Czy można uniknąć PCC przy zakupie używanych rzeczy

Czy przedsiębiorcy płacą PCC i na jakich zasadach

Podatniczka prowadzi hurtownię. Kupiła duży, używany samochód dostawczy, którego będzie używać do rozwożenia towaru. Czy jeżeli rozlicza VAT, to nie musi płacić PCC?

@RY1@i02/2013/056/i02.2013.056.18300150a.813.jpg@RY2@

Umowa sprzedaży rzeczy podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli wartość nabywanych rzeczy przekracza 1 tys. zł. Jednak od tej zasady przepisy przewidują liczne wyjątki. PCC nie trzeba płacić w sytuacji, kiedy przynajmniej jedna ze stron jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług. Nie ma znaczenia, czy podatnikiem VAT jest kupujący czy sprzedający. Warto pamiętać, że niektóre czynności wprawdzie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, lecz korzystają ze zwolnienia, inne natomiast zostały wyłączone z opodatkowania VAT. Czynności, które podlegają opodatkowaniu VAT, zostały wskazane w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm). W przypadku kiedy dana czynność jest zwolniona z VAT, nie trzeba od niej płacić PCC. Inaczej jest w przypadku umów, które zostały wyłączone z opodatkowania VAT (art. 6 ustawy o podatku od towarów i usług; chodzi np. o transakcje zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu samodzielnie sporządzającego bilans). Podlegają one PCC.

Zgodnie z ustawą o PCC zdarza się, że podatnik VAT będzie musiał również zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych. Dotyczy to np. każdego - niezależnie od tego, czy rozlicza VAT, czy też nie - kto kupi nieruchomość lub jej część albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach. Warto też pamiętać, że PCC nie płaci tylko ten podatnik VAT, który kupi daną rzecz na użytek swojej firmy. Jeżeli więc podatniczka kupiłaby samochód, by używać go nie w swojej firmie, ale prywatnie, wówczas musiałaby uregulować PCC.

Podstawa prawna

Art. 2 ust. 4 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy zawsze trzeba składać deklaracje

Podatnik kupił od swojego sąsiada wyposażenie kuchni i sprzęt AGD. Czy musi udać się do urzędu, żeby zapłacić PCC?

@RY1@i02/2013/056/i02.2013.056.18300150a.814.jpg@RY2@

Podatek od czynności cywilnoprawnych płaci się tylko przy nabyciu rzeczy, których wartość rynkowa przekracza 1 tys. zł, jeżeli ani sprzedawca, ani kupujący nie są podatnikami VAT (czynnymi lub zwolnionymi). W takim wypadku kupujący powinien złożyć deklarację PCC-3 do właściwego dla siebie urzędu skarbowego i tam też zapłacić podatek. Podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy, a stawka podatku wynosi 2 proc. Oznacza to, że podatnik powinien zapłacić podatek w wysokości 2 proc. wartości każdej nabywanej rzeczy, a nie 2 proc. kwoty, którą przekazał sprzedającemu. Wartość rynkową określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku. Należy jednak wziąć pod uwagę, gdzie dochodzi do transakcji (np. część towarów jest droższych w dużych miastach), oraz to, w jakim stanie są zbywane towary, np. czy są bardzo zużyte.

PCC należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego (czyli od dnia zawarcia umowy), z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika. Płatnikiem jest np. notariusz, przy czynnościach cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego. Deklaracje można wysłać do urzędu pocztą lub złożyć osobiście. Należy pamiętać o tym, żeby zachować dowód nadania - w przypadku skorzystania z usług poczty, a w urzędzie poprosić o podstemplowanie kopii dokumentu pieczątką przyjęcia. Podatek można wysłać przelewem na konto urzędu skarbowego.

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy sprzedaż przez internet jest opodatkowana

Podatniczka kupiła przez internet używane meble kolonialne, które kosztowały 5 tys. zł i zostały jej przysłane z Indii. Czy musi płacić podatek?

@RY1@i02/2013/056/i02.2013.056.18300150a.815.jpg@RY2@

Podatkiem od czynności cywilnoprawnych opodatkowane są umowy sprzedaży. Kupujący będzie musiał uiścić daninę, jeśli w chwili zawarcia umowy nabywana rzecz znajdowała się w Polsce. Jeżeli była za granicą, podatek trzeba będzie uregulować, o ile spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, umowa musi być zawarta w Polsce. Po drugie, kupujący musi mieszkać na terytorium RP. Z tego powodu, jeżeli podatnik pojedzie na wakacje do innego kraju i tam zrobi zakupy, to żadnego podatku nie ma obowiązku płacić. Inaczej jest w przypadku towarów zamówionych przez internet. Dla ustalenia, czy podatniczka mieszkająca na stałe w Polsce musi zapłacić PCC od internetowych zakupów, kluczowe jest stwierdzenie, gdzie została zawarta umowa, co w przypadku transakcji internetowych jest trudne. Organy podatkowe powołują się na art. 70 par. 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w razie wątpliwości umowę uznaje się za zawartą w miejscu otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu. Fiskus uznaje zatem, że w przypadku aukcji internetowych istotne jest, gdzie przybywał kupujący w chwili wylicytowania danej rzeczy. Jeżeli nabywca licytował towar siedząc przy komputerze w Polsce, to podatek od czynności cywilnoprawnych powinien zapłacić. Inaczej byłoby, gdyby podatniczka kupiła towary w czasie zagranicznej wycieczki, np. gdy przebywała w Berlinie.

