Przepisy przejściowe do ustawy akcyzowej to labirynt dla podatników

@RY1@i02/2010/178/i02.2010.178.086.002a.001.jpg@RY2@

Wojciech Krok, doradca podatkowy w Kancelarii Parulski & Wspólnicy

Niestety, ustawodawca przez przepisy przejściowe stara się również wpłynąć na przedmiot opodatkowania w ustawie akcyzowej sprzed nowelizacji, co należy określić jako praktykę niesłuszną. W tym przypadku na bliższą analizę zasługuje art. 15 znowelizowanej ustawy akcyzowej. W dotychczasowej ustawie akcyzowej, tj. przed zmianami wprowadzonymi 1 września, opodatkowanie energii elektrycznej nabytej i zużytej przez podmiot posiadający wyłącznie koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej budziło wiele wątpliwości, zarówno wśród przedstawicieli branży, jak i w szeregach judykatury. Minister finansów, zauważając lukę prawną, pozostawiającą poza zakresem opodatkowania nabycie i zużycie energii elektrycznej przez taki podmiot, wydał interpretację ogólną (nr AE6/033/13/IRZ/09/1772) wskazującą na opodatkowanie takiego zużycia. Jednak orzecznictwo sądów nie było tak jednomyślne, wydając orzeczenia wskazujące zarówno na opodatkowanie, jak i nieopodatkowanie takiego zużycia.

W znowelizowanej ustawie akcyzowej rozwiano wątpliwości na temat opodatkowania zużycia energii elektrycznej przez podmiot posiadający koncesję jedynie na wytwarzanie. Przez nowelizację art. 9 ustawy akcyzowej usunięto lukę prawną, jasno określając, że zużycie energii elektrycznej przez podmiot posiadający koncesję tylko na wytwarzanie podlega opodatkowaniu akcyzą. Jednak zgodnie z przepisami przejściowymi, jeśli okres rozliczeniowy energii elektrycznej rozpoczął się przed dniem wejścia w życie ustawy, a jego zakończenie następuje po dniu jej wejścia w życie, wówczas podmiot sprzedający jest zobowiązany wykazać na fakturze wystawianej podmiotowi posiadającemu koncesję jedynie na wytwarzanie podatek akcyzowy należny za energię elektryczną wydaną przed 1 września, a więc w okresie, kiedy takie zużycie energii elektrycznej nie podlegało, zgodnie z wykładnią literalną, podatkowi akcyzowemu. Uzasadnienie do nowelizacji ustawy akcyzowej także stwierdza, że podmiot posiadający koncesję jedynie na wytwarzanie energii elektrycznej, w brzmieniu ustawy z 6 grudnia 2008 r., nie jest podatnikiem akcyzy, a staje się nim dopiero od 1 września 2010 r.

Przykładowo - podmiot posiadający koncesję jedynie na wytwarzanie energii elektrycznej znajdujący się w okresie rozliczeniowym 1 lipca - 1 października 2010 r. jest podatnikiem z tytułu akcyzy od energii elektrycznej w okresie 1 września - 1 października, w tym okresie jest zobowiązany do zapłaty akcyzy. Natomiast w okresie 1 lipca - 31 sierpnia 2010 r. nie jest on podatnikiem akcyzy, na podstawie ustawy z 6 grudnia 2008 r., i nie jest zobowiązany na jej podstawie do uiszczania akcyzy. Jednak dzięki art. 15 sprzedawca energii elektrycznej musi wykazać na fakturze za okres rozliczeniowy 1 lipca - 1 października także akcyzę za okres 1 lipca - 31 sierpnia 2010 r.

Rozwiązanie nakładające podatek akcyzowy na zdarzenia powstałe przed 1 września 2010 r., wtedy nieopodatkowane, jest sprzeczne z zasadą niedziałania prawa wstecz, której obowiązywanie zwłaszcza w prawie podatkowym było wielokrotnie podnoszone w orzecznictwie sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego art. 15 nowelizacji budzi wątpliwości ze względu na zgodność z konstytucją, a próba naprawienia błędów z przeszłości, tj. łatanie luk prawnych przepisami przejściowymi, może okazać się nieskuteczna i przynieść skutki odwrotne niż planowane.

em