Jak opodatkować sprzedaż akcji

konsultant w TPA Horwath

Zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych umowy sprzedaży innych praw majątkowych, do których należy zakwalifikować także akcje, podlegają opodatkowaniu stawką 1-proc. Obowiązek podatkowy w tym zakresie ciąży na kupującym, który za podstawę opodatkowania powinien przyjąć wartość rynkową akcji.

Jednocześnie ustawodawca przewidział tu pewne wyjątki. Zwolniona z PCC jest sprzedaż praw majątkowych będących instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (w tym akcji) firmom inwestycyjnym bądź za pośrednictwem firm inwestycyjnych oraz sprzedaż tych praw dokonywana w ramach obrotu zorganizowanego.

Oznacza to, że nabycie przez spółkę własnych akcji (tj. skupienie z giełdy) za pośrednictwem firmy inwestycyjnej, tj. brokera, domu maklerskiego, banku prowadzącego działalność maklerską itp., nie będzie podlegało opodatkowaniu PCC.

Jeżeli jednak w kolejnym etapie realizacji programu spółka sprzeda akcje pracownikom już bez pośrednictwa firmy inwestycyjnej (tj. na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z tymi osobami) nabywający będą, co do zasady, zobowiązani do zapłaty PCC w wysokości 1 proc. wartości rynkowej nabywanych akcji (a nie ceny preferencyjnej). Za wartość rynkową dla potrzeb PCC w takiej sytuacji należałoby przyjąć kurs akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych na dzień ich zakupu. Jedynie techniczne przeksięgowanie własności akcji między rachunkami inwestycyjnymi sprzedającego i kupującego akcje (podobnie jak dokonanie przez biuro maklerskie odpowiednich zapisów na rachunkach depozytowych) może zostać zakwestionowane przez administrację skarbową jako niespełniające warunków pośrednictwa firmy inwestycyjnej. Z pośrednictwem przy zawieraniu umowy sprzedaży mamy do czynienia w sytuacji, gdy np. bank prowadzący działalność maklerską faktycznie uczestniczy przy dokonywaniu tejże umowy.

Reasumując, w celu zoptymalizowania obciążeń PCC spółka powinna rozważyć skorzystanie z pośrednictwa firmy inwestycyjnej. Wówczas zarówno zakup akcji przez spółkę, jak i ich późniejsza sprzedaż w ramach PPM nie podlegałaby opodatkowaniu PCC (zarówno z punktu widzenia spółki, jak i pracowników).

Ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 450 z późn. zm.).