Czy o kontroli trzeba zawiadomić

radca prawny, partner w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Ordynacja podatkowa przewiduje obowiązek zawiadomienia o wszczęciu kontroli podatkowej, wprowadzając jednocześnie wyjątki od tej zasady. Dotyczą one sytuacji, kiedy istnieje konieczność szybkiego podjęcia działań kontrolnych ze względu na przedmiot kontroli (np. nieujawnione źródła przychodu) lub postawę podatnika (np. wcześniejsze skazanie za przestępstwo). Jeżeli istnieje podstawa do podjęcia kontroli bez zawiadomienia, nie ma skutków braku wcześniejszego zawiadomienia. Oczywiście po wszczęciu kontroli należy poinformować o przyczynie braku zawiadomienia. Podjęcie czynności kontrolnych bez zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli (mimo istnienia takiego obowiązku) należy rozpatrywać w kontekście naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie przepisów postępowania w związku z kontrolą sądową decyzji wydanej w wyniku przeprowadzonej kontroli ma szansę na uwzględnienie tylko wtedy, gdy będzie związane z wykazaniem przez kontrolowanego, że brak zawiadomienia wpłynął w sposób istotny na wynik sprawy. Wykazanie tego będzie trudne, jeżeli w trakcie prowadzonej kontroli organ będzie przestrzegał zasad postępowania, szczególnie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Orzecznictwo sądów administracyjnych także wskazuje na to, że wadliwość wszczęcia postępowania nie przesądza automatycznie o wadliwości wyniku takiego postępowania.

Kontrolowany może też wnieść sprzeciw wobec podjęcia kontroli mimo braku zawiadomienia. Sprzeciw wnosi się na piśmie do organu podejmującego i wykonującego kontrolę w terminie trzech dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli.