Od 2014 roku optymalizacje będą trudniejsze, ale możliwe

1 25 lipca 2013 r. wszedł w życie protokół zmieniający umowę Polska-Luksemburg w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Będzie on miał zastosowanie do podatków potrącanych u źródła od 1 września 2013 r., a w odniesieniu do pozostałych podatków od dochodu oraz podatków od majątku, do podatków pobieranych za jakikolwiek rok podatkowy rozpoczynający się 1 stycznia lub po tym dniu - od 1 stycznia 2014 r. Co te zmiany oznaczają dla podatników?

Od 1 września 2013 r., co do zasady, od odsetek i należności licencyjnych wypłacanych z Polski do Luksemburga lub z Luksemburga do Polski podatek u źródła będzie mógł być potrącony w maksymalnej wysokości 5 proc. ich kwoty brutto, zamiast dotychczasowych 10 proc. I tyle z dobrych informacji dla podatników, gdyż reszta zmian ma charakter wyłącznie profiskalny.

Obniżka stawki w przypadku dywidend wypłacanych między podmiotami powiązanymi jest bowiem dostosowaniem się do już istniejącej sytuacji wynikającej z dyrektywy unijnej (dyrektywa 2003/49/WE, tzw. dyrektywa odsetkowa - przyp.red.). Co więcej, sama obniżka stawki od odsetek i należności licencyjnych nie ma szczególnego znaczenia, biorąc pod uwagę to, że od 1 lipca 2013 r., w związku z pełną implementacją dyrektywy UE, w przypadku takich płatności między podmiotami powiązanymi (minimum 25 proc. udziału/akcji w kapitale), możemy w ogóle nie potrącać podatku u źródła, a w przypadku odsetek wypłacanych w związku z pożyczką/kredytem bankowym takiego podatku nie ma od początku obowiązywania umowy.

Kluczowa zmiana dotyczy jednak metody unikania podwójnego opodatkowania.

2 Jaka metoda będzie teraz obowiązywać?

W miejsce dotychczasowego zwolnienia z opodatkowania dywidendy uzyskiwanej przez polskiego rezydenta z Luksemburga mamy metodę zaliczenia podatku zapłaconego w Luksemburgu na poczet podatku w Polsce. Tym samym w miejsce dotychczasowego zwolnienia z opodatkowania, w przypadku gdy dochód dywidendowy uzyskiwany przez polskiego rezydenta będącego osobą fizyczną podlegał zwolnieniu z opodatkowania w Luksemburgu, mamy jego opodatkowanie w Polsce według stawki 19 proc. Nie ulega wątpliwości, że to dość drastyczna podwyżka.

Ponadto w miejsce dotychczasowej metody wyłączenia, metoda zaliczenia podatku luksemburskiego na poczet podatku w Polsce będzie również stosowana w odniesieniu do dochodów kapitałowych oraz dochodów z działalności osobistej.

Wreszcie aneks wprowadza szczególną klauzulę, na podstawie której postanowienia umowy nie będą miały zastosowania dla sztucznych struktur, jak również wprowadza rozszerzoną klauzulę wymiany informacji.

3 Jaką widzi pan alternatywę dla umowy luksemburskiej po zmianach? Gdzie podatnicy powinni szukać optymalizacji?

Nie ulega wątpliwości, że ostatnie zmiany w polskich umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania (np. z Cyprem) dość mocno ograniczyły możliwość stosowania prostych rozwiązań optymalizacyjnych. Oczywiście nadal istnieją kraje, które w powszechnej opinii dają możliwości optymalizacyjne (np. Malta, Zjednoczone Emiraty Arabskie, głośna ostatnio Łotwa), należy jednak zawsze pamiętać, że dobra struktura optymalizacyjna, to przede wszystkim struktura bezpieczna, która wymaga "indywidualnego kroju". Jest to szczególnie istotne dzisiaj, kiedy Ministerstwo Finansów chce wprowadzić klauzulę obejścia prawa oraz opodatkowywać zależne spółki zagraniczne. Mało tego, również OECD i Unia Europejska szukają rozwiązań mających za zadanie ograniczyć podatnikom możliwości obniżania opodatkowania przy wykorzystywaniu sztucznych struktur, czyli takich, których podstawowym, a często jedynym celem, jest redukcja obciążenia podatkowego.

