Elektroniczny system zastąpi papier

Podmioty, które zajmują się przemieszczaniem wyrobów akcyzowych do innego kraju UE, stosują procedurę zawieszenia poboru akcyzy. W takich przypadkach podatek akcyzowy jest płacony w kraju, w którym wyroby są wprowadzane do konsumpcji poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy. Obecnie takie przemieszczenie następuje przy załączeniu do przewożonych wyrobów administracyjnego dokumentu towarzyszącego w papierowej formie ADT, w którym wysyłający wyroby akcyzowe wskazuje numer akcyzowy swój i odbiorcy. W momencie gdy wyroby dotrą do miejsca przeznaczenia, odbiorca musi potwierdzić ich odbiór w odpowiednim polu tego dokumentu i odesłać jedną kartę formularza do wysyłającego -  jest to karta 3 dokumentu ADT.

Ostatnia nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym, która obowiązuje od 1 września 2010 r., wprowadziła zmiany w dokumentowaniu poświadczenia, że wyrób akcyzowy dotarł do odbiorcy z innego kraju UE, i tym samym została zakończona procedura zawieszenia akcyzy. Nowe przepisy unormowały zasady krajowego systemu teleinformatycznego służącego do obsługi przemieszczania wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy i potwierdzania odbioru wyrobów.

Trzeba pamiętać, że od 1 kwietnia br. kraje UE, które posiadają System Przemieszczania oraz Nadzoru Wyrobów Akcyzowych (EMCS), dokonują przemieszczenia wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy za pomocą elektronicznego dokumentu e-AD. Obowiązkowe stosowanie systemu EMCS do obsługi przemieszczeń dla polskich podmiotów nastąpi od 1 stycznia 2011 r.  

Zmiany do ustawy o podatku akcyzowym obowiązujące od 1 września wprowadzają przepisy przejściowe, które określają, od kiedy istnieje obowiązek stosowania elektronicznych potwierdzeń. Wynika z nich, że do 31 grudnia 2010 r. przemieszczanie wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, odbywa się na zasadach obowiązujących przed dniem wejścia w życie nowelizacji.

Natomiast w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. podmiot dokonujący na terytorium kraju przemieszczania wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, może do tego przemieszczania stosować przepisy według starych zasad.

Od przyszłego roku system elektroniczny e-AD zastąpi papierowe deklaracje ADT (z możliwością alternatywnego stosowania do końca 2011 r.). Jeżeli procedura zawieszenia poboru akcyzy jest związana z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych, warunkiem jej zastosowania jest:

● zastosowanie e-AD albo dokumentu zastępującego e-AD,

● złożenie we właściwym urzędzie celnym zabezpieczenia akcyzowego.

Jeżeli procedura zawieszenia poboru akcyzy dotyczy dostawy wewnątrzwspólnotowej do podmiotu nieprowadzącego składu podatkowego, warunkiem zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy jest upoważnienie wydane przez właściwe władze podatkowe państwa członkowskiego Unii Europejskiej do odbioru przez nabywcę wyrobów akcyzowych w ramach procedury zawieszenia poboru akcyzy.

W przypadku podmiotów objętych niektórymi zwolnieniami od akcyzy, warunkiem będzie zastosowanie świadectwa zwolnienia.

Przy przemieszczaniu wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy nie powstaje zobowiązanie podatkowe, a powstały w wyniku dokonania określonej czynności podlegającej opodatkowaniu obowiązek podatkowy ciążący na podatniku wygasa z chwilą otrzymania przez niego:

● raportu odbioru albo dokumentu zastępującego raport odbioru lub

● raportu wywozu albo dokumentu zastępującego raport wywozu w części objętej potwierdzeniem.

Przemieszczenie wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy rozpoczyna się z chwilą:

● wyprowadzenia wyrobów akcyzowych ze składu podatkowego,

● dopuszczenia wyrobów akcyzowych do obrotu, pod warunkiem że dane dotyczące wyrobów akcyzowych zawarte w zgłoszeniu celnym zgadzają się z danymi zawartymi w e-AD, sprawdzonym pod względem kompletności i prawidłowości danych i któremu został nadany numer referencyjny.

Przemieszczanie wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy może być rozpoczęte po:

● przesłaniu przez podmiot wysyłający do systemu projektu e-AD i uzyskaniu z systemu e-AD, z nadanym numerem referencyjnym, sprawdzonego pod względem kompletności i prawidłowości danych zawartych w tym dokumencie albo

● sporządzeniu - przez podmiot wysyłający -  dokumentu zastępującego e-AD oraz przekazaniu kopii tego dokumentu właściwemu naczelnikowi urzędu celnego.

Przemieszczanie wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy odbywa się z załączonym wydrukiem e-AD z nadanym numerem referencyjnym albo z załączonym innym dokumentem handlowym, w którym umieszczono numer referencyjny nadany w systemie e-AD związanym z przemieszczaniem danych wyrobów akcyzowych albo dokumentem zastępującym e-AD.

Z chwilą zweryfikowania projektu e-AD - przed przesłaniem e-AD - następuje automatyczne odnotowanie obciążenia zabezpieczenia generalnego kwotą akcyzy, wynikającą z ilości i rodzaju przemieszczanych wyrobów akcyzowych albo następuje automatyczne odnotowanie objęcia wyrobów akcyzowych zabezpieczeniem ryczałtowym.

Jeżeli projekt e-AD zawiera prawidłowe i kompletne dane, w systemie, jest mu automatycznie nadawany numer referencyjny, a następnie dokument ten jest automatycznie przesyłany do podmiotu wysyłającego oraz do: podmiotu odbierającego - w przypadku przemieszczeń wyrobów akcyzowych na terytorium kraju - albo właściwych władz państwa członkowskiego Unii Europejskiej podmiotu odbierającego - w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu dokonywanego przez urząd celny wyprowadzenia, który znajduje się w państwie członkowskim Unii Europejskiej.

Trzeba pamiętać, że jeżeli w momencie zakończenia przemieszczania wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy system jest niedostępny lub do tego momentu nie uzyskano e-AD, podmiot odbierający przedstawia właściwemu naczelnikowi urzędu celnego - nie później niż w ciągu pięciu dni od dnia zakończenia przemieszczania -dokument zastępujący raport odbioru, potwierdzający, że przemieszczanie zostało zakończone.

Kilka państw członkowskich poinformowało Komisję Europejską, że nie zdąży przygotować krajowej aplikacji systemu EMCS na dzień 1 kwietnia 2010 r. Krajami, które zgłosiły trudności przy budowie ww. systemu, są: Dania, Polska oraz Grecja. Grecja zadeklarowała korzystanie z przedmiotowej aplikacji od dnia 1 czerwca 2010 r., a Dania zamierza rozpocząć wykorzystywanie systemu EMCS przy przemieszczaniu wyrobów akcyzowych od 1 stycznia 2011 r.

Wysyłający, który dokonuje przemieszczania wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, musi złożyć zabezpieczenie. Odpowiada on za zapłatę podatku akcyzowego w przypadku wystąpienia - przed potwierdzeniem przyjęcia wyrobów przez odbiorcę - nieprawidłowości związanych z przemieszczeniem wyrobów akcyzowych

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 41, art. 41a - 41h, art. 42 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. nr 3, poz. 11 z późn. zm.).