Jak opodatkowane są namioty, domki kempingowe i letniskowe

Kwalifikacja podatkowa nieruchomości ma decydujące znaczenie dla określenia, czy obiekt budowlany podlega opodatkowaniu. Dotyczy to również specyficznych obiektów, takich jak namioty, domki kempingowe, letniskowe i inne, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się nieopodatkowane. Wiele osób może być wręcz przekonanych, że namioty nie podlegają podatkowi od nieruchomości. Jak się okazuje, nawet wśród ekspertów istnieją rozbieżne stanowiska, a ustawa o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawo budowlane, do którego ta pierwsza się odwołuje, pozwalają na różne kwalifikacje podatkowe namiotów.

Budynek lub budowla

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Każda część tego przepisu ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy namiot jest opodatkowany. Właściciel będzie musiał od niego zapłacić podatek, o ile da się go zaliczyć do jednej z powyższych kategorii.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Nie ma wątpliwości, że namioty nie posiadają fundamentów. Nie są również trwale związane z gruntem. A więc mimo że są wydzielone z przestrzeni i posiadają dach, nie można ich uznać za budynek. W prawie budowlanym, do którego odsyła ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli dany obiekt budowlany nie może być zaliczony do budynków, to uznaje się, że jest budowlą. Jak wynika z art. 1a ust. 1 pkt 2 tej ustawy za budowlę uznaje się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Kolejny raz ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odsyła więc do prawa budowlanego. Z art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane wynika, że przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Jak wyjaśniliśmy, namiot nie może być budynkiem. Nie może być również uznany za obiekt małej architektury. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 4 prawa budowlanego, przez obiekty małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:

● kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,

● posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,

● użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.

Namiot nie jest więc ani budynkiem, ani obiektem małej architektury. Pozostaje więc jedna możliwość, czyli budowla. Aby to rozstrzygnąć, trzeba jednak wyjaśnić, czy namiot jest obiektem budowlanym. Zgodnie z definicją budowli, jest nią każdy obiekt budowlany, który nie jest ani budynkiem, ani obiektem małej architektury. Art. 3 pkt 1 prawa budowlanego nie pomaga rozstrzygnąć problemu. Jak wynika z przepisu, przez obiekt budowlany należy rozumieć:

● budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

● budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

● obiekt małej architektury.

W prawie budowlanym występują również tymczasowe obiekty budowlane. Są nimi obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Wydaje się więc, że namiot jest tymczasowym obiektem budowlanym, zwłaszcza że ustawodawca wymienia wśród nich przekrycia namiotowe. Eksperci od prawa budowlanego oraz sądy prezentują jednak dwa rozbieżne stanowiska. Zgodnie z pierwszym, skoro tymczasowe obiekty budowlane zostały w ustawie określone w innym punkcie niż obiekty budowlane oraz definicja tych obiektów nie odwołuje się do tymczasowych obiektów, to należy te kategorie traktować odrębnie. W efekcie namiot nie jest obiektem budowlanym, a więc nie może być budowlą i nie należy od niego płacić podatku od nieruchomości, nawet jeśli jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.

Zgodnie jednak z drugim stanowiskiem, tymczasowe obiekty budowlane są specyficznym rodzajem obiektów budowlanych. Są bowiem przeznaczone do czasowego użytkowania, można je przenieść w inne miejsce itd. Co więcej, ustawodawca w definicji tymczasowego obiektu stwierdza, że jest to obiekt budowlany. Zgodnie z tym stanowiskiem, namiot jest budowlą. Będzie więc opodatkowany podatkiem od nieruchomości, o ile został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Jeśli więc jest własnością przedsiębiorcy, który np. prowadzi w nim sprzedaż towarów, to powinien być opodatkowany stawką właściwą dla budowli, a więc maksymalnie należy uiścić daninę w wysokości 2 proc. wartości namiotu. Jeśli jednak namiot nie jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, to nawet jeśli uznamy go za budowlę, nie będzie opodatkowany.

Podatnicy, którzy są właścicielami namiotów, aby rozstrzygnąć czy gmina na terenie której, znajduje się namiot, podlega opodatkowaniu, mogą wystąpić do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wydanie interpretacji indywidualnej.

Domki kempingowe

Klasyfikacja do jednego z rodzajów nieruchomości pozwoli również rozstrzygnąć, czy opodatkowane podatkiem od nieruchomości są domki kempingowe. Znów należy odwołać się do definicji: budynku i budowli oraz związanych z nimi definicji obiektu budowlanego oraz obiektu małej architektury.

