Wznowienie postępowania podatkowego musi być uzasadnione

Postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i toczy się w zawężonych ramach. Muszą zachodzić wyraźne, jasno wskazane przesłanki, które uzasadniają wznowienie. Organ podatkowy nie może wznawiać postępowania tylko po to, żeby ustalić, czy wskutek okoliczności niezależnych od podatnika nie ma przejazdu samochodami ciężarowymi z drogi publicznej do jego działki.

Podatniczka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości i zmieniła kwalifikację części gruntów z kategorii związanych z działalnością na pozostałe. Wyjaśniła, że wskutek okoliczności od niej niezależnych nie jest możliwy przejazd samochodami ciężarowymi z drogi publicznej. Podatniczka podkreśliła, że kupiła nieruchomość w związku z prowadzoną działalnością transportu drogowego. W jej ocenie nie powinna płacić podatku od nieruchomości według najwyższej stawki, bo brak możliwości dojazdu ciężarowymi środkami transportu jest techniczną przyczyną, o której mowa w art. 1a pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.).

Burmistrz wznowił postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości. Jednak kontrola podatkowa przeprowadzona na nieruchomości ujawniła, że dojazd do działki jest możliwy przez dwie inne działki, do których podatniczka ma ustanowioną służebność drogi koniecznej. Jedynym problemem podatniczki jest to, że jedna z działek oddzielona jest ogrodzeniem z szerokimi bramami wjazdowymi. Dlatego ostatecznie stwierdzono, że kontrolowana powinna płacić podatek od nieruchomości według maksymalnych stawek związanych z działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów podatniczki i ostatecznie sprawą korekty podatku zajął się sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę. Jednak powodem uchylenia decyzji były błędy proceduralne popełnione przez organ podatkowy w postępowaniu wznowieniowym. Sąd przypomniał, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego, jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz ustawach podatkowych.

Postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i toczy się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności uzasadniające wznowienie. Sąd zauważył, że jedną z przesłanek wznowienia postępowania podatkowego jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Zdaniem WSA głównym celem postępowania wznowionego i kontroli podatkowej w spornej sprawie miało być ustalenie, czy wskutek okoliczności niezależnych nie jest możliwy przejazd samochodami ciężarowymi z drogi publicznej do działki podatniczki. Organy podatkowe obu instancji nie wskazały w uzasadnieniu decyzji, czy zaistniała jakakolwiek przesłanka wznowieniowa, np. czy ujawniły się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ustalającej zobowiązanie nieznane organowi.

Sąd podkreślił, że ponownie przeprowadzając postępowanie, organy podatkowe podejmą działania mające na celu ustalenie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania zakończonego. WSA zwrócił uwagę, że w razie potrzeby organ jest uprawniony do przeprowadzenia oględzin terenu (zwłaszcza gdy postępowanie podatkowe zostało wszczęte) i nie ma potrzeby wszczynania kontroli podatkowej w celu przeprowadzenia oględzin terenu.

Ponadto sąd przypomniał, że elementami decyzji są m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiąc jego integralną część. Jest zatem oczywiste, że pomiędzy sentencją decyzji a jego uzasadnieniem musi zachodzić spójność, gdyż ma ono na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia określonej treści. Decyzje organów w spornej sprawie tych wymogów nie spełniły.

Oprac. Aleksandra Tarka