Poradnia podatkowa

● Kiedy spółka zapłaci PCC przy pożyczce odnawialnej

● Jaka forma transakcji nie powoduje opodatkowania

● Jakie grunty uprawniają do skorzystania ze zwolnienia

● Jak rozliczyć zamianę rzeczy ruchomej

● Czy zakup w postępowaniu upadłościowym skutkuje zapłatą podatku

● Jak uniknąć zapłaty PCC przy pożyczce od rodziny

● W którym urzędzie złożyć rozliczenie zakupu mieszkania i garażu

● Czy przy częściowym zniesieniu współwłasności konieczny jest PCC

Spółka zamierza podwyższyć kapitał zakładowy w drodze emisji nowych akcji, przy czym cena emisyjna będzie wyższa od ceny nominalnej akcji. Czy w przypadku pobrania przez notariusza podatku od czynności cywilnoprawnych od wartości emisyjnej akcji spółce przysługuje zwrot PCC, wynikający z różnicy między pobranym podatkiem od wartości emisyjnej akcji a tym, jaki należałoby pobrać od nominalnego podwyższenia kapitału zakładowego spółki, gdyby okazało się, że notariusz powinien pobrać podatek od wartości nominalnej?

Ustawodawca określił wprost w art. 11 ustawy o PCC przypadki, w których podatnikowi przysługuje zwrot zapłaconego PCC. Zarówno do końca 2015 r., jak i od stycznia 2016 r. katalog przesłanek uprawniających do żądania zwrotu PCC nie zawierał i nie zawiera przesłanki pobrania podatku przez płatnika (np. notariusza) w nieprawidłowej wysokości. Zatem w przypadku niesłusznego pobrania podatku przez notariusza spółka nie może ubiegać się o zwrot nienależnie zapłaconego podatku na podstawie art. 11 ustawy o PCC.

Warto jednak pamiętać, że we wszystkich innych przypadkach (niestanowiących przesłanek do zwrotu PCC na podstawie art. 11 ustawy), jeżeli podatek został nienależnie uiszczony lub uiszczony w wysokości wyższej niż należna, stanowi on nadpłatę, którą można odzyskać na podstawie przepisów ordynacji podatkowej.

Podstawa prawna

Art. 11 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.).

Spółka zawarła umowę pożyczki odnawialnej, której ostateczna kwota nie była znana w momencie podpisania umowy. Kiedy i w jakiej wysokości zapłaci PCC?

Do końca 2015 r. podatnicy mogli mieć problemy z ustaleniem momentu powstania obowiązku podatkowego w takich sytuacjach. Od 1 stycznia 2016 r. ustawodawca bezpośrednio wskazał moment powstania obowiązku podatkowego oraz sposób ustalania podstawy opodatkowania przy takich pożyczkach. W świetle wprowadzonych zmian spółka jest więc zobowiązana do zapłaty podatku w momencie otrzymania każdej z transz pożyczki w wysokości 2 proc. wartości każdorazowej wypłaty (o ile oczywiście pożyczka będzie podlegała opodatkowaniu PCC i nie znajdą zastosowania zwolnienia wskazane w art. 9 ustawy).

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 1 pkt 1a oraz art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.).

Podatnik zamierza kupić gospodarstwo rolne. Czy forma przeniesienia własności tego gospodarstwa ma znaczenie dla możliwości skorzystania ze zwolnienia z PCC?

Do 31 grudnia 2015 r. podatnicy praktycznie nie byli ograniczeni rodzajem umowy przenoszącej własność gospodarstwa rolnego w kontekście możliwości skorzystania przez nich ze zwolnienia z PCC. Artykuł 9a pkt 2 ustawy o PCC przewidywał dość szeroki katalog umów, które przy spełnieniu pozostałych warunków zwolnienia pozwalały na uniknięcie zapłaty PCC. Mianowicie były to umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, o zniesienie współwłasności, o dział spadku, dożywocia. Obecnie na zwolnienie mają szansę (jeżeli spełnią pozostałe warunki zwolnienia) jedynie ci podatnicy, którzy dokonują przeniesienia własności gospodarstwa rolnego w drodze umowy sprzedaży.

Podstawa prawna

Art. 9a pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.).

Zgodnie z art. 9a pkt 2 ustawy o PCC ze zwolnienia korzystają grunty stanowiące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Co należy rozumieć przez takie określenie gospodarstwa rolnego? Które grunty powinny być uznane za tworzące takie gospodarstwo?

Przede wszystkim należy podkreślić, że ustawa o podatku rolnym, podobnie jak ustawa o PCC, została w pewnym zakresie zmieniona 1 stycznia 2016 r. Mianowicie do 31 grudnia 2015 r. gospodarstwo rolne stanowiły grunty, które:

● zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych,

oraz

● nie zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Ponadto istotna była powierzchnia takich gruntów - powinny one mieć określoną powierzchnię (przekraczać 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy).

