Czy inne zaświadczenia mogą uprawniać do zastosowania niższej stawki

Jak wynika z definicji, aby dokument uznać za certyfikat rezydencji, musi mieć określone cechy odnośnie do formy i treści, a zatem musi być wydany przez organy administracji podatkowej państwa miejsca siedziby podatnika oraz musi zaświadczać o miejscu siedziby podatnika dla celów podatkowych.

Odnośnie do warunku wydania certyfikatu rezydencji przez uprawniony organ administracji podatkowej warto wskazać, że - jakkolwiek wydaje się on dość oczywisty - to w praktyce często powoduje problemy praktyczne. Koncepcja certyfikatu rezydencji jako dokumentu uprawniającego do zastosowania preferencyjnych zasad opodatkowania nie jest bowiem powszechnie znana we wszystkich państwach, w szczególności w obcych systemach prawnych. Powoduje to często problemy z uzyskaniem tego dokumentu przez polskich płatników, którzy w takiej sytuacji próbują udowodnić rezydencję podatkową odbiorcy należności innymi, zastępczymi dokumentami (oświadczeniami podatnika, zaświadczeniami notarialnymi, wypisami z rejestrów handlowych itp.). Niestety, w świetle definicji zawartej zarówno w ustawie z 15 lutego 1992 r. o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.), jak i w ustawie z 26 lipca 1991 r. o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r nr 51, poz. 307 z późn. zm.) takie dokumenty (z których może wynikać adres siedziby podatnika, a nawet pośrednio fakt jego rezydencji) nie będą uznane przez polskie organy podatkowe za certyfikat rezydencji. W konsekwencji nie będą one uprawniały do zastosowania niższej stawki/zwolnienia z podatku u źródła.

Co do treści certyfikatu rezydencji przepisy ustaw o podatku dochodowym wskazują jedynie ogólnie, że certyfikat rezydencji powinien "zaświadczać o miejscu siedziby podatnika dla celów podatkowych". Brak jest w szczególności wymogu, by certyfikat rezydencji zaświadczał, że dany podatnik ma miejsce siedziby dla celów podatkowych w danym państwie dla celów umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez to państwo z Polską (choć w praktyce często zdarza się, że treść certyfikatu zawiera takie wskazanie).

Pewne wątpliwości budzi również kwestia terminu ważności certyfikatu rezydencji. Ponieważ brakuje precyzyjnej regulacji w tym zakresie, istotnego znaczenia nabiera w szczególności praktyka organów podatkowych. Obecnie zdecydowana większość z nich uznaje, że certyfikat rezydencji niezawierający w swej treści zastrzeżenia co do terminu ważności jest ważny tak długo, jak długo nie zmieniły się okoliczności faktyczne, o których zaświadcza. Warto jednak zauważyć, że w przeszłości niektóre organy podatkowe prezentowały odmienne stanowisko i wskazywały, że zastosowanie niższej stawki podatku u źródła/ zwolnienia z podatku jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy płatnik dysponuje aktualnym certyfikatem rezydencji (tj. zaświadczający o rezydencji podatkowej w roku, w którym podatnik uzyskał w Polsce dochody). Wydaje się, że taki pogląd nie jest uzasadniony - obowiązku aktualizacji nie przewidują bowiem przepisy ustaw o podatku dochodowym. Brak takiego obowiązku potwierdzają też dość powszechnie sądy administracyjne (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 596/11).

@RY1@i02/2012/060/i02.2012.060.071000600.802.jpg@RY2@

Monika Marta Dziedzic, radca prawny i doradca podatkowy, partner w MDDP

Monika Marta Dziedzic

radca prawny i doradca podatkowy, partner w MDDP