Jak uniknąć pułapek w PIT-36

Niektóre pozycje deklaracji muszą być bezwzględnie wypełnione. Dotyczy to w szczególności numeru identyfikacji podatkowej, o ile podatnik ma nadany NIP (w przeciwnym razie jest zobowiązany dołączyć do rocznego PIT zgłoszenie identyfikacyjne o nadanie NIP); PESEL-u (w przypadku osób, którym nadano ten numer); roku, za który zeznanie jest składane; sposobu opodatkowania; celu złożenia formularza; informacji o załącznikach oraz podpisu(ów). Prawidłowe wypełnienie tych części zeznania pozwoli uniknąć dodatkowej wizyty w urzędzie skarbowym w celu uzupełnienia lub skorygowania wcześniej złożonego dokumentu.

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

Podatnicy opodatkowujący swoje dochody łącznie z dochodami małżonka wypełniają zarówno pozycję "podatnik", jak również pozycję "małżonek". W przypadku podatników, którzy:

● w poz. 6 PIT-36 zaznaczyli kwadrat nr 2, kolejność wypełnienia według pozycji ustalają sami podatnicy. Muszą jednak pamiętać, że przypisaną do swojego imienia i nazwiska pozycję należy zachować we wszystkich częściach zeznania oraz w składanych wraz z zeznaniem załącznikach,

● w poz. 6 PIT-36 zaznaczyli kwadrat nr 3 - pozycje "podatnik" wypełnia osoba, która zawarła związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, a jej małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego, lub osoba, która pozostawała w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a jej małżonek zmarł po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania.

Podatnicy, którzy opodatkowują swoje dochody indywidualnie albo w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, w zeznaniu nie wypełniają pozycji "małżonek".

Art. 6, art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

Formularz PIT-36 przeznaczony jest zarówno dla podatników opodatkowujących swoje dochody indywidualnie, jak i łącznie z dochodami małżonka, albo w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, w tym także dla osób mających miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, ewentualnie w Konfederacji Szwajcarskiej. Oczywiście PIT-36 składają osoby, które przychody opodatkowują przy zastosowaniu skali podatkowej.

Warto tu przypomnieć, że przy rozliczeniu za 2009 r. stosujemy już dwustopniową skalę PIT ze stawkami 18 i 32 proc.

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

W częściach D.1. i D.2. deklaracji PIT-36 podatnicy wykazują przychody (w tym uzyskane bez pośrednictwa płatnika), koszty uzyskania przychodów, dochody (bądź straty) oraz zaliczki na podatek dochodowy, wykorzystując m.in. dane zawarte w formularzach (w szczególności w PIT-8S, PIT-11, PIT-11A, PIT-40A, IFT-1/IFT-1R oraz PIT-R) sporządzonych przez płatnika(ów). Jednocześnie należy pamiętać, że w praktyce może się zdarzyć, że płatnik - mimo ciążącego na nim obowiązku - nie wystawi informacji m.in. o przychodach podatników i pobranych zaliczkach na PIT. W takim przypadku podatnik nie zostaje zwolniony z obowiązku rozliczenia w zeznaniu podatkowym należności otrzymanych za pośrednictwem płatnika, który nie dopełnił swoich obowiązków.

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

Osoby, które muszą rozliczyć podatek dochodowy od osób fizycznych, muszą złożyć deklarację PIT do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika. Jeśli podatnik - tak jak w naszym przypadku - kilkakrotnie zmieniał miejsce zamieszkania w roku podatkowym, ważne będzie miejsce zamieszkania w ostatnim dniu roku podatkowego, za który składane jest zeznanie. Z kolei, gdy podatnik wyjechał z Polski, dla rozliczenia PIT ważne będzie ostatnie miejsce zamieszkania na terytorium RP. Może też złożyć swoje zeznanie w polskim konsulacie, wtedy jednak musi liczyć się z opłatą, która ma pokryć koszty przesyłki jego PIT do Polski. Może ona wynieść ok. 20 euro.

Art. 3, art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

Formularz PIT-36 jest przeznaczony dla podatników, którzy niezależnie od liczby źródeł przychodów:

1) prowadzili:

● pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej,

● działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej,

2) uzyskali przychody:

● z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub z innych umów o podobnym charakterze opodatkowanych na ogólnych zasadach,

● od których byli zobowiązani samodzielnie opłacać zaliczki na podatek,

● ze źródeł przychodów położonych za granicą,

● z innych źródeł opodatkowanych na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej, od których ani płatnik, ani podatnik w ciągu roku podatkowego nie miał obowiązku odprowadzania zaliczek,

3) korzystają z tzw. kredytu podatkowego,

4) są zobowiązani dokonać doliczenia na podstawie art. 44 ust. 7f ustawy o PIT,

5) sporządzili remanent likwidacyjny w grudniu roku podatkowego,

6) są zobowiązani doliczyć do swoich dochodów dochody małoletnich dzieci,

7) obniżają dochód o straty z lat ubiegłych,

8) wykazują należny zryczałtowany podatek dochodowy, o którym mowa w art. 29, 30 i 30a ustawy o PIT, jeżeli podatek ten nie został pobrany przez płatnika,

9) wykazują należny podatek dochodowy, o którym mowa w art. 30e ustawy (19-proc. PIT od sprzedaży nieruchomości nabytych w latach 2007-2008).

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

Przepisy ustawy o PIT przewidują, że jeżeli podatnik bez pośrednictwa płatnika(ów) osiągnął w roku podatkowym jednocześnie dochody m.in. ze stosunku pracy z zagranicy, emerytur i rent z zagranicy lub z tytułu działalności wykonywanej osobiście, od których był zobowiązany samodzielnie odprowadzać należne zaliczki na podatek w trakcie roku podatkowego, to w kolumnie f części D.1. i odpowiednio części D.2. zeznania PIT-36 tylko raz wykazuje łączną kwotę należnych z tych źródeł zaliczek. Kwotę tę podatnik może wykazać albo w wierszu 1 "Należności ze stosunku: pracy, służbowego, spółdzielczego i z pracy nakładczej, a także zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacone przez zakład pracy", albo w wierszu 5 "Działalność wykonywana osobiście, o której mowa w art. 13 ustawy o PIT (w tym umowy o dzieło i zlecenia)", albo w wierszu 8 "Inne źródła, niewymienione w wierszach od 1 do 7 (w tym emerytury - renty z zagranicy)".

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl