Organy podatkowe bronią się przed naliczaniem odsetek

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niekonstytucyjne było naliczanie odsetek za zwłokę w trakcie postępowania kontrolnego, jeżeli przekraczało ono 3 miesiące i trwało w latach 2003 - 2010. Jak ten wyrok jest interpretowany w praktyce?

Organy podatkowe, rozpatrując obecnie wnioski o zwrot nadpłat, drobiazgowo badają, kto przyczynił się do tego, że postępowanie nie zostało ukończone w terminie. Często dochodzą do wniosku, że był to podatnik i odmawiają zwrotu. Można mieć wątpliwości co do takiego sposobu postępowania. Punktem wyjścia jest ustalenie brzmienia art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej po uwzględnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2011 r. (sygn. akt SK 2/10). Trybunał, orzekając w sprawie skargi konstytucyjnej, jest związany granicami skargi, które wyznaczają wskazane przepisy, niezgodne z konstytucją. Orzeczenia mogą odnosić się do całego aktu lub do jego poszczególnych przepisów. Kolejną kwestią jest domniemanie konstytucyjności aktu normatywnego. Oznacza to, że na skarżącym ciąży obowiązek wykazania jego niekonstytucyjności, a tym samym niezaskarżona część aktu normatywnego korzysta z domniemania zgodności z konstytucją.

Jak będzie brzmiał art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej przy uwzględnieniu wspomnianego orzeczenia?

Będzie brzmiał w następujący sposób: w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania kontrolnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem art. 54 par. 1 pkt 2 - 5 i 7a - 8, par. 2 - 4 i art. 290 par. 3, z zastrzeżeniem ust. 1a.

Konstatacja ta jest istotna, szczególnie ze względu na brzmienie par. 2 art. 54 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu, nie zawiesza się naliczania odsetek za zwłokę.

Czyli podstawowe znaczenie ma ustalenie treści normy prawnej, która ma zastosowanie do spraw, które zostały wszczęte w wyniku orzeczenia trybunału?

Tak. Kluczowe jest ustalenie, że w sprawach, które będą rozstrzygane, nie może mieć zastosowania par. 2 art. 54 Ordynacji podatkowej sprowadzający się do badania podmiotu, który ponosi odpowiedzialność za przekroczenie maksymalnego terminu do załatwienia sprawy podatkowej. Niemożliwość stosowania par. 2 art. 54 wynika z art. 66 i 69 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz treści sentencji orzeczenia.

Do postępowania kontrolnego nie ma bowiem zastosowania art. 54 Ordynacji podatkowej z wyjątkami wynikającymi z orzeczenia, a wyjątki dotyczą tylko art. 54 par. 1 pkt 1 i 7 Ordynacji podatkowej.

@RY1@i02/2012/043/i02.2012.043.18300030m.802.jpg@RY2@

Ireneusz Krawczyk radca prawny, pełnomocnik w sprawie przed TK

Rozmawiała Ewa Matyszewska