Od wymiany udziałów nie rośnie własność

W wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności kilku nieruchomości podstawą opodatkowania jest tylko ta część, która spowodowała powiększenie majątku u nabywcy - orzekł WSA w Warszawie.

Chodziło o podatniczkę, która wraz z siostrą dostała w spadku kilkanaście działek. Na podstawie ugody zawartej przed sądem rejonowym obie siostry zrzekły się wzajemnie prawa do swojej części działek. W konsekwencji każda z nich stała się wyłącznym właścicielem połowy nieruchomości otrzymanych w spadku.

Wątpliwości jednej z sióstr dotyczyły tego, co jest podstawą opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, gdy współwłaściciele - na skutek nieodpłatnego zniesienia współwłasności - wzajemnie zbywają i nabywają udziały w nieruchomościach. Czy podstawą tą będzie różnica między wartością praw przysługujących podatnikowi przed zniesieniem współwłasności a wartością praw przysługujących mu po jej zniesieniu?

Podatniczka wskazywała, że do takiego wniosku prowadzi literalna wykładnia art. 7 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 86, 211). Zgodnie z tym przepisem podstawę opodatkowania przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy. Wyznacznikiem powinna więc być nadwyżka, a skoro w tej sprawie ona nie wystąpiła, to nie powstaje obowiązek uiszczania podatku - uważała podatniczka.

Innego zdania był dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie. Uznał, że istotna w tej sprawie nie jest ugoda skutkująca przesunięciami majątkowymi, lecz nabycie własności na skutek nieodpłatnego zniesienia współwłasności. Należy to odnieść do konkretnej nieruchomości i w konsekwencji podstawą opodatkowania będzie wartość rynkowa tej nieruchomości w części przekraczającej wartość rynkową udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy - stwierdził organ. Podkreślił, że obowiązek zapłaty podatku nie powstanie tylko, jeżeli wartość rynkowa nieruchomości nabytej przez jedną z sióstr na wyłączną własność jest niższa od wartości rynkowej udziału we współwłasności tej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę interpretację. Wyjaśnił, że w takich sytuacjach ustalanie podstawy opodatkowania przebiega dwuetapowo. Najpierw konieczne jest określenie wartości rzeczy lub praw majątkowych, których dotyczy zniesienie współwłasności - przy zastosowaniu art. 7 ust. 1 i 6 oraz art. 8 i art. 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Następnie należy ustalić, w jakim zakresie powiększył się - w wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności - udział nabywcy. W konsekwencji więc podstawą opodatkowania jest odpowiadająca temu przyrostowi część wartości rzeczy lub praw majątkowych - stwierdził WSA. Dodał, że do takich wniosków można dojść tylko na podstawie literalnego brzmienia przepisów. Wyrok jest nieprawomocny.

Katarzyna Rosik

dgp@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok WSA w Warszawie z 9 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3802/14.