Wyrok nie powinien zastępować wydanej wcześniej interpretacji

Sąd administracyjny analizując skargę na interpretację, kontroluje wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonej interpretacji, tj. takiej, która wydana została w odniesieniu do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, a nie przedstawionym czy uzupełnionym później, tj. na etapie skargi sądowej na tę interpretację

Sprawa dotyczyła spółki, która w czerwcu 2011 r. złożyła wniosek do izby skarbowej o indywidualną interpretację w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz niemiecko-polskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Chodziło o rozliczenie przychodów i kosztów związanych z wykonywaniem działalności przez oddział niemieckiej spółki w Polsce. Pytanie dotyczyło skutków podatkowych związanych z opłaceniem faktury za usługę, która była zamówiona przez niemiecką jednostkę macierzystą i którą wykonali w Polsce zewnętrzni wykonawcy. Jednak faktura ze względu na potrzeby rozliczenia VAT została wystawiona na oddział, a nie na niemieckie przedsiębiorstwo.

W związku z tym, że oddział rozlicza się ze swoją niemiecką spółką macierzystą na podstawie not obciążeniowych, jego pełnomocnicy uważali, że usługa jest dla oddziału neutralna w zakresie podatku dochodowego. W ich ocenie wynika to z tego, że sporna usługa nie wchodzi w zakres działalności oddziału, który w Polsce tworzy zakład zagranicznego przedsiębiorstwa. Z tym nie zgodził się jednak organ. Stwierdził, że zapłacona przez oddział kwota netto, która została wykazana w wystawionej dla oddziału fakturze, ma stanowić koszt uzyskania przychodów oddziału. Natomiast otrzymana przez oddział należność od niemieckiej spółki będzie jego przychodem.

Oddział złożył skargę do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 29 lutego 2012 r. (sygn. akt I Sa/Po 887/11) uchylił interpretację. Doszedł do wniosku, że organ przy wydaniu aktu przyjął błędny stan faktyczny. Jeśli zaś miał co do niego wątpliwości, to powinien wezwać spółkę do jego doprecyzowania. WSA przyznał rację spółce i stwierdził, że skoro spółka jest oddziałem przedsiębiorstwa niemieckiego w Polsce, to należy traktować go jako zakład w rozumieniu umowy polsko-niemieckiej. Zgodnie zaś z tą umową, wyjaśnił sąd, istnienie zakładu ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy zyski przedsiębiorstwa podlegają opodatkowaniu tylko w państwie siedziby, czy też mogą być opodatkowane w państwie źródła i w państwie siedziby. Jeśli jednak, jak wynika z wniosku o interpretację, kontrakt zawarty między macierzystym przedsiębiorstwem a spółką polską nie dotyczył oddziału, to należy rozumieć, że oddział nie podejmował żadnych czynności związanych z tym kontraktem. Tym samym nie należy przypisywać zakładowi przychodu i uwzględniać związanych z tym przychodem kosztów jego uzyskania - uzasadnił sąd.

Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie, choć stwierdził, że uzasadnienie sądu wojewódzkiego nie jest w pełni prawidłowe.

NSA zwrócił uwagę, że dla rozstrzygnięcia sporu najistotniejsze jest to, czy wskazane we wniosku o interpretację czynności oddziału stanowiły (bądź nie) czynności mające swoje konsekwencje podatkowe. Tej okoliczności nie można było jednak wywnioskować z przedstawionego stanu faktycznego. Oznacza to, że zanim dyrektor izby skarbowej wydał interpretację, powinien wezwać oddział do uzupełnienia informacji. NSA podkreślił, że analiza sądu wojewódzkiego oparta została na tym, co napisali pełnomocnicy oddziału w wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, a co jest etapem poprzedzającym skargę do sądu już po wydaniu interpretacji.

W ocenie NSA okoliczności stanu faktycznego opisane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa czy też w skardze do sądu administracyjnego oraz w skardze kasacyjnej, jako zaprezentowane po zakończeniu administracyjnego postępowania interpretacyjnego, nie zastępują, nie zmieniają, nie uzupełniają i nie weryfikują stanu faktycznego zawartego we wniosku. Tym samym sąd wojewódzki, który ocenił wydaną interpretację, ale posłużył się przy tym danymi w zakresie okoliczności faktycznych uzyskanymi później, tj. po wydaniu interpretacji i na etapie postępowania sądowego, postąpił tak, jakby wydawał własną interpretację, do czego jednak nie jest uprawniony. Taka sytuacja według NSA jest niekorzystana dla podatnika, ponieważ wyrok sądu nie zastępuje interpretacji. Podatnikowi przysługuje ochrona prawna wynikająca z interpretacji tylko wtedy, gdy jego działanie jest zbieżne ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji - orzekł NSA.

z 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1294/12, prawomocny

Oprac. Przemysław Molik