Jak opodatkowana jest pomoc dla uczniów i studentów

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są stypendia dla uczniów i studentów, których wysokość i zasady udzielania zostały określone w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, oraz stypendia dla uczniów i studentów przyznane przez organizacje, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na podstawie regulaminów zatwierdzonych przez organy statutowe udostępnianych do publicznej wiadomości za pomocą internetu, środków masowego przekazu lub wykładanych (wywieszanych) dla zainteresowanych w pomieszczeniach ogólnie dostępnych - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 380 zł.

Zwolnienie to stosuje się, jeżeli podatnik przed pierwszą wypłatą świadczenia złoży płatnikowi oświadczenie według ustalonego wzoru (PIT-2C), że nie uzyskuje równocześnie innych dochodów podlegających opodatkowaniu, z wyjątkiem renty rodzinnej oraz dochodów określonych w art. 29 - 30b i art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik jest zobowiązany zawiadomić płatnika o zmianie stanu faktycznego wynikającego z oświadczenia przed wypłatą stypendium za miesiąc, w którym zaszła zmiana.

W przypadku wypłacania stypendiów zwolnionych z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości do 380 zł miesięcznie płatnik po zakończonym roku podatkowym zobowiązany jest sporządzić informację o wysokości wypłaconego stypendium według ustalonego wzoru PIT-8S, natomiast w sytuacji wypłaty stypendium w wysokości 1 tys. zł miesięcznie płatnik jest zobowiązany do poboru zaliczki od nadwyżki ponad 380 zł oraz do wystawienia informacji o wysokości wypłaconego stypendium według ustalonego wzoru PIT-8S.

Art. 21, 35 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Dla osób korzystających ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma znaczenia, czy stypendium jest wypłacane miesięcznie, czy jednorazowo za kilka miesięcy - istotna jest bowiem wartość przyznanego uprawnionemu miesięcznego świadczenia.

Gdy kwota stypendium przekracza 380 zł, podatnik może zastosować zwolnienie z PIT do tej kwoty , natomiast od nadwyżki zobowiązany jest pobrać zaliczkę na PIT oraz wystawić PIT-8S.

Art. 21, 35 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są świadczenia pomocy materialnej dla uczniów, studentów, uczestników studiów doktoranckich i osób uczestniczących w innych formach kształcenia, pochodzące z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz ze środków własnych szkół i uczelni - przyznane na podstawie przepisów o systemie oświaty, prawa o szkolnictwie wyższym, a także przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z:

● kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich;

● powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych oraz stacjonarnych studiach doktoranckich z powodu niezadowalających wyników w nauce;

● prowadzeniem studiów w języku obcym;

● prowadzeniem zajęć nieobjętych planem studiów;

● prowadzeniem studiów podyplomowych oraz kursów dokształcających.

Senat uczelni publicznej określa szczegółowe zasady pobierania opłat, w tym tryb i warunki zwalniania - w całości lub w części - z tych opłat studentów lub doktorantów, w szczególności osiągających wybitne wyniki w nauce, a także tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej.

Uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane m.in. z kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych. Jednak senat uczelni publicznej może zwolnić w całości lub części z tych opłat m.in. studentów, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej.

Jeśli zwolnienie z opłaty za III rok studiów z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację materialną ma charakter świadczenia pomocy materialnej i spełnia pozostałe warunki przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to tego rodzaju świadczenie korzysta, jako mieszczące się w dyspozycji powołanego przepisu, ze zwolnienia od podatku.

Art. 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, między tym kosztem a przychodem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Chodzi tu o związek tego typu, że poniesienie kosztu ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu.

Zatem poniesione przez spółkę wydatki na stypendia dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz studentów niebędących pracownikami spółki będą stanowić koszt uzyskania przychodów, gdyż są one poniesione w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów. Program stypendialny umożliwi spółce zapewnienie wykwalifikowanej kadry specjalistów (w specyficznej branży, jaką jest górnictwo), co niewątpliwie przyczyni się do uzyskania przez spółkę przychodów.

Wydatki poniesione przez spółkę na stypendia mogą stanowić koszt uzyskania przychodów w momencie jego poniesienia.

Art. 15 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Zwolnienie z PIT dla stypendiów ma zastosowanie, jeśli podatnik przed pierwszą wypłatą świadczenia złoży płatnikowi oświadczenie PIT-2C, że nie uzyskuje równocześnie innych dochodów podlegających opodatkowaniu, z wyjątkiem renty rodzinnej oraz dochodów określonych w art. 29 - 30b i art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem otrzymane przez podatniczkę stypendium stanowi przychód z innych źródeł, bo uzyskuje ona dochody z pracy.

Art. 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Kosztami uzyskania przychodów są wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, pod tym jednak warunkiem, że mają związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma bądź też może mieć wpływ na wielkość osiąganych przychodów lub służyć zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów. Kosztami zatem będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów, w tym dla zagwarantowania funkcjonowania źródła przychodów.

Dokonując oceny, czy wydatki na opłaty za studia mogą stanowić koszty podatkowe, należy mieć na uwadze związek tych wydatków z przychodami z danego źródła przychodów. Jeżeli zatem ponoszone wydatki na podwyższenie kwalifikacji zawodowych pracowników mają na celu osiągnięcie obecnie lub w przyszłości przychodów z działalności gospodarczej bądź zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów w wyniku korzystania z nabytych w ten sposób umiejętności, to wydatki na ten cel mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Wydatki ponoszone na sfinansowanie studiów pracowników mogą być uznane za poniesione w celu osiągnięcia przychodów i wydatek ten będzie stanowić koszt uzyskania przychodów spółki.

Art. 15 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl