Co powinien zrobić podatnik, który chce otworzyć firmę na lato

Działalność sezonowa nie jest zdefiniowana w ustawach podatkowych ani nie jest stworzony dla niej specyficzny tryb rozliczeń podatkowych. Przedsiębiorca sezonowy i całoroczny mają takie same obowiązki względem fiskusa. Oznacza to, że podatnik prowadzący sezonową działalność gospodarczą podobnie jak każdy inny podatnik zgłasza działalność w ewidencji działalności gospodarczej. Jest także zobowiązany prowadzić ewidencję, np. księgę przychodów i rozchodów oraz składać zeznanie roczne. Powinien również składać odpowiednie deklaracje w trakcie roku (np. podatnik VAT). Ma także obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej.

Podobnie jest z osobami, które pracują w okresie letnim na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, np. o dzieło lub zlecenia. Dochody uzyskane z tych tytułów są opodatkowane tak samo jak kwoty, które podatnicy uzyskują przez cały rok podatkowy.

Wybór opodatkowania

Podatnik, który planuje otworzenie sezonowego biznesu poza jego rejestracją będzie musiał także wybrać sposób rozliczeń ze skarbówką. Podatnicy PIT rozpoczynający działalność gospodarczą mają do wyboru trzy podstawowe formy opodatkowania. Po pierwsze, mogą płacić podatek według skali podatkowej ze stawkami 18 i 32 proc. Po drugie, mogą wybrać opodatkowanie według jednolitej 19-proc. stawki PIT. Trzeci sposób to opłacanie podatku w formie zryczałtowanej: ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub karta podatkowa. Domyślną formą opodatkowania są tzw. zasady ogólne, czyli opłacanie podatku według progresywnej skali podatkowej. Oznacza to, że podatnik, który nie wybierze innej formy opodatkowania, tzn. liniowego PIT, ryczałtu lub karty, będzie musiał rozliczać się z fiskusem na zasadach ogólnych.

Jednak nie zawsze podatnik będzie mógł dowolnie wybierać w formach opodatkowania. Karta podatkowa obejmuje np. tylko wybrane formy aktywności zawodowej, głównie małe warsztaty rzemieślnicze. Również ryczałt nie jest dostępny dla wszystkich. Wyłączenia dotyczą m.in. wybranych form działalności. Odpowiednie zasady zawiera ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Warto dobrze przemyśleć wybór formy opodatkowania, bo decyzja ta będzie wiążąca do końca roku podatkowego. Nie można bowiem zmienić formy, w której płacimy PIT w trakcie roku.

Wydatki w kosztach

Analizując plusy i minusy poszczególnych form opodatkowania, warto pamiętać, że przy zryczałtowanym opodatkowaniu niemożliwe będzie uwzględnianie kosztów. W tych przypadkach podatek płacony jest od przychodu, a nie dochodu.

Pomniejszanie przychodów o ponoszone wydatki będzie możliwe przy opodatkowaniu skalą PIT lub podatkiem liniowym. Przypomnijmy więc, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT. Aby dany wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

wwydatek powinien być poniesiony w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,

wwydatek nie może znajdować się wśród wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów wskazanych w art. 23 ustawy o PIT,

wwydatek powinien być właściwie udokumentowany.

Księga podatkowa

Podatnicy, którzy wybiorą prowadzenie działalności sezonowej opodatkowanej na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej, będą mieli obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Podatnik zapisuje w niej wszystkie przychody i poniesione wydatki. Wpisów w księdze dokonuje się na podstawie odpowiedniej dokumentacji, m.in. faktur, rachunków, dowodów wewnętrznych. Zapisy w księdze dokonywane są w języku polskim i w walucie polskiej w sposób staranny, czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów.

Prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów to nie wszystko. Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie poza księgą podatkową zobowiązane są także do prowadzenia: ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych; ewidencji wyposażenia.

Przedsiębiorcy zatrudniający pracowników dodatkowo muszą prowadzić karty przychodów pracowników.

Ewidencja w kasie

Przy sprzedaży towarów i usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych przedsiębiorcy działający sezonowo powinni stosować kasy rejestrujące. Obowiązuje ich ten sam limit kwotowy w zakresie zwolnienia z tego obowiązku, a zatem z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu tych urządzeń są zwolnieni przedsiębiorcy, których sprzedaż na rzecz wyżej wskazanych nie przekracza w roku podatkowym 40 tys. zł, a jeżeli jest to nowa działalność gospodarcza (pierwszy rok prowadzenia) - limit ten wynosi 20 tys. zł. Pamiętać także trzeba, że sprzedaż niektórych towarów wymaga zainstalowania kasy fiskalnej bez względu na limit obrotów.

