Kiedy udzielenie pożyczki jest opodatkowane PCC

Zgodnie z ustawą z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych pożyczka jako czynność cywilnoprawna podlega podatkowi, jeżeli jej przedmiotem są:

● rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

● rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaznaczmy, że Jeżeli znajdują się na zagranicznym koncie bankowym należącym do spółki, a sama umowa pożyczki jest zawarta w Anglii, nie ma podstaw, aby udzielenie pożyczki w takiej sytuacji podlegało polskiemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Stanowisko to potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 grudnia 2007 r.(sygn. akt I SA/Gl 646/2007), który stwierdził, że zawarcie umowy pożyczki następuje za granicą, pieniądze będące przedmiotem umowy pożyczki w momencie jej zawarcia znajdują się poza terytorium Polski (np. na zagranicznym rachunku bankowym pożyczkodawcy).

Pożyczkodawca, który ze środków zgromadzonych w Polsce udziela pożyczki podmiotowi zagranicznemu, nie może twierdzić, że przedmiotem umowy są prawa majątkowe wykonywane za granicą. W konsekwencji nie może twierdzić, że taka pożyczka jest zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy o PCC.

Jednak jeżeli pożyczka jest udzielana podmiotowi z UE, a tak będzie w omawianym przypadku, to udzielenie pożyczki może być objęte zwolnieniem odnoszącym się do transakcji objętych przepisami o VAT. W myśl art. 2 pkt 4 ustawy o PCC nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych czynności, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

● opodatkowana podatkiem od towarów i usług,

● zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

– umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,

– umowy spółki i jej zmiany,

– umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Rozstrzygnąć należy, czy chociaż jedna ze stron transakcji umowy pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług albo korzysta ze zwolnienia od tego podatku. W takim przypadku udzielona przez spółkę polską pożyczka może być zwolniona od PCC na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o PCC. Dla zastosowania tego zwolnienia wystarczy wykazać, że transakcja jest objęta zakresem stosowania VAT (opodatkowana tym podatkiem lub od niego zwolniona) w którymkolwiek z państw UE.

Stanowisko to potwierdza również wyrok WSA w Krakowie z 19 lutego 2008 r. (sygn. akt I SA/Kr 411/07), jak również postanowienie naczelnika Urzędu Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 31 maja 2007 r. (sygn. PO/436-0060/07DM/436-5/07/EW).