W skomplikowanych sprawach opinia biegłego jest konieczna

W sprawach o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wówczas, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ podatkowy jest zobowiązany wykorzystać środek dowodowy w postaci opinii biegłego. Zaniechanie uzyskania wiadomości specjalnych i dokonanie własnych ustaleń stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.

Podatniczka posiadała 45 proc. udziałów w spółce jawnej. Organy podatkowe zakwestionowały roczne rozliczenie podatniczki za 2002 rok. Powodem tego były wyniki kontroli przeprowadzonej w spółce. Organy podatkowe zarzuciły spółce, że zaniżyła przychód o wartość niezaewidencjonowanej sprzedaży pieczywa w kwocie ponad 1 mln zł. Ponadto w ocenie organów podatkowych spółka nie wykazała należności z tytułu sprzedaży pieca piekarniczego oraz błędnie rozliczyła koszty uzyskania przychodów. Uznały też, że księga podatkowa spółki za 2002 rok była nierzetelna, gdyż dokonywane w niej zapisy nie odzwierciedlały stanu faktycznego. Uwzględniając udział podatniczki w spółce i wyniki dokonanej w niej kontroli, organy podatkowe zwiększyły jej przychód o ponad 500 tys. zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę podatniczki. Sąd zauważył m.in., że akta postępowania podatkowego nie zawierają opinii w zakresie ustalenia prawidłowości rozliczenia produkcji piekarsko-ciastkarskiej oraz w zakresie prawidłowości rozliczenia produkcji piekarniczej. Nie zawierają również opinii ekspertów zamieszczonych w miesięczniku Przegląd piekarski i cukierniczy. Podczas gdy na dane zawarte w tych dokumentach powołują się organy podatkowe. Z akt tych nie wynika również, iż dowody te zostały dopuszczone w rozpoznawanej sprawie.

Z uzasadnienia innego wyroku WSA jasno wynika, że dowód z opinii, na które powołują się w uzasadnieniu organy obu instancji, nie został dopuszczony w postępowaniu podatkowym dotyczącym spółki. Był to dowód w innych postępowaniach dotyczących innych podatników. W ocenie sądu nie do zaakceptowania jest wykorzystywanie przez organ podatkowy pozyskanych opinii biegłych jako dowodu w postępowaniach podatkowych dotyczących innych podatników i innego stanu faktycznego.

W sprawie, w której podstawą faktyczną jest ewentualne ustalenie rozbieżności ilościowo-wartościowych pomiędzy wielkością zużytych surowców a dokonaną sprzedażą pieczywa, w pełni zasadne jest korzystanie z dowodu z opinii biegłego. Sąd nie miał wątpliwości, że sprawy takie wymagają niewątpliwie wiadomości specjalnych. Jednak organy podatkowe dopuściły się zaniedbań w zakresie pełnego i zgodnego z zasadą prawdy obiektywnej zgromadzenia materiału dowodowego.

Jak przypomniał sąd, w sprawach o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wówczas, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ podatkowy jest zobowiązany wykorzystać środek dowodowy w postaci opinii biegłego. Przesłanką pozytywną warunkującą powołanie biegłego jest niezbędność uzyskania przez organ podatkowy wiadomości specjalnych potrzebnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jego oceny. Zdaniem sądu zaniechanie uzyskania wiadomości specjalnych i dokonanie własnych ustaleń stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.