Dobra wiara zwalnia z akcyzy

Nie można domagać się zapłaty akcyzy od nabywcy, który kupił w dobrej wierze np. paliwo wcześniej nieopodatkowane. To odpowiedź Ministerstwa Finansów na interpelację poselską (nr 10028/12). Problem dotyczy niewłaściwego stosowania przez organy celne art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy akcyzowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.). Zgodnie z nim podatkowi podlega również nabycie lub posiadanie wyrobów akcyzowych (znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy), jeżeli wcześniej nie zapłacono daniny w należnej wysokości, co potwierdziła kontrola podatkowa, postępowanie kontrolne albo postępowanie podatkowe.

Przepis ma zapobiegać sytuacjom patologicznym, gdy organy podatkowe wykryły w obrocie wyroby akcyzowe (np. paliwo, alkohol, papierosy) niewiadomego i nielegalnego pochodzenia, a ich posiadacz odmawia ujawnienia źródła pochodzenia tych towarów lub wskazuje źródło nieistniejące. Jego celem jest zatem walka z podmiotami typu "słup" lub "znikający podatnik". Jak wynika z interpelacji, organy celne często jednak wykorzystują ten przepis, domagając się akcyzy od osób, które w dobrej wierze kupiły wyroby, od których - jak się okazało - podatek nie został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu.

Zdaniem MF problemy z wyegzekwowaniem akcyzy nie powinny skutkować wymagalnością tego podatku od nabywcy, który kupił towar w dobrej wierze. Resort podkreśla, że przepis nie może służyć organom celnym do wyboru podmiotu, od którego podatek łatwiej ściągnąć i na który można by przerzucić odpowiedzialność za niezapłacenie wcześniej akcyzy. Przepis ten nie powinien mieć też zastosowania, gdy posiadacz wskaże podatnika (dostawcę towaru), który wcześniej nie zadeklarował kwoty akcyzy, a organ podatkowy jest w stanie go zidentyfikować.

Minister zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku WSA w Poznaniu z 20 października 2011 r. (sygn. akt III SA/Po 643/11). Sąd uznał, że warunkiem opodatkowania posiadania lub nabycia wyrobów akcyzowych jest brak możliwości ustalenia przez organy podatkowe, że akcyza na wcześniejszym etapie obrotu została uiszczona w prawidłowej wysokości. W tym celu organy podatkowe przed nałożeniem obowiązku zapłaty akcyzy na posiadacza wyrobów akcyzowych obowiązane są przeprowadzić kontrolę podatkową, postępowanie podatkowe lub kontrolne. Jeśli w ich toku ustalą, że akcyza powinna zostać uiszczona przez inny podmiot niż posiadacz tych wyrobów, to należy ją nałożyć na ten właśnie podmiot, który nie dokonał zapłaty należnego podatku.

W związku z wątpliwościami dotyczącymi opodatkowania nabytych wyrobów akcyzowych, od których wcześniej nie zapłacono podatku, MF wysłało w czerwcu pisemne stanowisko do dyrektorów izb celnych. Resort informuje, że zostanie ono też przesłane dyrektorom urzędów kontroli skarbowej.

Ważne

Jeżeli w trakcie kontroli okaże się, że akcyza powinna zostać uiszczona przez inny podmiot niż posiadacz tych wyrobów, to należy ją nałożyć na ten właśnie podmiot, który nie dokonał zapłaty należnego podatku

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl