Jak odwołać się od decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości

Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych; posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Decyzje ustalające wysokość podatku są jednak wydawane jedynie osobom fizycznym, będącym właścicielami gruntów i budynków. Zanim jednak organ podatkowy, którym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, wyda decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości, podatnik musi wypełnić swoje obowiązki.

Obowiązki podatnika

Obowiązki właścicieli domów i mieszkań zostały określone w art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy osoby fizyczne mają obowiązek złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych. [Przykład 1]

Podstawowym obowiązkiem właściciela nieruchomości jest więc złożenie informacji na podatek od nieruchomości. Wzór formularza ustala każdy urząd gminy lub miasta oddzielnie. Podatnik, który chce złożyć taką informację, musi więc wejść na stronę internetową urzędu właściwego ze względu na położenie nieruchomości albo udać się do urzędu po druk formularza.

Złożenie przez podatnika informacji na podatek od nieruchomości pozwoli na wydanie decyzji przez organ podatkowy.

Podatek od nieruchomości na rok od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Z kolei art. 6 ust. 8 ustawy stanowi, że w przypadku gdy w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie, o którym mowa w ust. 3 (zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku), organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek.

Decyzja ustalająca

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta powinni poczekać na złożenie informacji na podatek od nieruchomości przez podatnika, ale w szczególnych sytuacjach mogą taką decyzję wydać nie posiadając informacji. Organ podatkowy wyda decyzję np. gdy podatnik kupił mieszkanie, do urzędu miasta wpłynął odpis aktu notarialnego (na tej podstawie miasto dowiedziało się o nabyciu mieszkania), a podatnik nie wywiązał się z obowiązku złożenia informacji.

W decyzji ustalającej organ podatkowy określa podstawę opodatkowania, czyli powierzchnię gruntów oraz powierzchnię użytkową budynków lub ich części, stosuje stawki podatku uchwalone przez radę gminy i miasta oraz oblicza podatek, który należy zapłacić.

Odwołanie od decyzji

Podatnik powinien otrzymać decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości na dany rok podatkowy przed terminem zapłaty pierwszej raty podatku, a więc na dwa tygodnie przed 15 marca. Jeśli jednak organ podatkowy spóźni się, to podatnik będzie musiał uiścić pierwszą ratę w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. [Przykład 2]

Zgodnie z art. 210 par. 1 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn.zm.) decyzja zawiera: oznaczenie organu podatkowego, datę jej wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie, oraz podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.

Jeśli po otrzymaniu decyzji podatnik uzna, że decyzja jest błędna, a więc przykładowo nie zgadza się powierzchnia użytkowa mieszkania, to może odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego (SKO).

Zasady składania odwołania reguluje Ordynacja podatkowa. Jak wynika z art. 222 tej ustawy, odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Z kolei art. 223 par. 1 stanowi, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. A zatem odwołanie od decyzji organu I instancji, a więc decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta. Zgodnie z art. 223 par. 2 odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Organ podatkowy po otrzymaniu odwołania ma obowiązek przekazania go samorządowemu kolegium odwoławczemu, czyli do organu II instancji. Art. 227 par. 1 Ordynacji wskazuje, że organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania, chyba że w tym terminie wyda decyzję na podstawie art. 226. Ten ostatni przepis stanowi, że jeżeli organ podatkowy, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.

Jeśli jednak wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie uwzględnią odwołania, to zgodnie z art. 227 par. 2 Ordynacji podatkowej musi przekazać sprawę do samorządowego kolegium odwoławczego, a przekazując sprawę, jest obowiązany odnieść się do przedstawionych zarzutów i poinformować stronę o sposobie ustosunkowania się do nich.

Rozstrzygnięcie kolegium

Podatnik po złożeniu odwołania musi czekać na wyznaczenie terminu rozprawy przez samorządowe kolegium odwoławcze. SKO może jednak wydać orzeczenie bez rozprawy. Jak wynika z art. 17 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z późn. zm.) orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z kolejnymi przepisami tej ustawy kolegium wydaje orzeczenia po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego, obejmującej dyskusję oraz głosowanie nad orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia. Sprawę przedstawia członek kolegium wyznaczony jako jej sprawozdawca. Orzeczenia zapadają większością głosów. Kolegium orzeka w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Podatnik, który nie jest zadowolony z rozstrzygnięcia SKO, może złożyć skargę do sądu. [Przykład 3]

Zasady postępowania w takiej sytuacji określają przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika z art. 50 par. 1 tej ustawy, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zgodnie z art. 52 par. 1, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W omawianym przypadku skargę wnosi się po orzeczeniu SKO. Art. 53 par. 1 określa natomiast, że skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a zatem od dnia doręczenia orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego. Skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. A zatem podatnik musi złożyć skargę do WSA za pośrednictwem SKO.

Koszty postępowania

Od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego trzeba zapłacić wpis stosunkowy. Zgodnie bowiem z art. 231 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W sprawach dotyczących decyzji ustalających wysokość podatku od nieruchomości najczęściej trzeba uiścić 100 zł wpisu. Jak wynika bowiem z par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi do 10 tys. zł - 4 proc. wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł.

Właściciele nowo wybudowanych budynków mają takie same obowiązki jak właściciele starych mieszkań, np. nabytych z rynku wtórnego. Oznacza to, że muszą przede wszystkim złożyć informację na podatek od nieruchomości do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Na złożenie informacji podatnicy mają 14 dni od powstania okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego.

Jak wynika jednak z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.

Z powyższych przepisów należy wyciągnąć dwa wnioski. Po pierwsze informację na podatek od nieruchomości trzeba złożyć w terminie 14 dni od zakończenia budowy domu lub od rozpoczęcia jego użytkowania. Po drugie, podatek zostanie naliczony dopiero od 1 stycznia kolejnego roku. Jeśli budynek powstał w 2011 r., to właściciel zacznie płacić podatek od początku 2012 r.

W przypadku osób fizycznych przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują możliwości samoobliczenia podatku. Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy osoby fizyczne mają obowiązek złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania. Właściciel mieszkania nie może sam obliczyć wysokości podatku. Musi czekać na decyzję ustalającą, którą wyda wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Niestety zdarzają się przypadki, gdy organy podatkowe zwlekają z wydaniem decyzji. Teoretycznie na jej wydanie mają pięć lat. Po tym okresie zobowiązanie się przedawnia.

W przypadku, gdy osoba nie zgadza się z wydaną przez ministra finansów interpretacją indywidualną, musi wezwać ministra do usunięcia naruszenia prawa. Jeśli minister po rozpoznaniu wezwania nie zmieni interpretacji, podatnik będzie mógł wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. A zatem zasady zaskarżenia interpretacji indywidualnych są inne niż zasady odwołania od decyzji ustalającej wysokość podatku.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 3 i 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn.zm.).

Art. 210 - 227 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn.zm.).

Art. 17 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z późn. zm.).

Art. 50 - 53 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).