Poradnia podatkowa

— W jakiej sytuacji przychody z kontraktów terminowych rozlicza się przy płatności

— Kiedy można odliczyć wydatki na zakup paliwa do kosiarki

— Czy działka ogrodzona słupkami wbitymi w fundament, do których zamontowana jest metalowa siatka, podlega zwolnieniu z VAT? Słupki wbite są w grunt na głębokość ponad pół metra i nie można ich przenieść. Materiały na ogrodzenie zostały przekazane przez członków rodziny podatnika nieodpłatnie.

Nie. Nie można uznać, że ogrodzenie w postaci słupków, do których zamontowana jest siatka metalowa, jest budowlą na stałe połączoną z gruntem. Sprzedaż gruntu z takim ogrodzeniem nie jest dostawą budowli i nie może korzystać ze zwolnienia od podatku, o jakiej mówi art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT. Główna wartość ekonomiczna tej transakcji przypisana jest do gruntu, a nie do ogrodzenia w postaci słupków i metalowej siatki. Taka siatka nie pełni samodzielnych funkcji budowlanych, ponieważ funkcją siatki jest ogrodzenie działki, oznaczenie jej granic i zabezpieczenie przed ingerencją z zewnątrz. Transakcja podatnika stanowi w rzeczywistości dostawę niezabudowanej, ogrodzonej działki gruntu, a nie dostawę budowli w postaci siatki ogrodzeniowej.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług z VAT zwolniona jest dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim lub pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli albo ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Ponadto z VAT zwolniona jest dostawa budynków, budowli lub ich części pod warunkiem, że:

a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30 proc. wartości początkowej tych obiektów.

Bez znaczenia jednak jest to, że w przypadku podatnika, nie przysługiwało mu obniżenie podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego przy nabyciu materiałów potrzebnych do postawienia ogrodzenia z uwagi na samodzielne wykonanie prac budowlanych.

Siatka ogrodzeniowa również w świetle przepisów ustawy - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) nie jest budowlą. Z art. 3 pkt 3 tej ustawy wynika, że budowlami są m.in. obiekty budowlane niebędące budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne. Mimo że katalog budowli zawarty w tym przepisie nie jest zamknięty, to w orzecznictwie podkreśla się, że do budowli należy kwalifikować obiekty budowlane, które są podobne do nich, tj. takie, których konstrukcja, charakter i przeznaczenie nie różni się od budowli wymienionych przez ustawodawcę.

Tym samym nie można również zastosować art. 29 ust. 5 ustawy o VAT, który mówi, że w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Siatka ogrodzeniowa nie ma bowiem cech budowli.

Podstawa prawna

Art. 29 ust. 5, art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 10a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

— Firma zajmująca się sprzedażą artykułów spożywczych zawarła z bankiem transakcje na instrumentach pochodnych, m.in. transakcje terminowe, ponieważ środki, których używa do produkcji, są narażone na wahania cen surowców notowanych na giełdach światowych oraz zmienność kursów walut ustalanych przez NBP. Czy w przypadku zawieranych transakcji nierzeczywistych na instrumentach pochodnych przychody z wykonania transakcji należy rozpoznawać w dacie faktycznego otrzymania płatności z wykonania transakcji?

Tak. Przychodem z działalności gospodarczej są nie tylko otrzymane pieniądze i wartości pieniężne, ale także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej osiągnięte w roku podatkowym uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Zgodnie z art. 12 ust. 3a tej ustawy za datę powstania przychodu uważa się co do zasady dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności. Artykuł 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przewiduje pewien wyjątek. W przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Jednak w wyniku realizacji instrumentów pochodnych nierzeczywistych nie występuje fizyczna dostawa instrumentu bazowego, nie dochodzi do zbycia prawa majątkowego lub wydania rzeczy, nie występuje również wykonanie usługi. Zatem data powstania przychodu rozumianego jako zrealizowany dodatni wynik na transakcjach z kontraktów nierzeczywistych instrumentów pochodnych może zostać określona wyłącznie na podstawie art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W konsekwencji, w myśl tego przepisu obowiązek wykazania przychodu podatkowego powstanie dopiero w momencie otrzymania zapłaty.

Podstawa prawna

Art. 12 ust. 1, ust. 3, ust 3e ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

— Przedsiębiorca zajmujący się działalnością budowlaną zakupił kosiarkę spalinową. Posłuży mu ona koszenia trawy wokół biura obsługi klienta. Czy może zaliczyć do kosztów wydatki na paliwo i odliczyć zapłacony podatek od towarów i usług?

Tak. Opodatkowaniu podlega dochód, którym jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Jednocześnie kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT. W przepisie tym nie ma jednak wyszczególnionych wydatków na paliwo. Pewne ograniczenia związane są jedynie z używaniem samochodów osobowych, których wydatki na eksploatację rozlicza się w ramach tzw. kilometrówki. Kosiarka nie jest jednak samochodem.

W przypadku VAT prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zasadniczo przysługuje podatnikom w zakresie, w jakim towary i usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Zakup paliwa do kosiarki nie ma bezpośrednio związku z działalnością podatnika, tak jak np. odsprzedaż zakupionych towarów, ale ma związek pośredni wpływający na ogólne funkcjonowanie jego firmy. Przy pomocy kosiarki przedsiębiorca dba o estetyczny wygląd trawnika wokół biura klienta. Ograniczenia w zakresie odliczenia VAT od zakupionego paliwa dotyczą paliw wykorzystywanych do napędu niektórych pojazdów samochodowych.

Jeśli więc wydatek na paliwo do kosiarki został przez przedsiębiorcę definitywnie poniesiony, a poniesienie kosztu ma służyć zabezpieczeniu źródła przychodów (wpływa na sprzedaż usług i materiałów budowlanych klientom), to przedsiębiorca może odliczyć cenę netto zakupionego paliwa, a następnie odliczyć VAT.

Podstawa prawna

Art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Oprac. Przemysław Molik