Jakie koszty może zastosować osoba na samozatrudnieniu

@RY1@i02/2011/070/i02.2011.070.086.0008.001.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski starszy konsultant podatkowy w ITA Doradztwo Podatkowe

Samozatrudnionym jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dokonująca samodzielnego rozliczenia m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych i składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W wąskim tego słowa znaczeniu samozatrudnienie oznacza zastąpienie stosunku pracy umową cywilnoprawną z przedsiębiorcą, z uwagi na chęć redukcji po stronie pracodawcy kosztów (np. składki ZUS opłacane ze środków pracodawcy, wydatki związane z organizacją i przekazywaniem dokumentacji pracowniczej) lub większą elastyczność w kształtowaniu wzajemnych relacji, na jaką nie pozwala kodeks pracy.

Przy założeniu, że czynności wykonywane przez samozatrudnionego spełniają przesłanki do uznania ich za pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o PIT, w stosunku do takiej osoby znajdą zastosowanie ogólne zasady rozliczania kosztów uzyskania przychodu, charakterystyczne dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów, które wymienia ustawa jako niebędące kosztami. Każdy zatem wydatek, który został poniesiony w związku z prowadzoną działalnością, o ile nie zalicza się go do katalogu wydatków niestanowiących kosztów, może stanowić koszt uzyskania przychodu. Warto zauważyć, że co do zasady, koszty uzyskania przychodu dotyczące przychodów uzyskiwanych ze stosunku pracy są określone ryczałtowo i limitowane.

Od specyfiki wykonywanych zadań zależy zatem, jakie wydatki samozatrudniony zaliczy do kosztów podatkowych. Jeśli przy świadczeniu usług korzysta on ze swoich narzędzi, wydatki na ich nabycie oraz utrzymanie mogą być kosztami uzyskania przychodu. Koszty zakupu komputera czy telefonu mogą być rozliczane jednorazowo w momencie ich poniesienia albo przez amortyzację, jeśli spełniają warunki do uznania ich za środki trwałe. Wydatki na nabycie oprogramowania komputerowego mogą stanowić koszt podatkowy w momencie ich poniesienia albo mogą być rozliczane w ramach odpisów amortyzacyjnych, o ile program można zaliczyć do wartości niematerialnych i prawnych. Nie ma również przeszkód, by do kosztów podatkowych zaliczyć abonament za usługi telekomunikacyjne, jeśli telefon był wykorzystywany w celach prowadzonej działalności.

Rozliczając koszty związane z używaniem samochodu - środka trwałego - należy pamiętać, że w przypadku samochodów osobowych za koszt uzyskania przychodu można uznać wyłącznie odpisy amortyzacyjne w części ustalonej proporcjonalnie do wartości pojazdu nieprzekraczającej równowartości 20 tys. euro. Jeśli natomiast samochód wykorzystywany do działalności nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, wszelkie wydatki eksploatacyjne stanowią koszt podatkowy wyłącznie proporcjonalnie w części nieprzekraczającej rozliczenia tzw. kilometrówki (iloczyn liczby kilometrów faktycznego przebiegu i określonej przepisami stawki za 1 km przebiegu).

Działalność gospodarcza może być prowadzona we własnym albo wynajmowanym biurze. Kosztem podatkowym mogą być zarówno odpisy amortyzacyjne (w przypadku lokalu biurowego zakupionego) oraz wydatki na czynsz za lokal wynajmowany. Do kosztów podatkowych można także zaliczyć poniesione opłaty za media (prąd, gaz, woda). Pamiętajmy jednak, że jeśli wynajmujemy lokal, żeby kwestie związane z rozliczeniem opłat eksploatacyjnych (zwłaszcza w zakresie podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat) były jednoznacznie uregulowane w umowie z wynajmującym.

EM