Czy postępowanie podatkowe wpływa na interpretację fiskusa

@RY1@i02/2011/142/i02.2011.142.086.005b.001.jpg@RY2@

Wojciech Pławiak doświadczony konsultant w dziale postępowań podatkowych i sądowych Ernst & Young

Zastosowanie się do uzyskanej interpretacji ma zapewnić, że rozliczenia podatnika nie będą w tym zakresie kwestionowane w toku postępowania podatkowego. Stąd unormowanie zależności pomiędzy tymi trybami wymaga szczególnej precyzji ustawodawcy.

Podstawowe znaczenie ma w tym przypadku zakres ochrony wynikającej z interpretacji. W aktualnym stanie prawnym ustawodawca zdecydował się na rozwiązanie zakładające z jednej strony, że organy podatkowe są uprawnione do wydania decyzji nieuwzględniającej wydanej interpretacji, ale w pewnych sytuacjach decyzja taka mimo wszystko nie będzie rodzić obowiązku zapłaty podatku. Z taką sytuacją będziemy mieć do czynienia jednak wyłącznie wtedy, gdy interpretacja została doręczona przed zaistnieniem zdarzenia, któremu odpowiada stan faktyczny przedstawiony we wniosku zainteresowanego. Rodzi się zatem pytanie: co będzie, gdy pierwotnie podatnik otrzymał negatywną odpowiedź na zadane pytanie, interpretacja została uchylona przez sąd, który nakazał wydanie interpretacji korzystnej dla podatnika, a tymczasem transakcja, której skutków podatkowych dotyczyło zadane pytanie, miała już miejsce. Z przepisów wynika, że nowa, zgodna z wyrokiem sądu interpretacja będzie zapewniała niższy poziom ochrony w przypadku innego stanowiska organu podatkowego w postępowaniu podatkowym, mimo że podatnik dochował staranności i złożył wniosek ze stosownym wyprzedzeniem. Taki stan jest niezrozumiały, skoro pierwotna interpretacja była niewątpliwie nieprawidłowa.

Z kolei węższy zakres ochrony interpretacyjnej dotyczy już tylko kwestii, które bezpośrednio nie są przedmiotem decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym, tj. braku oprocentowania zaległości oraz ochrony przed sankcją karną skarbową.

Istotne problemy praktyczne wiążą się także z takim splotem postępowania podatkowego i interpretacyjnego, który z założenia nie powinien nastąpić, tj. gdy oba postępowania toczą się równocześnie. Ustawodawca uregulował wprawdzie sytuację, gdy wyniknie to z winy podatnika, tj. gdy wniosek o interpretację został złożony w toku postępowania podatkowego (w takiej sytuacji interpretacja nie wywołuje skutków prawnych). Brak jest natomiast regulacji przeciwdziałającej praktyce organów podatkowych polegającej na wszczynaniu postępowania podatkowego w sprawach, w których podatnik zwrócił się uprzednio z wnioskiem o interpretację, a w dniu wszczęcia postępowania podatkowego postępowanie interpretacyjne nie zostało jeszcze zakończone. Przepisy wprost nie zakazują takiego działania organów podatkowych. Niemniej wydaje się, że taki zakaz wynika jednak z celu tej instytucji - interpretacja ma przecież służyć wyjaśnieniu wątpliwości podatnika w trybie zapewniającym brak bezpośrednich skutków negatywnego rozstrzygnięcia. Co więcej, ustawodawca nie przewidział wprost, że toczące się postępowanie interpretacyjne stanowi podstawę do zawieszenia postępowania podatkowego. W orzecznictwie sądowym przyjęto zaś, że nie jest w tym przypadku spełniona przesłanka uzależnienia wydania decyzji od wyniku postępowania interpretacyjnego stanowiąca właśnie podstawę do zawieszenie postępowania. W konsekwencji przeciwdziałanie takiej praktyce może nastąpić wyłącznie w drodze interwencji ustawodawcy.

EM