Jak i kiedy trzeba rozliczać w Polsce dochody zagraniczne

- Czy mam z całości rozliczyć się w Polsce, czyli praca w Polsce, praca w Hiszpanii, zasiłek z Hiszpanii - pyta pan Konrad z Kielc.

Z zasiłku jest odprowadzana składka w Hiszpanii i podatnik nie posiada żadnych dokumentów o kwocie brutto zasiłku, tylko ma do wglądu kwotę netto (i będzie musiał się również rozliczać w Hiszpanii) i nie wie, jak w PIT wpisać osiągnięty dochód brutto.

Izbę Skarbową w Krakowie poprosiliśmy o wyjaśnienie, kiedy w Polsce trzeba rozliczać dochody zagraniczne. A rozwiązaniem problemu czytelnika zajął się Michał Zdyb, doradca podatkowy.

Kiedy polski podatnik musi w Polsce rozliczać się z zagranicznych zarobków?

Obowiązek podatkowy w zakresie dochodów za pracę wykonywaną za granicą należy rozpatrywać zarówno w świetle postanowień umów międzynarodowych w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu zawartych przez Polskę, jak i przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z ogólną zasadą osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w Polsce muszą płacić podatek dochodowy od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów, a więc także od dochodów za pracę wykonywaną za granicą (tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy). Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Polski miejsca zamieszkania, podlegają w Polsce obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów osiąganych na terytorium RP (ograniczony obowiązek podatkowy).

Dochody uzyskane za pracę wykonywaną za granicą wypłacone przez pracodawcę mającego siedzibę w tym państwie podlegają opodatkowaniu w tym państwie, zgodnie z przepisami wewnętrznymi tego państwa. Nie oznacza to jednak, że dochody te są definitywnie zwolnione z opodatkowania w drugim państwie. Jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce uzyskuje przychody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, które są również opodatkowane w drugim państwie, wówczas podwójnemu opodatkowaniu zapobiega się przez zastosowanie właściwej metody, określonej w umowie międzynarodowej (wyłączenia z progresją bądź proporcjonalnego odliczenia).

Obowiązek rozliczenia dochodów zagranicznych w Polsce będzie zależał m.in. od tego, czy umowa zawarta z państwem, w którym podatnik uzyskiwał zagraniczne dochody, przewidywała metodę wyłączenia z progresją czy metodę proporcjonalnego odliczenia podatku. I tak, jeżeli praca była wykonywana w państwie, z którym umowa przewiduje metodę wyłączenia z progresją, a dana osoba nie osiągnęła w Polsce innych dochodów podlegających opodatkowaniu (tzn. nie uzyskała żadnych dochodów, ma przychody z działalności rolniczej bądź uzyskała dochody, które są zwolnione od podatku dochodowego), to nie ma obowiązku składania zeznania podatkowego w Polsce.

W razie osiągnięcia dochodów ze źródeł położonych w Polsce (np. emerytury, dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych) oraz dochodów z pracy wykonywanej np. w Niemczech, Austrii, Czechach, Grecji, Irlandii, Kanadzie, Portugalii, na Słowacji, w Szwecji, Wielkiej Brytanii, we Włoszech, przy opodatkowaniu dochodów polskich stosuje się stopę procentową podatku (art. 27 ust. 8 ustawy o PIT). Podatnik zobowiązany jest do złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym w terminie do 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym (PIT-36 wraz z załącznikiem PIT-ZG).

Jeżeli natomiast praca była wykonywana w państwie, z którym umowa przewiduje metodę proporcjonalnego odliczenia podatku zapłaconego za granicą (np. osoba osiągnęła wynagrodzenie za pracę wykonywaną np. w Danii, Finlandii, Holandii, Islandii, Stanach Zjednoczonych lub w państwie, z którym Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania), dochód uzyskany za granicą, bez względu na to, czy taka osoba osiągnęła dochód w Polsce, podlega w Polsce opodatkowaniu. To oznacza, że dochód zagraniczny należy wykazać w zeznaniu podatkowym PIT-36 oraz załączniku PIT/ZG.