W przypadku domków podstawowe pytanie dotyczy tego, czy posiada on fundamenty, a jeśli tak, to czy jest trwale związany z gruntem. Jedno nie wyklucza drugiego. Domek, który ma fundamenty, ale jest obiektem tymczasowym, trudno uznać za budynek trwale związany z gruntem. Jeśli np. po sezonie zostanie wywieziony lub rozebrany, to znaczy, że jest obiektem tymczasowym.

Jeśli jednak spełnia definicję budynku, to będzie opodatkowany. Pozostaje jedynie określić stawkę.

Domki letniskowe zwykle są własnością osób, które prowadzą działalność gospodarczą polegającą na ich wynajmie turystom. Jeśli taki domek jest związany z działalnością, to należy przyjąć, że będzie opodatkowany według najwyższych stawek podatku od nieruchomości, czyli tych właściwych dla działalności gospodarczej. Jeśli jednak domek letniskowy jest własnością osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności, to należy go opodatkować według stawki właściwej dla budynków lub ich części pozostałych.

Brak związania z gruntem

Sytuacja się zmieni, jeśli domek kempingowy nie jest trwale związany z gruntem. W takiej sytuacji należy rozstrzygnąć, czy może być uznany za budowlę. Jak wynika z definicji, domek nie może być więc ani budynkiem, ani obiektem małej architektury. Biorąc pod uwagę definicję tego ostatniego obiektu, należy przyjąć, że domek letniskowy nie spełnia wymogów przepisu art. 3 pkt 4 prawa budowlanego. A zatem taki domek należy uznać za budowlę. Będzie ona opodatkowana podatkiem od nieruchomości, o ile jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. W przypadku osoby, która wynajmuje domki turystom, trzeba uznać, że jest to działalność gospodarcza, a więc domki będą opodatkowane od ich wartości, maksymalnie stawką 2 proc.

Problemy z opodatkowaniem dotyczą również domków letniskowych. Zwykle chodzi o domki, które spełniają definicję budynku. Problemem jest zwykle stawka podatku. Organy podatkowe i sądy orzekają jednak w wielu przypadkach, że zastosowanie w takiej sytuacji znajdzie stawka właściwa dla budynków lub ich części pozostałych.

Ważne

Budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach

PRZYKŁADY

1 Czy od działalności gospodarczej prowadzonej w domku letniskowym jest wyższy podatek

Tak. Zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podlegają budynki. Jeśli podatnik jest właścicielem domku letniskowego, to płaci od niego podatek według stawek właściwych dla budynków lub ich części pozostałych. Taka kwalifikacja podatkowa jest możliwa dzięki założeniu, że domek nie jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. W sytuacji, gdy podatnik w miesiącach letnich chce prowadzić sklep, a więc działalność gospodarczą, stawka podatku będzie dużo wyższa. Od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej należy bowiem uiścić podatek według najwyższej stawki. Określa ją rada gminy lub miasta, na terenie której znajduje się domek letniskowy.

2 Czy domek w ogródku działkowym jest zwolniony z podatku od nieruchomości

Tak. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnione z podatku są budynki położone na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, nieprzekraczające norm powierzchni ustalonych w przepisach prawa budowlanego dla altan i obiektów gospodarczych, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą. Przepis odwołuje się do regulacji prawa budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 mkw. w miastach i do 35 mkw. poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Przepisy podatkowe odsyłają jednak jedynie do norm powierzchni. A zatem zwolnione z podatku od nieruchomości są domki położone na terenie rodzinnych ogrodów działkowych o powierzchni nie większej niż 25 mkw. w miastach i 35 mkw. poza miastami. Wymogi z prawa budowlanego dotyczące wysokości budynków nie mają znaczenia dla opodatkowania.

3 Czy organ podatkowy może powołać biegłego, aby sklasyfikować prawidłowo budynek

Tak. Gminny organ podatkowy, czyli wójt, burmistrz lub prezydent miasta powinien powołać biegłego, który ma wiedzę specjalną w zakresie prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 197 par. 1 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Jak wynika z par. 2 powołanie na biegłego następuje z urzędu, jeżeli opinii biegłego wymagają przepisy prawa podatkowego.

A zatem jeśli organ podatkowy nie ma pewności, jak prawidłowo sklasyfikować budynek do celów podatkowych, powinien skorzystać z opini biegłego.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1a, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.). Art. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).