Czy małżonkowie będący nierezydentami mogą się rozliczyć razem

@RY1@i02/2011/010/i02.2011.010.086.016b.001.jpg@RY2@

Piotr Chmieliński, radca prawny, doradca podatkowy, w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Zmiany w tym zakresie obowiązują w ustawie o PIT od 1 stycznia 2009 r., ale po raz pierwszy znalazły zastosowanie do rozliczenia dochodów osiągniętych za 2008 r. Działania takie zapoczątkowane zostały orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Schumacker (C-279/93) na gruncie art. 39 i 43 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Ówczesny Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że różne traktowanie rezydentów i nierezydentów nie stanowi samo w sobie dyskryminacji, a sytuacja rodzinna i osobista podatnika jest zasadniczo brana pod uwagę przy opodatkowaniu jego dochodu przez państwo rezydencji. Wyjątkowy jest jednak przypadek, gdy nierezydent osiąga cały (albo prawie cały) dochód w państwie innym niż państwo rezydencji, a ze względu na brak dochodów (albo niewystarczającą ich wysokość) w tym ostatnim - państwo to nie jest w stanie zapewnić mu korzyści podatkowych wynikających z jego sytuacji osobistej i rodzinnej. Dyskryminacja polega wówczas na tym, że wskazane okoliczności dotyczące podatnika nie są brane pod uwagę przy opodatkowaniu jego dochodów zarówno w państwie rezydencji, jak i w państwie zatrudnienia.

Łączne rozliczenie mogą zatem zastosować również małżonkowie, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, oraz małżonkowie, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w RP, a drugi ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej. Warunkiem wspólnego rozliczenia w takim przypadku jest jednak osiągnięcie na terytorium RP przychodów w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75 proc. całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowanie certyfikatem rezydencji miejsca zamieszkania dla celów podatkowych. Przychodami w rozumieniu tych postanowień są przychody osiągnięte ze źródeł przychodów określonych w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT, czyli np. stosunek pracy czy stosunek służbowy.

Postanowienia te stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Na marginesie należy wskazać, że ustawa o PIT pozwala organom podatkowym lub organom kontroli skarbowej wymagać udokumentowania wysokości całkowitych przychodów osiągniętych w danym roku podatkowym przez przedstawienie zaświadczenia wydanego przez właściwy organ podatkowy innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub innego państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej, w którym osoby te mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych lub inny dokument potwierdzający wysokość całkowitych przychodów osiągniętych w danym roku podatkowym.

Opisane zasady wspólnego rozliczenia małżonków będących polskimi nierezydentami dotyczą jednak tylko tych podatników, których miejsce zamieszkania dla celów podatkowych znajduje się w kraju członkowskim UE, EOG lub w Szwajcarii. Preferencyjny sposób opodatkowania nie dotyczy natomiast rezydentów krajów spoza Wspólnoty Europejskiej.

EM