowy termin zwrotu VAT

Nowe zasady wykładni przepisu art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT nakazują wydawanie postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT zawsze w trybie czynności sprawdzających, jako jedynej procedurze znanej ustawie - Ordynacja podatkowa. W takim postanowieniu organ podatkowy musi podać nowy termin, a dokładnie datę, do której przedłuża termin zwrotu podatku, a która nie musi się wiązać, jak było to do tej pory, z daną procedurą weryfikacyjną zasadność zwrotu podatku.

Omawiana uchwała otworzyła drogę do skutecznego podważenia dotychczas wydanych postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu VAT. W większości przypadków postanowienie w tym zakresie było wydawane bez właściwej podstawy prawnej, tym samym bez właściwego pouczenia o możliwości zażalenia oraz bez wskazania konkretnej daty, do której przedłuża się termin zwrotu, co oznacza, że kolejne postanowienia wydane zostały już zwykle po terminie zwrotu, zatem nie mogły niczego przedłużyć.

W konsekwencji organ podatkowy dokonujący dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu VAT będzie musiał to zrobić, o ile okaże się, że nie wydał kolejnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku przed wygaśnięciem poprzedniego terminu bądź wydał je błędnie.

mec. Robert Nogacki, założyciel Kancelarii Prawnej Skarbiec, specjalizującej się w doradztwie podatkowym dla firm

@RY1@i02/2017/051/i02.2017.051.000000500.801.jpg@RY2@