Dążenie do pełnego wyjaśnienia sprawy nie jest szykaną

Nakaz wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze wzajemnymi świadczeniami podatnika i jego kontrahenta nie może być uważany za szykanę wobec podatnika. Wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych nie powinno także dezorganizować pracy służb finansowych spółki i nastręczać dodatkowych trudności.

Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. Z ustaleń organów wynikało, że spółka 31 grudnia 2007 r. wystawiła fakturę VAT (wartość netto 200 444 zł). Fakturę wystawiono na rzecz kontrahenta w związku z zawarciem 20 listopada 2007 r. umowy o wykonanie dzieła polegającego na sporządzeniu modułów kursów dla uczniów. Zgłoszony do konkursu projekt otrzymał negatywną ocenę, tym samym kontrahent nie uzyskał pieniędzy na jego realizację. Spółka odstąpiła więc od umowy, a następnie wystawiła fakturę korygującą, która korygowała in minus sprzedaż dokonaną w grudniu 2007 r. Zdaniem organu brak było podstaw do anulowania faktury.

W ocenie spółki nie jest zasadne stanowisko organu, że umowa została wykonana. Wprawdzie kontrahent uzyskał prawo dysponowania dziełem, uzyskał bowiem fizyczny substrat w formie papierowej, jednakże nie otrzymał praw autorskich do niego, to miało bowiem nastąpić z chwilą zapłacenia wynagrodzenia.

Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji z uwagi na konieczność zgromadzenia dowodów obejmujących inne okresy. Zanim bowiem spółka odstąpiła od umowy, wystawiła na rzecz kontrahenta dwie faktury, z których wynika, że udzieliła ona kontrahentowi licencji dostępu online do panelu Nauczyciel.pl.

Spółka w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła o uchylenie decyzji, której zarzuciła naruszenie przepisów art. 233 par. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Zdaniem spółki zaskarżona decyzja nie prowadzi do wyjaśnienia istoty sporu, tj. rozstrzygnięcia, czy podatnik w związku z odstąpieniem od umowy miał prawo do skorygowania faktury z 31 grudnia 2007 r. i tym samym zmniejszenia należnego VAT.

WSA oddalił skargę. Spółka złożyła skargę kasacyjną do NSA. Według autora skargi organ odwoławczy powinien był na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej przeprowadzić postępowanie dowodowe we własnym zakresie i następnie merytorycznie ją rozstrzygnąć, gdyż nie wystąpiły wystarczające przesłanki do wydania przez organ II instancji decyzji kasacyjnej. Ponadto zarzucił, że rozszerzenie zakresu kontroli o kolejne miesiące stanowi niczym nieuzasadnioną szykanę wobec podatnika.

NSA oddalił skargę.

W ocenie NSA nakaz merytorycznego załatwienia sprawy podatkowej przez organ odwoławczy nie jest absolutny. Organ odwoławczy nie mógł zaakceptować istotnych braków postępowania dowodowego organu I instancji i niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Wskazane przez organ odwoławczy braki w materiale dowodowym, które po ich uzupełnieniu będą miały niewątpliwie zasadniczy wpływ na ostateczny wynik postępowania, nie mogły przesądzić o jej wyniku. Dlatego zasadne było wydanie przez organ II instancji decyzji o charakterze kasacyjnym.

Wyrok NSA z 18 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1559/11

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/170/i02.2012.170.07100030i.802.jpg@RY2@

Mariusz Gumola, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Wyrok zapadł na tle stanu faktycznego, w którym organ I instancji zakwestionował prawo podatnika do anulowania faktury dotyczącej usługi, która nie została definitywnie wykonana. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i nakazał mu ponowne przeprowadzenie postępowania w poszerzonym zakresie. Podatnik zaskarżył to rozstrzygnięcie, podnosząc, że organ odwoławczy powinien wydać decyzję merytoryczną, po samodzielnym przeprowadzeniu dowodów uzupełniających. Ponadto, zdaniem podatnika, nakazanie rozszerzenia postępowania o dodatkowe okoliczności dotyczące całokształtu współpracy podatnika z kontrahentem oraz o dodatkowe okresy rozliczeniowe było przejawem jego szykanowania. Sądy obu instancji nie podzieliły tej argumentacji. Zdaniem NSA organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji merytorycznej, gdy postępowanie dowodowe wymagało uzupełnienia w znacznej części. Należy zgodzić się z tą oceną. Dopiero wyjaśnienie całokształtu współpracy podatnika z jego kontrahentem może pozwolić na ustalenie, czy sporna usługa została wykonana. Od tego zaś zależy rozstrzygnięcie, czy podatek należny wynikający z anulowanej faktury powinien zostać rozliczony z budżetem. Przyczyną rozszerzenia zakresu postępowania na inne okresy rozliczeniowe było deklarowanie przez podatnika nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejne okresy. Zatem rozszerzenie to nie stanowi przejawu złej woli organów, choć może skutkować ujawnieniem dalszych nieprawidłowości.

Oprac. Przemysław Molik