Podstawa prawna

Art. 1 ust. 4 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy urząd może podważyć cenę zawartą w umowie

Podatnik kupił od swojego kuzyna drogocenne obrazy. Kuzyn sprzedał mu je po bardzo okazyjnej cenie. Podatnik złożył deklarację i zapłacił podatek. Czy urząd może żądać dopłaty PCC?

@RY1@i02/2013/056/i02.2013.056.18300150a.816.jpg@RY2@

Urzędnicy mogą przez 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, kontrolować, czy PCC został zapłacony w prawidłowej wysokości. W tym celu sprawdzają deklaracje złożone przez kupujących. Jeżeli podstawa opodatkowania wyda się urzędnikom zbyt niska, wszczęte zostanie postępowanie podatkowe. Organ podatkowy wezwie kupującego do podwyższenia wartości nabytej rzeczy w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W tym dokumencie urzędnicy powinni podać własną wycenę nabytego przedmiotu. W tym czasie podatnik może próbować wytłumaczyć urzędnikom, czemu akurat tak, a nie inaczej wycenił towar. Na poparcie swoich słów może przedłożyć ocenę wynajętego przez siebie rzeczoznawcy. Jeżeli podatnik pomimo wezwania nadal będzie się upierał i nie skoryguje deklaracji, organ podatkowy powoła własnego biegłego, a następnie sam dokona określenia wartości przedmiotu z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli wartość określona z uwzględnieniem stanowiska biegłego będzie się różniła o więcej niż 33 proc. od wartości podanej przez podatnika, ten ostatni będzie musiał zwrócić fiskusowi koszty sporządzenia opinii specjalisty. Na zakończenie postępowania organ podatkowy wyda decyzję, w której zobowiąże podatnika do zapłaty podatku. Od tej decyzji przysługuje podatnikowi odwołanie do dyrektora izby skarbowej.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy współwłaściciele płacą jeden podatek

Podatniczka wraz z przyjaciółką kupiły samochód osobowy. Jedna z nich zapłaciła trzy czwarte ceny, druga - pozostałą część. W przyszłości będą dzieliły się kosztami utrzymania samochodu po połowie. Nie zapłaciły jednak PCC. Czy urząd może żądać zapłaty podatku tylko od jednej z nich?

@RY1@i02/2013/056/i02.2013.056.18300150a.817.jpg@RY2@

Znajome, jako współwłaścicielki samochodu, odpowiadają za podatek solidarnie. Niestety przepisy podatkowe nie wyjaśniają tego pojęcia, z tego powodu należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego. Odpowiedzialność solidarna dłużników w myśl kodeksu cywilnego polega na tym, że wierzyciel, czyli w tym wypadku organ podatkowy, może żądać całości lub części świadczenia (podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a uregulowanie podatku przez któregokolwiek z dłużników zwalnia z odpowiedzialności pozostałych.

Oznacza to, że fiskus może żądać zapłaty podatku tylko od jednej, wybranej współwłaścicielki. Jeżeli jednak jedna z koleżanek zapłaci cały podatek, będzie mogła żądać od drugiej zwrotu tej części podatku, która na nią przypadała. W przypadku dłużników solidarnych o zasadach wzajemnych rozliczeń między nimi decyduje treść łączącej ich umowy. Mogą oni umówić się, że tylko jeden dłużnik zapłaci podatek. Jeżeli tej kwestii nie omówili, wówczas rozstrzyga treść stosunku prawnego. Jeśli jedna z podatniczek jest właścicielką jeden czwartej samochodu, to powinna zapłacić jedną czwartą PCC.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy nabycie mieszkania podlega PCC

Osoba fizyczna zamierza kupić mieszkanie od osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej. Zakup zostanie potwierdzony aktem notarialnym. Czy od takiej sprzedaży trzeba zapłacić podatek?

@RY1@i02/2013/056/i02.2013.056.18300150a.818.jpg@RY2@

Sprzedaż nieruchomości jest czynnością cywilnoprawną i jest opodatkowana albo VAT, albo PCC. Zasada ta wynika z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC. Jeśli jedna ze stron umowy - sprzedawca lub nabywca - jest opodatkowana VAT z tytułu dokonania tej czynności (sprzedaży), to nie płaci się PCC. W powyższej sytuacji żadna ze stron nie jest podatnikiem VAT z tytułu sprzedaży mieszkania, a zatem należy uiścić PCC. Gdyby transakcja dotyczyła mieszkania z rynku pierwotnego, sprzedawanego przez dewelopera, wtedy nabywca zapłaciłby VAT, a nie PCC. W omawianym przypadku PCC pobierze notariusz przy podpisywaniu aktu notarialnego. Podatek wyniesie 2 proc. wartości mieszkania.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 4, art. 4 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Paulina Bąk

Łukasz Zalewski

dgp@infor.pl