Ponadto na osobach tych, jeżeli wrócą do Polski w ciągu roku podatkowego, ciąży obowiązek wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy od dochodów uzyskanych za granicą według najniższej stawki w skali podatkowej, w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wrócili do Polski.

@RY1@i02/2011/015/i02.2011.015.086.015a.001.jpg@RY2@

Michał Zdyb, doradca podatkowy

Kwestią kluczową dla udzielania odpowiedzi na postawiony problem jest rozstrzygnięcie, w którym kraju podatnik posiada rezydencję podatkową. Zgodnie z art. 15 ust. 1 umowy między rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a rządem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej 15 listopada 1979 r., z uwzględnieniem postanowień art. 16, 18 i 19, pensje, płace i podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie osiąga z pracy najemnej, mogą podlegać opodatkowaniu tylko w tym państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim umawiającym się państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to osiągane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim państwie.

Przy czym w myśl art. 15 ust. 2 umowy bez względu te wynagrodzenia, jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie osiąga z pracy najemnej wykonywanej w drugim umawiającym się państwie, mogą być opodatkowane tylko w pierwszym państwie, jeżeli:

1) odbiorca przebywa w drugim państwie łącznie nie dłużej niż 183 dni podczas roku finansowego oraz

2) wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę, który nie ma w tym drugim państwie miejsca zamieszkania lub siedziby, albo w jego imieniu, oraz

3) wynagrodzenia nie są ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim państwie.

Jeżeli przyjąć, że podatnik jest polskim rezydentem podatkowym, to ma on obowiązek rozliczenia podatkowego w Polsce z tytułu dochodów z pracy wykonywanej w Polsce oraz w Hiszpanii. W przypadku rozliczenia dochodów uzyskiwanych z pracy na terenie Hiszpanii znajdzie zastosowanie metoda wyłączenia z progresją. Wspomniana metoda wyłączenia z progresją przewiduje, że dochody uzyskane za granicą nie są opodatkowane w Polsce, ale są brane pod uwagę przy wyliczaniu stawki podatku - tzw. stopy procentowej podatku, który trzeba zapłacić od dochodów uzyskanych w Polsce. W tym celu należy najpierw zsumować dochody uzyskane w Hiszpanii oraz dochody uzyskane w Polsce. Następnie należy sprawdzić, jaki podatek od tej sumy należałoby zapłacić według stawek obowiązujących w Polsce. Potem należy zweryfikować, jaki procent tych zsumowanych dochodów stanowi wyliczony podatek, poprzez podzielenie kwoty podatku przez zsumowane dochody, a następnie uzyskany wynik należy pomnożyć przez 100 procent. I tak wyliczoną stawkę podatkową należy zastosować w rozliczeniu podatkowym do dochodów uzyskanych w Polsce.

Analizując poszanowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Hiszpanią, należałoby stwierdzić, że zasiłek dla bezrobotnych będzie podlegać opodatkowaniu w kraju, w którym ma miejsce zamieszkania osoba otrzymująca to świadczenie. Ta kwalifikacja wynika z analizy treści art. 18 i art. 21 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zgodnie z art. 18 emerytury i inne świadczenia o podobnym charakterze, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie w związku z jej zatrudnieniem w przeszłości, będą opodatkowane tylko w tym państwie. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 1 umowy części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w umawiającym się państwie, bez względu na to, skąd one pochodzą, a o których nie było mowy w poprzednich artykułach niniejszej umowy, będą opodatkowane tylko w tym państwie. Zasiłku dla bezrobotnych nie można zakwalifikować do dochodów z pracy najemnej. Nie znajdzie więc tu zastosowania art. 15 umowy polsko-hiszpańskiej. Jeżeli przyjąć, że podatnik posiada miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, wówczas hiszpański zasiłek dla bezrobotnych będzie podlegać opodatkowaniu tylko w Polsce.

Oprac. Ewa Matyszewska

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).