Poradnia podatkowa

● Czy ważna jest data zakupu materiałów budowlanych przy zwrocie części VAT

● W jakich sytuacjach karta dużej rodziny podlega opodatkowaniu PIT

● Dlaczego trzeba płacić podatek od nieruchomości w okresie zawieszenia działalności

● Kiedy usługi typu cashback mogą być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych

● Pracodawca w regulaminie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych zamierza określić, że także małoletnie dzieci zmarłych pracowników mogą - na warunkach tam określonych - korzystać ze świadczeń finansowanych z funduszu. Na tej podstawie dzieci mogłyby otrzymywać m.in. okazjonalne paczki z prezentami czy brać udział w imprezach organizowanych dla dzieci pracowników. Czy w ustawie o PIT jest podstawa dla zwolnienia z podatku takich świadczeń, czy też firma powinna wystawiać PIT-8C?

Rozliczanie świadczeń pracowniczych - w szczególności nieodpłatnych - w praktyce wzbudza wiele wątpliwości. W opisanej sytuacji świadczenia mają być przyznawane dzieciom zmarłych pracowników, nie ma więc podstawy do tego, aby zaliczać je do przychodów ze stosunku pracy (stosunek ten bowiem wygasł wraz ze śmiercią pracownika). Pozostaje możliwość zaliczenia typu przychodów do przychodów z innych źródeł. Analizując katalog zwolnień z podatku dochodowego określony w art. 21 ust. 1 ustawy o PIT, można stwierdzić, że do uzyskanego świadczenia stanowiącego przychód z innych źródeł powinno mieć zastosowanie zwolnienie opisane w pkt 92 tego przepisu. Zgodnie z nim wolne od podatku dochodowego są świadczenia otrzymane na podstawie odrębnych przepisów przez członków rodzin zmarłych pracowników oraz zmarłych emerytów lub rencistów do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł.

Zasady tworzenia przez pracodawców zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS) reguluje ustawa z 4 marca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 592 z późn. zm.). Stanowi ona, że warunki korzystania ze świadczeń funduszu oraz osoby do tego uprawnione pracodawca określa w regulaminie. Świadczenia, o których mowa w pytaniu, należy zatem uznać za otrzymywane na podstawie odrębnych przepisów, a jako takie - objęte są zwolnieniem z podatku dochodowego.

Pozostaje jeszcze kwestia limitu zwolnienia. Jego określenie w ustawie o PIT ma to znaczenie, że jeżeli łączna wartość świadczeń otrzymanych z ZFŚS przez członka rodziny zmarłego pracownika przekroczy w roku podatkowym kwotę 2280 zł, wówczas nadwyżkę ponad tę kwotę były pracodawca zmarłego pracownika wykazuje w imiennej informacji PIT-8C. Informację tę należy wystawić na świadczeniobiorcę, a więc członka rodziny - w tym wypadku małoletnie dziecko. To, że nie ma ono ukończonych 18 lat, nie ma znaczenia. Podatnikiem może być bowiem także osoba małoletnia, jeżeli uzyskała dochody ze źródeł wskazanych w ustawie o PIT. Podmiotowość prawnopodatkowa nie jest uzależniona od osiągnięcia pełnoletności. To, że dziecko jest małoletnie, będzie miało natomiast znaczenie z punktu widzenia zasad rozliczania uzyskiwanych przez nie dochodów.

Zgodnie z art. 7 ustawy o PIT dochody małoletnich dzieci (własnych i przysposobionych), z wyjątkiem dochodów z ich pracy, stypendiów oraz dochodów z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku, podlegające opodatkowaniu na terytorium Polski, dolicza się do dochodów rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci. W tym wypadku nie mamy do czynienia z dochodami z pracy dziecka. Oznacza to, że rodzic - na podstawie przesłanego przez płatnika informacji PIT-8C - uwzględnia dochody dziecka z innych źródeł w swoim zeznaniu podatkowym. Właściwym drukiem rozliczenia rocznego będzie ten oznaczony symbolem PIT-36. Wraz z nim trzeba złożyć formularz PIT-M, czyli informację o dochodach małoletnich dzieci, podlegających łącznemu opodatkowaniu z dochodami rodziców w roku podatkowym.

Jeżeli natomiast uzyskane w trakcie roku przez dziecko świadczenia finansowane z ZFŚS progu zwolnienia nie przekraczają, ani płatnik, ani rodzic nie mają obowiązku wykazywania tego rodzaju przychodów w rocznym rozliczeniu PIT.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 92 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

● Podatnik ma pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego wydane w lipcu 2013 r. Nie dokonywał jeszcze zakupów związanych z tą inwestycją, którą planuje rozpocząć dopiero w połowie przyszłego roku. Zastanawia się, czy i na jakich zasadach będzie mógł złożyć wniosek o zwrot części VAT zawartego w cenie materiałów budowlanych?

Wątpliwości podatnika zapewne związane są z rządowymi planami uchylenia ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Taka zmiana została już zapisana w rządowym projekcie ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych, który jest przed drugim czytaniem w Sejmie. Zgodnie z nim, częściowy zwrot VAT na materiały budowlane ma być wygaszany stopniowo, przy czym moment składania ostatnich wniosków będzie zależał od tego, w jakim okresie podatnik ponosił wydatki na materiały budowlane. I tak termin na składanie wniosków upłynie:

w31 grudnia 2014 r. - dla faktur wystawionych od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2005 r.;

w31 grudnia 2015 r. - dla faktur wystawionych od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2007 r.;

w31 grudnia 2016 r. - dla faktur wystawionych od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r.;

w31 grudnia 2017 r. - dla faktur wystawionych od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r.;

w31 grudnia 2018 r. - dla faktur wystawionych od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r.

Nowością, której rząd w początkowej fazie projektu nie przewidywał, ma być pozostawienie systemu zwrotu VAT (w zmienionej formie) dla ludzi młodych (do ukończenia 35 lat), którzy systemem gospodarczym będą budować domy jednorodzinne. Nowe rozwiązanie ma mieć jednak zastosowanie wyłącznie do inwestycji, dla których pozwolenia na budowę będą wydawane od 1 stycznia 2014 r. Co więcej, zwrot będzie dotyczył wyłącznie wydatków na zakup materiałów budowlanych ponoszonych od dnia wydania pozwolenia.

Odnosząc te plany ustawodawcy do sytuacji podatnika, trzeba stwierdzić, że ma on jeszcze możliwość ubiegania się o rekompensatę na dotychczasowych zasadach. W takim wypadku jednak - aby uzyskać zwrot VAT - musiałby on ponieść wydatki (a przynajmniej ich część) do końca bieżącego roku. Tylko wtedy zachowa prawo do ubiegania się o zwrot. Natomiast sam wniosek - przy obecnych założeniach - będzie mógł złożyć do końca 2018 r. Podatnika nie obejmie natomiast zwrot VAT w nowej, projektowanej formule. Jak wspomniano, dotyczyć ma on bowiem wyłącznie inwestycji, które będą realizowane na podstawie pozwoleń na budowę wydanych od przyszłego roku. Tego warunku podatnik nie spełni, gdyż pozwolenie na budowę uzyskał w tym roku. Podkreślić trzeba, że ponieważ prace legislacyjne nad ustawą o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych nie zostały jeszcze zakończone, przepisy dotyczące zwrotu VAT w nowym kształcie mogą ulec zmianie.

Z pewnością jednak warto w tym roku ponosić wydatki na zakup materiałów budowlanych, aby zagwarantować sobie prawo do ubiegania się o rekompensatę na zasadach dotychczasowych.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U. nr 177, poz. 1468 z późn. zm.).

● Podatniczka ma pięcioro dzieci. Chciałaby zacząć korzystać z przywilejów, jakie daje karta dużych rodzin. Czy uzyskiwanie tego rodzaju świadczeń może mieć jakiekolwiek skutki w podatku dochodowym od osób fizycznych?

Ministerstwo Finansów jasno wypowiedziało się w tej kwestii, po sygnałach, że organy podatkowe dopatrują się w takich przypadkach przychodu po stronie rodzica (por. m.in. interpretację zmieniającą ministra finansów z 4 marca 2013 r., sygn. DD3/033/40/KDJ/13/RD-5329/RR-7285). MF podkreśla, że uchwały rady powiatu, gminy czy miasta są powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego i mogą mieć dwojaki charakter, tj. generalno-abstrakcyjny lub indywidualno-konkretny. W przypadku uchwał o charakterze generalno-abstrakcyjnym adresatem norm w nich zawartych są wszystkie osoby spełniające określone w niej warunki.

Przykładem są właśnie uchwały przyjmujące rozwiązania wspierające rodziny wielodzietne poprzez wydawanie im specjalnych kart uprawniających do ulg, np. bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską czy zniżek w opłacie za usługi oferowane przez gminne obiekty użyteczności publicznej, np. pływalnie.

Oznacza to, że wszystkie osoby spełniające wymogi ustalone w takich uchwałach mogą korzystać z przyznanych na ich podstawie ulg czy zniżek. W konsekwencji uzyskiwane przez nie świadczenia nie mają charakteru indywidualnego, a co za tym idzie - nie powodują powstania przychodu w rozumieniu ustawy o PIT.

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

● Przedsiębiorca od 1 sierpnia zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej na rok. Czy przez ten czas będzie musiał płacić podatek od nieruchomości od magazynów, w których zlokalizowane są sprzedawane towary?

W rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to obiekty, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zatem to posiadanie przez przedsiębiorcę (lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą) gruntów, budynków i budowli oznacza powiązanie ich z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem takiej działalności przepisy przewidują odrębną stawkę podatku od nieruchomości.

Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika nie jest tożsame z zaprzestaniem jej prowadzenia. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że czasowe zawieszenie działalności gospodarczej nie oznacza ustania jego bytu prawnego i nie uzasadnia zmiany przeznaczenia gruntów i budynków jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (por. m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 24/12). Z uwagi na powyższe w okresie zawieszenia działalności gospodarczej nie ma podstaw dla zaniechania opodatkowania gruntów, budynków i budowli według stawek właściwych dla nieruchomości firmowych. Jak argumentują sądy administracyjne, w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej grunty, budynki i budowle nadal pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy. Ponadto zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest indywidualną decyzją samego podatnika i nie przesądza o trwałej niemożności wykorzystania nieruchomości do prowadzenia tej działalności. Ponieważ zawieszenie nie powoduje trwałego zerwania związku nieruchomości z działalnością gospodarczą, podatek od nieruchomości również w tym okresie powinien być opłacany według odpowiednich stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnik będzie więc musiał w dalszym ciągu opłacać podatek od nieruchomości od posiadanych magazynów, mimo zawieszenia firmy. Jednocześnie warto wskazać, że podatnicy mają prawo do uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów wydatków ponoszonych w związku z posiadanym majątkiem (nieruchomościami, gruntami), w tym utrzymaniem tego majątku. Dotyczy to też podatku od nieruchomości. Ponoszone wydatki - także w okresie zawieszenia działalności gospodarczej - podatnik będzie miał prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Podstawa prawna

Art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.). Art. 14a ust. 4 pkt 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.).

● Podatnik otworzył rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy w banku. Otrzymał kartę debetową do konta z funkcją cashback, tzn. od każdej dokonanej i rozliczonej transakcji bezgotówkowej uzyskuje miesięczny zwrot w określonej procentowo wysokości. Czy powinien spodziewać się rocznej informacji z banku o uzyskanych z tego tytułu przychodach?

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT wolna od podatku dochodowego jest wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową, jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 760 zł.

Ministerstwo Finansów oraz podległe mu organy podatkowe stoją na stanowisku, że z nagrodą związaną ze sprzedażą premiową mamy do czynienia wówczas, gdy dochodzi do zawarcia umowy sprzedaży, czyli przeniesienia własności rzeczy. Natomiast cashback, czyli kwoty zwracane klientom przez banki w związku z używaniem kart płatniczych do płacenia za zakupy, związane są z umową o usługę płatniczą. W konsekwencji art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT nie ma zastosowania w przypadku cashbacku, gdyż umowy o usługę płatniczą nie można uznać za umowę sprzedaży (por. m.in. interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, nr IPPB2/415-73/13-2/MG).

Dokonanie przez bank takiego zwrotu powoduje powstanie przychodu po stronie osób, które go otrzymują, kwalifikowanego do innych źródeł. Na banku ciąży w związku z tym obowiązek przekazania podatnikowi oraz właściwemu dla podatnika urzędowi skarbowemu (w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym) informacji podatkowej PIT-8C o wysokości uzyskanego od banku przychodu z innych źródeł.

Ministerstwo Finansów podkreśla, że niewystawienie przez bank takiej informacji nie zwalnia podatnika z obowiązku opodatkowania przychodu z tego tytułu w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym go uzyskał. Wysokość przychodu otrzymanego z omawianego tytułu podatnik może ustalić, korzystając z danych zawartych w wyciągu z konta bankowego. Warto zwrócić uwagę, że pogląd fiskusa nie zawsze jest podzielany przez sądy administracyjne (por. tegoroczne wyroki WSA we Wrocławiu o sygn. akt I SA/Wr 1416/12 i I SA/Wr 1417/12).

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 68, art. 42a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

Oprac. Magdalena Majkowska