Od 1 stycznia 2016 r. gospodarstwo rolne stanowią natomiast grunty, które:

● mają określoną powierzchnię (przekraczają 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy),

● zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne,

● nie zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

W konsekwencji obecnie za grunty tworzące gospodarstwo rolne nie uznaje się gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych. Na marginesie warto wskazać, że w związku z odpowiednimi zmianami w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jeżeli są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

Podstawa prawna

Art. 9a pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.).

Art. 1 i 2 ustawy z 16 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm.).

Art. 2 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.).

Pomiędzy dwoma osobami fizycznymi doszło do zawarcia umowy zamiany rzeczy ruchomej. Czy lokalizacja rzeczy ruchomej ma znaczenie z punktu widzenia PCC?

Zgodnie z przepisami omawianej ustawy, obowiązującymi do końca 2015 r., PCC w przypadku umowy zamiany był należny wyłącznie w przypadku położenia rzeczy ruchomych lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Polski. Rodziła się więc wątpliwości co do powstania zobowiązania podatkowego, w przypadku gdy tylko jeden z tych przedmiotów był zlokalizowany w Polsce. 1 stycznia 2016 r. powyższa sytuacja uległa zmianie wraz z wprowadzeniem art. 1 ust. 4a do omawianej ustawy, który stwierdza jednoznacznie, że umowa zamiany podlega także PCC, jeżeli co najmniej jedna z rzeczy znajduje się na terytorium Polski.

Podstawa prawna

Art. 1 ust. 4a ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.).

Podatnik zamierza zawrzeć umowę sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym. Czy w takim przypadku nabywca musi uiścić PCC?

Tak. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o PCC, który obowiązywał do końca 2015 r., PCC nie podlegała umowa sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym. Od 1 stycznia 2016 r. powyższy pkt 3 został wykreślony, co spowodowało objęcie obowiązkiem podatkowym umowy sprzedaży rzeczy ruchomej w wyniku postępowania egzekucyjnego lub upadłościowego.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 3 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.) - uchylony 1 stycznia 2016 r.

Podatnik zamierza pożyczyć pieniądze od rodziców. Co powinien zrobić, aby uniknąć zapłaty PCC?

Dla skorzystania ze zwolnienia pożyczkobiorca powinien sporządzić stosowną deklarację i złożyć ją w ciągu 14 dni od daty otrzymania pożyczki do urzędu skarbowego właściwego ze względu na adres zamieszkania pożyczkobiorcy. Jeśli jednak w 2016 r. zawarł on z rodzicami umowę pożyczki w formie aktu notarialnego, to nie będzie mieć obowiązku składania deklaracji. Trzeba mieć jednak na uwadze, że zawarcie takiej umowy wiąże się z dodatkowymi kosztami notariusza.

Do składanej deklaracji pożyczkobiorca powinien dodatkowo dołączyć dowód otrzymania na posiadany rachunek (bankowy, płatniczy, SKOK czy też otrzymania przekazem pocztowym) środków pieniężnych pochodzących z pożyczki.

Podstawa prawna

Art. 9 pkt 10 lit. b i art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.).

Osoba fizyczna kupiła na rynku wtórnym mieszkanie wraz z prawem do miejsca postojowego w garażu podziemnym. Zakup sfinansowała kredytem bankowym. Do którego urzędu skarbowego powinna kierować swoje rozliczenia w PCC?

Na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2016 r. zarówno w odniesieniu do czynności nabycia mieszkania, jak i zakupu prawa do miejsca postojowego właściwość organu podatkowego należy ustalić zgodnie z miejscem położenia nieruchomości (budynku, w którym znajduje się mieszkanie i garaż).

W związku z finansowaniem zakupu kredytem kupujący będzie również zobowiązany do rozliczenia PCC od czynności ustanowienia hipoteki na nabytych nieruchomościach i złożenia deklaracji PCC-3. Płatność kwoty podatku oraz deklarację należy zaadresować do urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania podatnika, tj. kupującego.

Podstawa prawna

Art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2a ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.).

Dwóch współwłaścicieli posiada po 50 proc. udziałów w nieruchomości. Jeden z nich planuje zrzec się jednej trzeciej posiadanego udziału na podstawie umowy częściowego zniesienia współwłasności. Czy w takiej sytuacji należny będzie podatek od czynności cywilnoprawnych?

Do końca 2015 roku zawarcie umowy o częściowe zniesienie współwłasności nie były opodatkowane PCC. Natomiast od 2016 r. tego typu umowy będą już wywoływały skutki podatkowe na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek zapłaty podatku ciąży na nabywcy udziału we współwłasności. Podstawę opodatkowania należy natomiast ustalić na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o PCC jako wartość rynkową rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności.

Podstawa prawna

Art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.).