Przeszkody techniczne wpływają na ustalenie podatku od nieruchomości

Obecnie samorządowe organy podatkowe uważają, że przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym zakresie. Bez znaczenia dla wymiaru podatku pozostaje również faktyczny sposób użytkowania gruntu. Takie stanowisko akceptował Naczelny Sąd Administracyjny w ostatnich latach (wyroki NSA z 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 836/08, z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07, z 12 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 49/08, z 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/09).

Tylko fakty, nie ewidencja

Jednak w wyroku z 11 lipca 2012 r. (sygn. akt II FSK 2632/10) NSA uznał, że organy podatkowe muszą ustalić zobowiązanie podatkowe na podstawie faktycznego stanu budynków i gruntów, a nie opierając się wyłącznie na danych pochodzących z gminnej ewidencji. Ta może być bowiem nie zawsze zgodna z rzeczywistością.

Sąd uzasadnił, że jeśli podatnik będzie domagał się aktualizacji ewidencji nieruchomości, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, a mimo to organy ewidencyjne nie skorygowały tej ewidencji, to organy podatkowe muszą to zweryfikować we własnym zakresie. Rozstrzygnięcie organów podatkowych musi być wydane w oparciu o istniejący stan faktyczny, a nie o dane z ewidencji, która była sporządzana kilka lat temu.

Rozpatrywana sprawa dotyczyła małżonków, którym prezydent miasta wymierzył wyższy podatek od nieruchomości, ponieważ z jego danych z ewidencji wynikało, że na danym obszarze, gdzie położone są ich grunty, jest zabudowa mieszkalna typu bliźniak. Takie budynki jednak tam nie istniały, a podatnicy dwukrotnie składali wnioski o aktualizację danych zawartych w ewidencji. Prezydent jednak odmówił dokonania tej czynności.

Autentyczność danych

O zakresie ustalania stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł również w wyroku z 1 czerwca 2012 r. (sygn. akt II FSK 2387/10). Sąd uznał, że jeśli organ podatkowy miał wątpliwości co do prawdziwości danych deklarowanych przez podatnika z tytułu podatku od nieruchomości, to powinien podjąć czynności mające na celu ustalenie rzeczywistej powierzchni użytkowej budynków, z jakiej korzystał przedsiębiorca. W szczególności powinien ustalić, czy w budynku były dokonywane czynności, które mogły skutkować zmianą wielkości wykorzystywanej powierzchni.

Wątpliwości trzeba wyjaśnić

Ta sprawa dotyczyła spółki, wobec której organy podatkowe przyjmowały różną powierzchnię budynków podlegających opodatkowaniu. Spółka złożyła skargę do sądu wojewódzkiego. Zarzuciła organom, że w stosunku do budowli związanych z prowadzeniem działalności przyjęły podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości niezgodne z rzeczywistością. Decyzja organu została uchylona. Sąd stwierdził, że jeśli już organ przeprowadził kontrolę podatkową i wszczął postępowanie mające na celu zmianę podstawy opodatkowania, to powinien wszystkie wątpliwości co do podstaw naliczenia podatku wyjaśnić. Sąd uznał, że organ musi przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe.

Ważne

W razie wątpliwości organ podatkowy powinien sprawdzić, czy klasyfikacja budynku w ewidencji odpowiada stanowi faktycznemu

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl