Jak przygotować się do PIT za 2011 r.

Urząd skarbowy ma prawo sprawdzić każde zeznanie podatkowe. W praktyce jednak sprawdzane są tylko wybrane deklaracje, np. te, w których podane informacje nie zgadzają się z tymi z informacji PIT-11, czy kwoty odliczone od dochodu lub podatku są wyjątkowo wysokie. Urzędnicy fiskusa na weryfikację rozliczeń mają 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Kontrolę zazwyczaj rozpoczynają czynności sprawdzające. Urzędnik może np. poprosić o dokumenty potwierdzające poniesienie wydatku, jeśli były one wymagane przez przepisy. W przypadku naszej podatniczki urząd może żądać np. udowodnienia faktu, że pieniądze zostały wpłacone na konto fundacji.

Art. 70 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Zeznania za 2011 rok podatnicy będą musieli złożyć do końca kwietnia 2012 r. Jeśli podatnik chce skorzystać z ulg podatkowych, powinien sprawdzić, jakie dokumenty uprawniają do odliczenia. Informacje te znajdują się w ustawie o PIT. Większość ulg i odliczeń jest tak skonstruowana, że gdy nie mamy odpowiednich papierów, czy to w postaci faktur, umów, czy zaświadczeń, nie można z nich skorzystać nawet wówczas, gdy wydaliśmy lub wydamy przed końcem roku pieniądze na cele objęte odliczeniem.

Dokumenty te podatnicy mają obowiązek gromadzić, ale nie dołączają ich do zeznania podatkowego. Muszą je przechowywać na wypadek, gdyby urzędnicy fiskusa o nie poprosili w ramach np. czynności sprawdzających. Dokumentację podatkową trzeba przechowywać przez prawie 6 lat, tj. do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Przepisy ustawy o PIT wskazują, że od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym można odliczyć darowizny przekazane na cele:

a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele,

b) kultu religijnego,

c) krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi zgodnie z art. 6 ustawy o publicznej służbie krwi, w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew

- w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu.

Zatem tylko darowizny przekazane na cele wskazane w ustawie będą mogły pomniejszyć dochód w zeznaniu podatkowym. Oczywiście po spełnieniu innych warunków ustawowych.

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Źródłami przychodów są:

1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta,

2) działalność wykonywana osobiście,

3) pozarolnicza działalność gospodarcza,

4) działy specjalne produkcji rolnej,

5) nieruchomości lub ich części,

6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,

7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c),

8) odpłatne zbycie (z zastrzeżeniem sytuacji określonych w art. 10 ust. 2 ustawy):

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy,

jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany,

9) inne źródła.

W naszym przypadku podatnik będzie musiał złożyć PIT-28 z wykazanymi przychodami z najmu (zeznanie składa się do końca stycznia następnego roku; dla rozliczenia za 2011 rok będzie to 31 stycznia 2012 r.). Dodatkowo w PIT-37 wykaże dochody z pracy i ze zleceń.

Warto wiedzieć, że w rozliczeniu za bieżący rok podatnicy podatku dochodowego będą mieli do wyboru następujące formularze: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39.

Art. 27, 30b, 30c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. W razie niezłożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym.

W rozliczeniu za 2011 rok ostatnim dniem na wpłatę podatku będzie 30 kwietnia 2012 r. Spóźnienie - nawet jednodniowe - będzie oznaczało, że u podatnika powstanie zaległość podatkowa. Wtedy konieczna będzie zapłata długu wraz z odsetkami. Urząd skarbowy w takim przypadku będzie też mógł sięgnąć po sankcje karne skarbowe.

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Aby móc w ogóle zabrać się do rozliczenia rocznych dochodów, trzeba zebrać wszystkie niezbędne do tego dokumenty. Należy je też przechowywać tak długo, jak długo nie przedawni się wykazany w zeznaniu podatek. Zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.

Podstawową zasadą jest opodatkowanie łącznie wszelkich osiągniętych w ciągu roku przychodów wymienionych w art. 10 ustawy o PIT pomniejszonych o koszty ich uzyskania, bez względu na to, jaki te przychody mają charakter. Zatem w zeznaniu rocznym należy wykazać sumę przychodów ze wszystkich źródeł, z których podatnik otrzymał jakiekolwiek wartości (pieniądze, rzeczy lub świadczenia), z wyjątkiem tych przychodów, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, zostały z tego podatku zwolnione lub podlegają odrębnemu opodatkowaniu.

Kompletowanie dokumentów trzeba zacząć od informacji PIT-11, gdyż bez nich podatnik nie może na własną rękę wypełniać swojego zeznania. Jeśli podatnik zamierza skorzystać z ulg podatkowych, również powinien posiadać dokumenty potwierdzające prawo do odliczenia (jeśli przepisy takiej dokumentacji wymagają).

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Podatnicy są zobowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Oznacza to, że nawet gdy uzyskany w 2011 roku dochód nie przekroczy 3091 zł, tzn. gdy nie ma obowiązku zapłaty podatku, należy złożyć zeznanie roczne. Ta zasada dotyczy również tych podatników, którzy w ciągu roku ponieśli stratę.

Warto o tym obowiązku pamiętać, gdyż za jego niedopełnienie grożą kary przewidziane w kodeksie karnym skarbowym. Niezłożenie zeznania PIT przez podatnika zagrożone jest karą grzywny za wykroczenie skarbowe, która może być wymierzona w granicach od 1/10 do dwudziestokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia. Obecnie kara grzywny może być wymierzona w wysokości od 138,60 zł do 27 720 zł.

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl