Komentarze

W trzeciej części naszego komentarza omówiliśmy najistotniejsze regulacje Działu IV Ordynacji podatkowej (z wyjątkiem rozdziałów 16-23, które zostaną skomentowane w kolejnej części komentarza). Dział IV Ordynacji zawiera najważniejsze z punktu widzenia podatnika przepisy wspomnianej ustawy. Reguluje on w sposób kompleksowy procedurę znajdującą zastosowanie w postępowaniach podatkowych. Wprawdzie również w pozostałych częściach Ordynacji podatkowej można odnaleźć normy o charakterze proceduralnym, jednak wszystkie najistotniejsze instytucje i elementy postępowania podatkowego zostały uregulowane w ww. dziale. Powyższe jest wyrazem wyodrębnienia i niezależności procedury podatkowej względem ogólnej procedury administracyjnej uregulowanej w kodeksie postępowania administracyjnego.

Znajomość regulacji działu IV Ordynacji podatkowej jest kluczowa dla właściwej ochrony interesów podatnika w postępowaniu podatkowym. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na duże znaczenie praktyki organów podatkowych powstałej na gruncie ww. przepisów oraz orzecznictwa sądowego. Znajomość praktyki organów pozwala właściwie przygotować na gruncie danej sprawy skuteczną argumentację, a także przewidzieć kolejne posunięcia organów. Natomiast orzeczenia sądowe, chociaż nie są oczywiście wiążące dla organu w sprawie innej niż ta, w której zostały wydane, pozwalają jednak zasadniczo na przewidzenie, jakiego rozstrzygnięcia można się spodziewać, jeżeli sprawa podatkowa zostanie poddana ocenie sądu. Również organy przy interpretacji przepisów prawa nie powinny ignorować poglądów wyrażanych w orzeczeniach sądów administracyjnych. Odmienne stanowisko jest bowiem niecelowe i nieracjonalne.

Wspomniane wyroki są źródłem informacji o sposobie stosowania przepisów i ich wykładni przyjętej przez sądy. Ponieważ rozstrzygnięcie organu może zostać poddane sądowej kontroli, organ ignorując poglądy wyrażone w orzecznictwie ryzykuje uchylenie wydanego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1044/12). Warto wskazać, iż w przypadku sądowej kontroli rozstrzygnięć organów zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrywane są zarzuty proceduralne (a więc dotyczące głównie naruszeń regulacji Działu IV Ordynacji podatkowej), co powoduje, że w omawianym zakresie powstał bogaty dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych. Jednocześnie uchybienia organów w procesie stosowania przepisów Działu IV Ordynacji podatkowej z ww. powodów bardzo często w praktyce decydują o uchyleniu danego rozstrzygnięcia przez sąd.

Mając na uwadze powyższe i jednocześnie chcąc nadać naszemu komentarzowi charakter praktyczny, w niniejszej części komentarza, podobnie jak w poprzednich częściach, oprócz omówienia wykładni poszczególnych przepisów przedstawiliśmy również w sposób przejrzysty praktykę organów oraz przykłady zastosowania niektórych regulacji. Ponadto zaprezentowaliśmy także najistotniejsze orzeczenia sądowe wydane w omawianym obszarze.

S pośród omówionych w niniejszej części komentarza regulacji szczególną uwagę warto zwrócić na przepisy dotyczące postępowania dowodowego. Prawidłowe zebranie pełnego materiału dowodowego i jego ocena są kluczowe dla poprawnego rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji aktywny udział podatnika w postępowaniu dowodowym, przejawiający się we właściwym wykorzystaniu przysługujących mu uprawnień, często jest decydujący dla rozstrzygnięcia w danej sprawie. Jednocześnie bierna postawa podatnika w tym zakresie powoduje, że nawet przy skorzystaniu z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w następnych stadiach postępowania często nie jest już możliwe uzyskanie korzystnego dla podatnika rozstrzygnięcia.

Z pozostałych regulacji omówionych w niniejszej części komentarza należy w szczególności zwrócić uwagę na przepisy dotyczące kwestii wydawania rozstrzygnięć w postępowaniu podatkowym oraz regulujące postępowanie odwoławcze. Powyżej wskazane regulacje mają z punktu widzenia podatnika często kluczowe znaczenie dla ochrony jego interesów w postępowaniu podatkowym.

KPMG, Doradztwo Podatkowe (Zespół ds. Postępowań Podatkowych i Sądowych)

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.07100010a.811.jpg@RY2@

Dariusz Malinowski partner

Dariusz Malinowski

partner

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.07100010a.812.jpg@RY2@

Ewa Szot starszy menedżer

Ewa Szot starszy

menedżer

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.07100010a.813.jpg@RY2@

Dominika Gaca-Jurkiewicz supervisor

Dominika Gaca-Jurkiewicz

supervisor

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.07100010a.814.jpg@RY2@

Łukasz Kupiec supervisor

Łukasz Kupiec

supervisor

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.07100010a.815.jpg@RY2@

Oskar Wala supervisor

Oskar Wala

supervisor

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.07100010a.816.jpg@RY2@

Jakub Wydra starszy konsultant

Jakub Wydra

starszy konsultant

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.07100010a.817.jpg@RY2@

Aleksander Dąbrowski radca prawny

Aleksander Dąbrowski

radca prawny

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.07100010a.818.jpg@RY2@

Adrian Stępień starszy konsultant

Adrian Stępień

starszy konsultant

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.07100010a.819.jpg@RY2@

Marcin Górniak supervisor

Marcin Górniak

supervisor