Wyższa stawka oznacza brak podstaw do odzyskania podatku

Polska nie musiała implementować ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie dotyczącym podwyższenia kapitału zakładowego. W Polsce 1 lipca 1984 r. czynności te były opodatkowane stawką wyższą od 0,5 proc. i wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 30 marca 2006 r. nie ma zastosowania do polskich podatników.

W maju 2006 r. nadzwyczajne walne zgromadzenie spółki akcyjnej podjęło uchwałę dotyczącą podwyższenia kapitału zakładowego. Notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnej. Podstawą był art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. f) w związku z ust. 9 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 450 z późn. zm. - dalej PCC). Potem spółka wystąpiła o zwrot podatku. Podała, że jako spółka przejmująca była córką spółki przejmowanej. Powołała się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 30 marca 2006 r. (sygn. akt C 46/04). W ocenie Trybunału Dyrektywa Rady 69/335/EWG z 17 lipca 1969 r. dotycząca podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, zmieniona Dyrektywą Rady 73/80/EWG oraz Dyrektywą Rady 85/303/EWG, sprzeciwia się pobieraniu stosunkowej opłaty za wpis do rejestru w przypadku połączenia odwrotnego, tj. połączenia przez przejęcie, w którym spółka przejmowana posiada wszystkie akcje spółki przejmującej.

Organy podatkowe odmówiły zwrotu podatku. W ich ocenie ani organy administracji państwowej, ani sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania analizy krajowych aktów prawnych pod względem ich zgodności z prawem wspólnotowym.

Sprawa trafiła do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił jednak skargę spółki.

Racji spółce nie przyznał też Naczelny Sąd Administracyjny. Przede wszystkim NSA zauważył, że powołany przez spółkę art. 11 ustawy o PCC nie może być w jej przypadku podstawą zwrotu podatku. Zawiera on pozytywną, wyczerpującą enumerację przesłanek uzasadniających dokonanie takiego zwrotu. Żadna z nich nie obejmuje okoliczności podniesionej przez skarżącą.

Zdaniem NSA w sprawie prawidłowo zinterpretowano też przepisy prawa materialnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy, państwa członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje inne niż określone w art. 9, które 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50 proc. albo niższą. Zwolnienie zależy od warunków, jakie w tamtym dniu były brane pod uwagę w związku z przyznaniem zwolnienia bądź nałożenia podatku według stawki 0,50 proc. lub niższej. Tymczasem zgodnie z obowiązującą 1 lipca 1984 r. regulacją prawną czynności poddane reżimowi ustawy o opłacie skarbowej opodatkowane były stawką wyższą od wskazanej w art. 7 ust. 1 dyrektywy. Ponadto, co do zasady, wniesienie do spółki kapitału zakładowego oraz jego podwyższenie nie było zwolnione z podatku (opłaty skarbowej).

Zdaniem NSA powołany przez spółkę wyrok ETS nie przystaje do rozpatrywanego stanu faktycznego i prawnego, bo dotyczy przypadku połączenia odwrotnego. Dotyczy on sytuacji, gdy prawo krajowe (włoskie) 1 lipca 1984 r. przewidywało stawkę 0-0,5 proc., zaś pobrana opłata stosunkowa za wpis do rejestru miała wynieść 1 proc. transakcji.

Opracowała Aleksandra Tarka