Wymiana udziałów w spółkach kapitałowych bez podatku

Przy przeniesieniu własności akcji spółki komandytowo-akcyjnej w drodze wkładu niepieniężnego do luksemburskiej spółki kapitałowej i otrzymaniu w zamian wyłącznie akcji luksemburskiej spółki kapitałowej wnoszący powinien rozpoznać przychód podlegający PIT. Wyłącznie wymiana udziałów (akcji) w spółkach będących podatnikami CIT, a więc w akcyjnej i spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jest objęta zwolnieniem podatkowym w PIT.

Skarżącym była osoba, która mieszka w Polsce, podlega opodatkowaniu PIT od całości swoich dochodów (przychodów) na terytorium kraju i jest większościowym akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej. Siedziba spółki znajduje się w Polsce. Skarżący nie jest komplementariuszem. Zamierza przenieść własność wszystkich posiadanych akcji w spółce do spółki kapitałowej - societe anonyme (odpowiednik polskiej spółki akcyjnej). Spółka ta ma być zarejestrowana na terytorium Luksemburga i tam będzie opodatkowana (tam też ma być jej siedziba). W zamian za akcje w polskiej spółce skarżący ma otrzymać akcje spółki luksemburskiej o łącznej wartości nominalnej równej wartości rynkowej wniesionych akcji spółki komandytowo-akcyjnej. W rezultacie spółka luksemburska uzyska bezwzględną większość praw głosu w polskiej spółce.

Skarżący chciał wiedzieć, czy w związku z przeniesieniem własności akcji spółki komandytowo-akcyjnej w drodze wkładu niepieniężnego do luksemburskiej spółki kapitałowej i otrzymaniem w zamian wyłącznie akcji luksemburskiej spółki kapitałowej wnoszący wkład powinien rozpoznać przychód podlegający opodatkowaniu PIT.

Sąd wskazał, że w tej sprawie spór dotyczy wykładni art. 24 ust. 8a ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.). W praktyce przepis ten przewiduje zwolnienie podatkowe udziałowców (akcjonariuszy) w przypadku wymiany udziałów lub wymiany udziałów na akcje. Zdaniem sądu skarżący ma rację, że w powyższym przepisie nie ma wyraźnego zastrzeżenia, że dotyczy on wyłącznie udziałów lub akcji spółek kapitałowych. Sąd przyznał, że przepis w praktyce jest różnie interpretowany, zwłaszcza przez organy podatkowe. Przyznał więc ostatecznie rację fiskusowi. Wyjaśnił, że art. 24 ust. 8a ustawy o PIT nie zastrzega wyraźnie, do akcji (udziałów) jakich spółek ma zastosowanie, ale wskazuje na to wykładnia systemowa wewnętrzna. Zdaniem WSA dotyczy on wymiany akcji (udziałów) wyłącznie spółek kapitałowych. Takie stanowisko potwierdza również uzasadnienie projektu ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowelizacja miała na celu dostosowanie przepisów polskich do dyrektywy 2009/113/WE. Zwolnieniem podatkowym zostały więc objęte osoby fizyczne, akcjonariusze spółek kapitałowych. Dyrektywa dotyczy bowiem wymiany udziałów lub akcji spółek opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób prawnych. W przypadku spółek prawa polskiego chodzi wyłącznie o spółkę akcyjną i spółkę z o.o.

Sąd nie zgodził się więc ze skarżącym, że ustawodawca polski skorzystał z możliwości wynikającej z art. 11 dyrektywy 2009/113/WE i zwolnił z podatku dochodowego wymianę akcji spółki komandytowo-akcyjnej.

w Krakowie z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1750/11, nieprawomocny.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/025/i02.2012.025.07100030a.803.jpg@RY2@

Mirosław Siwiński, doradca podatkowy, Kancelaria Prawna Witold Modzelewski

WSA stwierdził, że art. 24 ust. 8a ustawy o PIT dotyczy wyłącznie spółek kapitałowych, choć przyznał, że nie są one tam wprost wskazane. Na poparcie tego stanowiska sąd wskazał uzasadnienie rządowego projektu zmian, w wyniku którego wskazany przepis został wprowadzony do ustawy o PIT. Miał on na celu prawidłowe wdrożenie przepisów dyrektywy 2009/113/WE, która dotyczy wyłącznie (wymiany udziałów lub akcji) spółek opodatkowanych CIT. Taka implementacja nie jest do końca właściwa, skoro art. 11 dyrektywy 2009/113/WE pozwala na rozciągnięcie skutków zwolnienia podatkowego również na wymianę akcji spółki komandytowo-akcyjnej. WSA jednak uznał, że powinno to wprost wynikać z procesu legislacyjnego. Mimo pewnej słuszności tych i pozostałych wywodów sądu nie do końca można się z nimi zgodzić. To brzmienie przepisu jest ostatecznym wynikiem procesu legislacyjnego, którego projekt jest tylko początkiem. Opieranie się zatem na uzasadnieniu projektu powinno być ostrożne, szczególnie że art. 24 ust. 8 ustawy o PIT wprost wymienia spółki kapitałowe. Domniemanie zatem, że ustawodawcy przyświecały te same cele, co projektodawcy, jest w tej sytuacji daleko idące. Wydaje się zatem, wobec rozbieżnego orzecznictwa w tym zakresie, konieczne rozstrzygnięcie powiększonego składu NSA.

Oprac. Łukasz Zalewski