Co wolno przedsiębiorcy w czasie zawieszenia działalności

Tak. W przeciwieństwie do przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, którzy sami nie muszą zawiadamiać o jej zawieszeniu naczelnika urzędu skarbowego, osoby prawne, czyli członkowie ich zarządów albo np. prokurenci (a pańska spółka jest osobą prawną), mają obowiązek złożyć stosowną informację w urzędzie skarbowym. Obowiązek ten obejmuje więc także i pana. Mówi o tym art. 25 ust. 5c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. To samo muszą zresztą uczynić wspólnicy osobowych spółek handlowych, kierując się regulacją art. 44 ust. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie. Nie będzie pan wprawdzie miał obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy (art. 44 ust. 11 ustawy o PIT, jeżeli jest pan wpisany do gminnej ewidencji działalności gospodarczej, a jeśli działa pan np. w formie spółki z o.o., to stosuje się art. 25 ust. 5a ustawy o CIT), ale w czasie zawieszenia żaden przedsiębiorca nie może amortyzować składników majątku, które nie są wówczas używane. Tak więc m.in. pański sprzęt kuchenny nie podlega amortyzacji od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zawiesi pan działalność (odpowiednio art. 22c pkt 5 ustawy o PIT oraz art. 16c pkt 5 ustawy o CIT). Niemniej po wznowieniu działalności będzie pan mógł kontynuować rozpoczętą amortyzację.

Artykuł 14a ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dopuszcza podejmowanie przez przedsiębiorcę w okresie zawieszenia czynności niezbędnych do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Z punktu widzenia zobowiązań podatkowych najistotniejsza jest więc w takich sytuacjach prawidłowa klasyfikacja koniecznych działań i rozliczenie powstałych przed datą zawieszenia zobowiązań o charakterze ciągłym. Chodzi tu m.in. o umowy najmu, dzierżawy czy leasingu. W pana przypadku działaniem niezbędnym do zabezpieczenia źródła przychodów (skoro zawieszenie przedsiębiorstwa zawsze ma charakter przejściowy) jest opłacanie czynszu za lokal, w którym prowadzi pan restaurację. Dotyczy to także okresu, w którym jest ona sezonowo zamknięta. Nie narusza więc pan zakazu prowadzenia działalności podczas zawieszenia firmy, płacąc czynsz, a tylko wykonuje pan długoterminową umowę, do czego zresztą zobowiązuje pana ustawa. Dlatego zapłata takiej należności będzie mogła stanowić pański koszt uzyskania przychodu.

Przedsiębiorca, który odprowadzał składki wyłącznie za siebie, nie musi w czasie zawieszenia działalności składać deklaracji rozliczeniowych ani odprowadzać składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe). Wynika to z art. 36a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W okresie zawieszenia wolno jednak przedsiębiorcy dobrowolnie podlegać ubezpieczeniu emerytalnemu oraz rentowemu. To prawda jednak, że ze względu na brzmienie art. 36a ust. 1 zd. drugie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych powstają wątpliwości, czy analogiczne rozwiązanie jest możliwe w odniesieniu do ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego.

Ustawa przewiduje, że dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu podlegają - na swój wniosek - tylko osoby objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi. W przypadku przedsiębiorców, którzy zawiesili działalność, takiego wymagania nie ma. Przedsiębiorca zawieszający działalność świadomie rezygnuje z osiągania przychodów z działalności bieżącej, a to oznacza, że odpada podstawa do kompensacji dochodów utraconych w razie choroby. Od ubezpieczenia chorobowego należy jednak odróżnić ubezpieczenie zdrowotne (kosztów leczenia). Zgodnie z art. 69 ust. 1a w zw. z art. 68 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych przedsiębiorca, który zawiesił działalność i mieszka w Polsce, może ubezpieczyć się dobrowolnie na podstawie pisemnego wniosku złożonego do NFZ.

@RY1@i02/2011/026/i02.2011.026.210.0005.001.jpg@RY2@

Piotr Haiduk, prawnik z Kancelarii Romanowski i Wspólnicy

Piotr Hajduk

prawnik z Kancelarii Romanowski i Wspólnicy