4 Protokół przewiduje m.in. zmianę metody unikania podwójnego opodatkowania dla polskich rezydentów w odniesieniu do dochodów z dywidend wypłacanych przez spółki luksemburskie. W tym przypadku chyba nie trzeba szukać alternatywy?

Faktycznie, w tym wypadku prostej alternatywy nie ma. Umowa z Luksemburgiem była tu jedyną w swoim rodzaju. Nie zmienia to jednak faktu, że tym, którzy jeszcze tego nie zrobili, zalecałbym szybką analizę posiadanych struktur luksemburskich.

5 Obniżenie podatku u źródła od odsetek oraz należności licencyjnych z 10 proc. do 5 proc. też chyba jest dobrym rozwiązaniem?

Oczywiście, biorąc pod uwagę to, że w przypadku należności licencyjnych sama Modelowa Konwencja OECD nie przewiduje podatku u źródła, a opodatkowanie u źródła odsetek jest od wielu lat krytykowane jako czynnik podnoszący koszt pieniądza, każdy ruch do dołu jest dobry. Mając jednak na uwadze to, o czym mówiłem wcześniej (w odpowiedzi na pierwsze pytanie), zmiana ta nie jest szczególnie istotna. Na mocy dyrektywy UE Polska wprowadziła już bowiem zwolnienie z opodatkowania u źródła odsetek i należności licencyjnych wypłacanych miedzy podmiotami powiązanymi. Polskie osoby fizyczne uzyskujące odsetki z banków luksemburskich i tak będą musiały zapłacić podatek w Polsce, a to, czy zaliczą na jego poczet 5 proc., czy 10 proc., nie będzie miało dla nich szczególnego znaczenia.

6 A co z klauzulą nieruchomościową? Czy w innych umowach można ją znaleźć i do tych krajów przenieść struktury podatkowe?

Faktycznie, wciąż wiele umów zawartych przez Polskę nie zawiera klauzuli nieruchomościowej, która w przypadku sprzedaży akcji/udziałów spółki, której majątek składa się w odpowiedniej części z majątku nieruchomego usytuowanego w danym państwie, nakłada obowiązek podatkowy w państwie położenia tych nieruchomości. Tym samym, jeżeli chcemy uniknąć płacenia podatku w państwie usytuowania takich nieruchomości, należy rozważyć możliwość zmiany, jeszcze przed rozpoczęciem obowiązywania przedmiotowego aneksu.

7 Czy jakieś umowy pozwalają jeszcze na stosowanie sztucznych struktur? W przypadku Luksemburga takie klauzule będą zabronione.

Tylko nieliczne umowy zawarte przez Polskę zawierają klauzulę zakazującą sztucznych struktur. Biorąc pod uwagę to, że w pracach nad zmianami w Komentarzu do Modelowej Konwencji OECD pojawiają się propozycje, aby wyraźnie w nim wskazać, że sztuczne struktury mogą być pomijane przez państwa strony umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, może się okazać, że i bez takich klauzul w umowach państwa będą miały taką możliwość. Nie można też zapominać o propozycjach zmian w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) proponowanych przez Ministerstwo Finansów. Dlatego też wszelkie strukturyzowanie już dziś powinno uwzględniać ten czynnik i powinno mieć raczej charakter racjonalnego planowania podatkowego, a nie działania ad hoc, w sytuacji gdy zorientuję się, że muszę zapłacić wysoki podatek.

@RY1@i02/2013/174/i02.2013.174.071000900.802.jpg@RY2@

Materiały prasowe

Józef Banach radca prawny, partner w kancelarii InCorpore Banach Szczepanik Partnerzy

Rozmawiał Łukasz Zalewski