Drobne zlecenia

Na koniec warto jeszcze wspomnieć o rozliczaniu umów z pracownikami. Jeśli są to umowy o pracę, szef odprowadza co miesiąc zaliczki na PIT według 18-proc. lub 32-proc. stawki (stawka wyższa ma zastosowanie do zarobków powyżej 85 528 zł). Po zakończeniu roku podatkowego płatnik uwzględnia przychód i pobrane zaliczki w informacji PIT-11. Zatrudniona osoba jest zobowiązana do złożenia rocznego zeznania podatkowego, w którym wykaże przychód uzyskany z takiej umowy.

Gdy właściciel firmy zdecyduje się zatrudnić więcej osób, ale na tzw. drobną umowę, zlecenie - do 200 zł - zastosowanie będą miały specjalne zasady rozliczeń. Z przepisów ustawy o PIT wynika, że jeżeli kwota z umowy nie przekracza 200 zł, pobierany jest zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 18 proc. przychodu. W takiej sytuacji płatnik pobiera i odprowadza zryczałtowany podatek dochodowy obliczony od całkowitej kwoty należności określonej w umowie zlecenia (bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania). Aby skorzystać z opodatkowania umowy-zlecenia zryczałtowanym podatkiem dochodowym, łącznie spełnione muszą zostać dwie przesłanki: umowa musi zostać zawarta z osobą niebędącą pracownikiem a kwota należności określona w jednej umowie-zlecenia nie może przekroczyć 200 zł. W takiej sytuacji płatnik podatku wystawia wyłącznie roczną deklarację o zryczałtowanym podatku dochodowym na formularzu PIT-8AR. A pracownik nie wykazuje wówczas przychodów uzyskanych z tytułu umowy - zlecenia w rocznym zeznaniu podatkowym.

Źródła przychodów

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT źródłami przychodów są:

● stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta,

● działalność wykonywana osobiście,

● pozarolnicza działalność gospodarcza,

● działy specjalne produkcji rolnej,

● najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,

● kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a - c,

● odpłatne zbycie m.in. nieruchomości, praw lub innych rzeczy (jeśli sprzedaż następuje w odpowiednim terminie),

● inne źródła.

Ważne

Jeżeli podatnik zajmuje grunty rolny na działalność gospodarczą okresowo to przez ten okres opodatkowane są one podatkiem od nieruchomości ze stawką właściwą dla przedmiotów opodatkowania zajętych na prowadzenie działalności, a przez pozostałą część roku podatkiem rolnym.

PRZYKŁADY

1 Czy zagraniczna praca wakacyjna zainteresuje krajowy urząd skarbowy

Wyjazd w celach zarobkowych za granicę na okres wakacji nie zmienia podatkowego statusu osoby wyjeżdżającej, tj. pozostaje ona nadal polskim rezydentem podatkowym z nieograniczonym obowiązkiem podatkowym oraz zobowiązana jest wywiązywać się z istniejących w kraju obowiązków.

Przy definiowaniu obowiązków podatkowych istotną rolę odgrywa kraj, w którym podatnik wykonuje pracę.

Na mocy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę z Niemcami dochody uzyskiwane przez Polaków w tym kraju są zwolnione w Polsce z opodatkowania. Wysokość zarobków zagranicznych może mieć wpływ na wysokość opodatkowania zarobków polskich, jeśli takie - poza dochodem z Niemiec i Holandii - zostaną przez studentkę osiągnięte (metoda wyłączenia z progesją).

W przypadku zaś metody odliczenia proporcjonalnego stosowanej np. w przypadku dochodów z Holandii istnieje obowiązek zapłaty podatku w Polsce od dochodu zagranicznego z jednoczesnym prawem uwzględnienia podatku zapłaconego za granicą. Jeśli za granicą zapłacony podatek był niewielki lub nie wystąpił, podatnicy muszą liczyć się z dopłatą podatku w Polsce.

2 Jak przedsiębiorca sezonowy powinien dokonywać odpisów amortyzacyjnych

W podatku dochodowym ustawodawca uwzględnił to, że podatnicy mogą wykonywać działalność tylko sezonowo. Przepisy szczególne odnoszą się do amortyzacji środków trwałych. Pozostałe zasady opodatkowania są takie same jak u podatników wykonujących działalność przez cały rok. Sezonowy przedsiębiorca musi więc pamiętać, że odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od używanych sezonowo środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w okresie ich wykorzystywania. W tym przypadku wysokość odpisu miesięcznego ustala się przez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie albo przez 12 miesięcy w roku. Amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej albo zaprzestania działalności, w której te składniki były używane.

3 Jakie zasady trzeba zastosować do zawieszenia działalności letniej

Tak. Co ważne, w okresie zawieszenia nie trzeba pamiętać o obowiązkach podatkowych. Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od miesiąca do 24 miesięcy. W przypadku wykonywania działalności w formie spółki cywilnej zawieszenie jest skuteczne pod warunkiem jej zawieszenia przez wszystkich wspólników. W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy opodatkowani na zasadach ogólnych, którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej, są zwolnieni z wpłacania zaliczek. Podobnie jest przy ryczałcie. Podatnicy VAT natomiast nie składają deklaracji.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).