Można zająć wierzytelności z należności, które powstaną

Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, lecz powstaną po jego dokonaniu, co wskazuje jednoznacznie, iż wierzytelności nie muszą istnieć w chwili zajęcia.

Naczelnik urzędu skarbowego zawiadomieniami na skutek prowadzonej przez siebie egzekucji administracyjnej dokonał zajęć wierzytelności skarżącego z tytułu dostaw, robót i usług u wielu kontrahentów. O dokonanych zajęciach powiadomiono skarżącego. Podatnik zakwestionował zajęcie wierzytelności u klientów, którzy nie posiadali wobec niego zadłużenia. W jego ocenie z treści zawiadomień o zajęciach nie wynika, że kwoty dochodzonych należności dotyczą rozliczeń z jego firmą. Jednocześnie skarżący stwierdził, że w zawiadomieniach zostały podane dane niemające związku z prowadzoną przez niego firmą, np. jego numer PESEL. Nie podano natomiast adresu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej i nazwy firmy. Ponadto skarżący podniósł, iż kopie zawiadomień o zajęciach zostały przesłane do niego z kilkudniowym opóźnieniem. Wskazał również, że do dnia nadania skargi nie doręczono mu zawiadomienia o podjętych czynnościach zawierających ścieżkę odwoławczą.

Skarga na czynności egzekucyjne została oddalona najpierw przez dyrektora izby skarbowej. Minister finansów, do którego podatnik wniósł zażalenie, również nie uznał czynności organu egzekucyjnego za niezgodne z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podatnik zarzucił, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i prowadzone w sposób nierzetelny, naruszający godność, zmierzający do odebrania skarżącemu wiarygodności w stosunkach handlowych z kontrahentami, mający na celu pozbawienie skarżącego kontrahentów i spowodowanie jego niewypłacalności. Według niego naruszono dane podlegające ochronie na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych. Sąd nie uchylił skargi. Podatnik skorzystał więc z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej, ale Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał rozstrzygnięcie WSA.

Sąd wskazał, że zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług w wyniku umów zawartych przed dniem dokonania zajęcia egzekucyjnego. Organ egzekucyjny dokonując zajęcia wierzytelności pieniężnej przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej wierzytelności, zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią, bowiem od chwili skutecznego doręczenia zawiadomienia dłużnikowi zobowiązanego to organ egzekucyjny uzyskuje tytuł prawny do rozporządzania zajętą kwotą wierzytelności pieniężnej.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że na żadnym etapie postępowania skarżący nie wykazał, iż organ egzekucyjny naruszył przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyrok NSA z 14 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 139/11

Oprac. Przemysław Molik