Rozlicza urząd skarbowy z uwzględnieniem pokrewieństwa spadkobiorcy

Ustawa o podatku od spadków i darowizn dzieli podatników na trzy zasadnicze grupy, dla których przewidziano różne tryby opodatkowania, z odrębnymi kwotami wolnymi i skalami podatkowymi dla każdej z nich.

Grupy podatkowe

Do pierwszej grupy podatkowej zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. Warto też pamiętać, że za rodziców uważa się również przysposabiających, a za zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych.

Z kolei do drugiej grupy podatkowej zalicza się zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych.

Do ostatniej, trzeciej grupy podatkowej zaliczono innych nabywców, czyli tak naprawdę osoby, które z darczyńcą lub spadkobiercą nie są w żaden sposób spokrewnione lub spowinowacone.

Niezależnie od tego, chociaż nie wynika to już bezpośrednio z ustawowych definicji, na podstawie przepisów obowiązujących od początku 2007 roku można jeszcze wyróżnić dodatkową grupę podatników, którą przyjęto nazywać grupą zerową. To grupa, która pod pewnymi warunkami objętą, jest całkowitym zwolnieniem z podatku od spadków. Do grupy tej ustawa o podatku od spadków i darowizn zalicza małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę.

Zeznanie podatkowe

Podatnicy, którzy nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego dla zerowej grupy podatkowej, są zobowiązani złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru (formularz SD-3)

Zeznania podatkowego nie trzeba składach w dwóch przypadkach. Po pierwsze, jeżeli w skład spadku weszły jedynie przedmioty wolne od podatku. Po drugie, jeżeli w skład spadku wchodzą rzeczy mieszczące się w kwocie wolnej od opodatkowania.

Wymiar podatku

Wysokość podatku uzależniona jest od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą i obdarowanym lub spadkobiercą i spadkodawcą. Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej tzw. kwoty wolne. Dla każdej z trzech grup podatkowych przewidziano odrębną skalę podatku. Według skal tych oblicza się podatek od wartości nabytego majątku po wcześniejszym odliczeniu kwot wolnych i wyłączeniu rzeczy i praw zwolnionych z podatku, np. nabytego mieszkania, jeśli podatnik ma prawo do ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 16 ustawy o spadkach i darowiznach.

Podatku nie musimy wyliczać samodzielnie. Musimy jedynie poinformować urząd skarbowy, co i od kogo nabyliśmy oraz ile jest to warte.

Ustalenie podatku uzyskamy w decyzji naczelnika urzędu skarbowego. Na zapłacenie podatku mamy 14 dni, licząc od dnia otrzymania decyzji.

Marek Kutarba

marek.kutarba@infor.pl