Czy wydatki na rehabilitację w MOPS można odliczyć od dochodu

- Czy wydatki na taką rehabilitację mogę odliczyć od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej - pyta pan Marek z Bydgoszczy.

O odpowiedź poprosiliśmy Ministerstwo Finansów i Monikę Mazur z Auxilium.

Odliczeniu od dochodu podlegają kwoty wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.

Za wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych uważa się wydatki poniesione na opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa.

Wysokość tego rodzaju wydatków ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, stąd warunkiem ich odliczenia jest zarówno faktyczne ich poniesienie, jak i posiadanie dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (np. faktury lub rachunku).

Dodatkowym kryterium, w przypadku usług opiekuńczych świadczonych dla osób niepełnosprawnych, jest posiadanie przez te osoby orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa.

W konsekwencji, z odliczenia z tytułu poniesienia wydatków na usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych, w tym w ramach specjalistycznych usług, o których mowa w art. 50 ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) oraz rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. nr 189, poz. 1598), mogą skorzystać wyłącznie te osoby niepełnosprawne, które są zaliczone do I grupy inwalidztwa, lub podatnicy mający na utrzymaniu takie osoby.

Przez osoby zaliczone do I grupy inwalidztwa rozumie się odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności.

Wykaz wydatków podlegających odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej jest bardzo szeroki. Poza omówionymi odliczeniami z tytułu opłacenia usług świadczonych dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa, odliczeniu podlegają inne wydatki wymienione w tym katalogu, np. poniesione na odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne.

Co istotne, prawo do odliczenia tego rodzaju wydatków nie ogranicza się wyłącznie do odpłatności za zabiegi rehabilitacyjne osób zaliczonych do I grupy inwalidztwa, lecz dotyczy wszystkich osób niepełnosprawnych, które posiadają orzeczenie lub decyzję potwierdzające niepełnosprawność. Podobnie jak w przypadku usług opiekuńczych konieczne jest natomiast posiadanie dokumentu stwierdzającego poniesienie wydatku.

Jednocześnie należy zauważyć, że Ministerstwo Finansów nie jest właściwe do zajmowania stanowiska, czy określona usługa specjalistyczna świadczona na rzecz osoby niepełnosprawnej stanowi zabieg rehabilitacyjny. Taka ocena należy do lekarza specjalisty.

prawnik w Auxilium

@RY1@i02/2010/075/i02.2010.075.086.015a.001.jpg@RY2@

Monika Mazur, prawnik w Auxilium

Ulga rehabilitacyjna jest jedną z preferencji wprowadzonych w PIT. Pozwala na obniżenie dochodu podatnika przed obliczeniem podatku z uwagi na szczególne czynniki związane ze stanem zdrowia podatnika lub określonych członków jego rodziny.

Z ulgi nie mogą skorzystać podatnicy rozliczający się na zasadach opłacania podatku liniowego oraz opłacający podatek od dochodów kapitałowych.

Zakres podmiotowy ulgi można podzielić na dwie grupy: pierwszą stanowią niepełnosprawni podatnicy, którzy odliczą od dochodu wydatki poczynione na własne cele rehabilitacyjne, a drugą krąg osób bliskich, pozostających na utrzymaniu podatnika. Ustawa wskazuje krąg niepełnosprawnych, będących na utrzymaniu podatnika, by mógł on odliczyć wydatki z tytułu ulgi rehabilitacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że podatnik wychowujący niepełnosprawne dziecko ma prawo skorzystać z ulgi po spełnieniu dodatkowych warunków. Co ważne, ulga rehabilitacyjna przysługuje nie tylko na dzieci własne, ale również przysposobione, przyjęte na wychowanie, jak również na pasierbów.

Prawo skorzystania z ulgi, tj. niepełnosprawność osoby pozostającej na utrzymaniu podatnika, musi być potwierdzone zgodnie z wymogami ustawy odpowiednim zaświadczeniem o niepełnosprawności dla dziecka do ukończenia przez nie 16 roku życia, a następnie orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach.

Kolejną ważną przesłanką do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej na wydatki poniesione w związku z rehabilitacją dziecka jest dochód osiągany przez podopiecznego. Z ulgi można bowiem skorzystać, jeżeli dochód osoby niepełnosprawnej pozostającej na utrzymaniu podatnika nie przekracza kwoty 9120 zł.

W ramach ulgi rehabilitacyjnej można rozliczyć wydatki za zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych. Nie określono tu szczegółowo, jakie wydawnictwa i materiały można zakupić, a jedynie zaznaczono, iż mają one służyć do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Generalną zasadą przyświecającą wprowadzeniu ulgi ma być pomoc osobom niepełnosprawnym w funkcjonowaniu w społeczeństwie. Stąd refundacja opłat na przewodnika, jak i psa opiekuna dla osób niewidomych oraz przewozu na zabiegi rehabilitacyjne.

Dochód do opodatkowania obniżają również koszty związane z przywracaniem zdrowia osób niepełnosprawnych, czyli m.in. koszty pobytu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładach opiekuńczo-leczniczych oraz koszty zabiegów rehabilitacyjnych.

W przypadku niepełnosprawnych dzieci odliczeniu podlegają również wydatki poniesione na kolonie i obozy. Jeżeli zatem rodzice niepełnosprawnych dzieci i młodzieży uczęszczają z nimi na terapię ruchową, zajęcia logopedyczne czy inne zabiegi poprawiające zdolność ruchową i zdolność komunikacji dziecka z otoczeniem, wydatki te obniżą dochód do opodatkowania.

W zasadzie większość wydatków ponoszonych na rehabilitację, które są objęte ulgą, nie ma górnego limitu. Zatem mogą być odliczone od dochodu w pełnej poniesionej wysokości. Nie dotyczy to jedynie przypadku: opłacenia przewodników, wydatków na psa przewodnika oraz używania samochodu osobowego. Ustawodawca przewidział tu limit odliczenia wydatków do 2280 zł w roku podatkowym. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie wydatki na cele rehabilitacyjne muszą być udokumentowane, by mogły być odliczone od dochodu. Najczęściej dokumentem potwierdzającym wydatki będą rachunki i faktury.

Na koniec należy podkreślić, że organ podatkowy ma prawo kwestionowania wydatku na cel rehabilitacyjny w takim samym stopniu, jak wykorzystywanie przez każdego z podatników ulgi podatkowej, a podatnik musi uwiarygodnić swoje twierdzenie, że poniósł określone wydatki. Uprawnienie to potwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 17 lutego 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 1912/2008).

Opracowała Ewa Matyszewska

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).