Optymalizacja prowadzona przez Emperię

O CO TOCZYŁ SIĘ SPŃR

Chodziło o decyzję dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Lublinie, która dotyczyła transakcji o wartości ponad 1 mld zł. Fiskus zażądał od spółki Emperia 142,5 mln zł podatku dochodowego za 2011 r. oraz 52,4 mln zł odsetek. Dyrektor uznał, że przymusowe umorzenie udziałów w spółce zależnej od Emperii (P1) miało charakter pozorny, a w rzeczywistości chodziło o umorzenie dobrowolne. Zdaniem fiskusa wynagrodzenie uzyskane przez Emperię z tytułu umorzenia nie było zwolnione z CIT.

Obniżenie kapitału zakładowego P1 zostało zarejestrowane na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Lublin Wschód. Fiskus uważał jednak, że była to tylko formalność, a tak naprawdę chodziło o optymalizację podatkową. Organy zastosowały więc art. 199a par. 2 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli pod pozorem czynności prawnej dokonano innej, to skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej.

Spółka twierdziła, że nie chodziło jej o obejście prawa. Wyjaśniła, że równie dobrze mogła przenieść pieniądze z P1 na poziom grupy przy użyciu innych czynności zwolnionych z podatku. Uważała też, że organy podatkowe nie mogły same przedefiniować czynności, a decyzja UKS podważała postanowienie sądu rejestrowego. UKS mógłby podważyć umorzenie przymusowe, tylko występując do sądu powszechnego na podstawie art. 199a par. 3 ordynacji podatkowej.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Sąd uchylił decyzję fiskusa o dopłacie 200 mln zł. Zwrócił uwagę, że oceniona przez organ czynność, zakwalifikowana jako dobrowolne umorzenie udziałów, została scharakteryzowana w akcie notarialnym zawierającym uchwałę o obniżeniu kapitału jako umorzenie udziałów przymusowe. Czynność ta została też zarejestrowana przez sąd rejestrowy.

Sąd przyznał, że nie kwestionuje, jako zasady, uprawnienia organów do zmiany kwalifikacji prawnej czynności dokonanej przez podatnika, ale okoliczności tej sprawy prowadzą do wniosku, że dla takiej zmiany nie stanowi wystarczającej podstawy art. 199a par. 2 ordynacji podatkowej. Organ bowiem wywodząc skutki podatkowe z samodzielnie, odmiennie zakwalifikowanej niż spółka czynności, pominął to, że czynność ta została zarejestrowana, a wniosek co do tego, że umorzenie udziałów – odmiennie niż przewidziano to w odpowiedniej uchwale zgromadzenia wspólników – ma charakter dobrowolny, nie uwzględnia okoliczności, w których dokonano zarówno zmian w statucie P1 przewidujących takie umorzenie, jak i samego umorzenia przeprowadzonego w wyniku poddania się przez Emperię przejęciu udziałów spółek. Wniosek fiskusa pomija starania Emperii nakierowane na obronę przed przejęciem udziałów w spółkach z grupy dystrybucyjnej. Zdaniem sądu organy błędnie oceniły działania skarżącej spółki. Nie mogą one same stwierdzić w postępowaniu podatkowym, że czynność była pozorna i jej przekwalifikowywać.

PODSUMOWANIE

Prestiżowy spór o duże pieniądze, który zapewne nie zakończy się na wyroku WSA. Niemniej jednak sąd postawił tamę działaniom fiskusa, który sam przekwalifikował czynność spółki z umorzenia przymusowego na dobrowolne. Wyrok WSA ma duże znaczenie nie tylko dla stosowania art. 199a ordynacji podatkowej, lecz także klauzuli generalnej i klauzul szczegółowych, które dają organom podatkowym prawo do oceny, czy działania podatnika nie były pozorne, nakierowane jedynie na osiągnięcie korzyści podatkowej i sprzeczne z celem ustaw podatkowych. ©℗