Podatnik ponosi odpowiedzialność za wybór pełnomocnika

Jeśli pełnomocnik podatnika wskazał adres miejsca pracy jako adres do doręczeń pism procesowych, to w przypadku nieodebrania tego pisma przez pełnomocnika czy osobę, która w miejscu pracy jest upoważniona do odbioru korespondencji, nie ma możliwości przywrócenia terminu do odwołania.

Pismem z 28 kwietnia 2010 r. skarżąca wystąpiła do dyrektora izby skarbowej z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 26 marca 2010 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w PIT za 2005 roku w kwocie ponad 307 tys. zł.

W odwołaniu od decyzji podatniczka wyjaśniła, iż zaskarżona decyzja została doręczona 29 marca 2010 r. do sekretariatu firmy, podczas gdy ona od dłuższego czasu nie jest pracownicą tej firmy, a przesyłka adresowana była imiennie do skarżącej na adres tej firmy. Przesyłka była adresowana na podatniczkę i nie została przekazana jej pełnomocnikowi, który był w tej firmie zatrudniony jako główny księgowy.

W uzasadnieniu podatniczka podniosła, iż osobiście otrzymała decyzję dopiero 22 kwietnia 2010 r., kiedy została poinformowana, że wpłynęło upomnienie naczelnika urzędu skarbowego o zapłatę należności wynikającej z tej decyzji. Dyrektor izby skarbowej postanowieniem z 2 czerwca 2010 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji.

Sprawa trafiła do sądu wojewódzkiego w Gorzowie Wielkopolskim. Podatniczka podniosła, że jeżeli ustanowiła pełnomocnika, to pisma powinny być doręczane temu pełnomocnikowi. W tym kontekście wskazała, że ustanowiony przez nią pełnomocnik wskazał jako adres do doręczeń adres firmy, w której jest zatrudniony, zaś strona podała jako swój adres miejsce, w którym jest zameldowana. Tymczasem organ podatkowy doręczył pismo imiennie wskazując skarżącą, zaś jako adres do doręczeń wskazał adres firmy, w której zatrudniony był jej pełnomocnik. W ten sposób doszło do naruszenia zasad warunkujących skuteczne doręczenie pism w toku postępowania podatkowego.

Sąd oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Na podstawie materiału dowodowego, m.in. z posiadanego zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z 26 marca 2010 r. wynika, że przesyłka była adresowana na pełnomocnika, co wynika z zapisu "Pani M. B. repr. przez Pana Pełnomocnika", przy czym jako adres do doręczenia wskazano miejsce pracy pełnomocnika, a nie miejsce zamieszkania skarżącej. Podatniczka złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga została oddalona.

NSA przypomniał, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu, gdy dochowała staranności, jaka wymagana jest od osoby należycie dbającej o swoje interesy. To jednak jej pełnomocnik wskazał adres miejsca pracy jako adres do doręczeń pism procesowych. Strona ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw. Z tych przyczyn także wina pełnomocnika strony czy osoby, która w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń jest upoważniona do odbioru korespondencji wyłącza możliwość przywrócenia terminu.

Wyrok NSA z 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 201/11, prawomocny.

Oprac. Przemysław Molik

KOMENTARZ EKSPERTA

Wustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.; dalej Ordynacja podatkowa) unormowana została zasada doręczania pism stronie postępowania. W przypadku gdy stroną jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, pisma doręczane są osobom, które zostały upoważnione do odbioru korespondencji.

Powyższa zasada doznaje jednak pewnych ograniczeń. Zgodnie m.in. z art. 145 par. 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręczane są pełnomocnikowi. Należy przy tym podkreślić, iż doręczenie pisma prawidłowo umocowanemu pełnomocnikowi na wskazany przez niego adres do doręczeń wywołuje takie same skutki procesowe jak doręczenie pisma stronie. Przepisy nie warunkują skuteczności takiego doręczenia od innych okoliczności jak np. poinformowanie strony o otrzymanym piśmie. Ryzyko w zakresie skutków błędów popełnionych przez osoby upoważnione do odbioru pism (w tym pełnomocników) zostało przeniesione na podatnika. Wybór pełnomocnika (jak również innych osób upoważnionych do odbioru pism) jest zatem istotny z punktu widzenia postępowania podatkowego. W interesie podatnika leży więc dobór kompetentnych i odpowiedzialnych osób jako upoważnionych do odbioru pism procesowych.

@RY1@i02/2012/195/i02.2012.195.071000300.802.jpg@RY2@

Karolina Brzozowska, ECDDP