W jaki sposób zorganizować świąteczną imprezę, żeby nie trzeba było potrącać pracownikom podatku

Spółka planuje zorganizować jakieś przedświąteczne spotkanie integracyjne dla załogi. Zarząd zastanawia się, czy lepiej wykupić zagraniczną wycieczkę, czy urządzić imprezę z wyżywieniem i rozrywką. Która z tych form będzie dla pracodawcy i pracowników korzystniejsza?

Przedsiębiorcy organizujący imprezy integracyjne obawiają się ustalenia, iż pracownicy w nich uczestniczący uzyskają z tego tytułu przychód na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych. Tym samym zbliżające się Christmas Party w wielu firmach łączy się (niepotrzebnie) z potrąceniem dodatkowego podatku na liście płac. Pracownicy często rezygnują z uczestnictwa w takim spotkaniu kalkulując, iż uzyskane korzyści są mniejsze niż obciążenie pensji netto. Taka reakcja świadczy najdobitniej o tym, iż opodatkowanie uczestników według zasady proporcjonalnego udziału w kosztach imprezy jest nieuzasadnione i błędne. Nadzieje, że sprawę rozstrzygnie uchwała NSA okazały się przedwczesne. Teraz podatnicy czekają na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego.

O co chodzi

Impreza integracyjna jest skutecznym narzędziem wzmacniającym dobre relacje pomiędzy pracownikami oraz pracowników z przedsiębiorstwem. Niestety, za udział w takim evencie pracownicy muszą często dopłacić z własnej kieszeni. Wynika to z obawy pracodawcy pełniącego funkcję płatnika PIT. Wszystko przez profiskalne interpretacje art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o PIT. Organy podatkowe rozumują w ten sposób, że osoba uczestnicząca w spotkaniu integracyjnym otrzymuje nieodpłatne świadczenie. Jego wartość ma być wyliczana poprzez podzielenie kosztów imprezy przez liczbę uczestników.

Bogate orzecznictwo sądowe i duża liczba interpretacji podatkowych wydanych przez fiskusa w tej sprawie nie rozwiązują problemu, a jedynie zwiększają wątpliwości.

Jednolite stanowisko fiskusa

Organy podatkowe konsekwentnie stoją na stanowisku, że udział w imprezie integracyjnej powoduje po stronie pracownika powstanie przychodu. Zdaniem fiskusa, już sama możliwość udziału w imprezie integracyjnej organizowanej przez pracodawcę może spowodować powstanie przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Taka interpretacja jest jednak sprzeczna z literalnym brzmieniem art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, który jako warunek powstania przychodu wymienia jego otrzymanie.

Trudno oczekiwać, aby organizator imprezy integracyjnej w sposób szczegółowy prowadził ewidencję spożycia posiłków lub napojów przez każdego pracownika. Zdaniem fiskusa, każdy pracownik osiągnie dochód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w takiej samej wysokości, niezależnie od rzeczywistego spożycia. "Okoliczność, że podczas uroczystości pracownik, np. nie zjadł całego dania lub nie wypił napoju, nie zmienia faktu, że świadczenie otrzymał, i pozostaje bez wpływu na wysokość wydatków, jakie poniósł wnioskodawca w związku ze zorganizowaniem imprezy integracyjnej"- takie stanowisko zajął dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 27 sierpnia 2013 r. (nr IPTPB1/415-343/13-4/MAP). Podobne możemy odnaleźć m.in. w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 6 sierpnia 2013 r. (nr IPPB2/415-343/13-4/MG). Przeszkodą nie jest również brak listy obecności, która pozwalałaby na zweryfikowanie uczestników. Zdaniem organów podatkowych jest to kwestia drugorzędna, stanowiąca problem organizacyjny, który powinien rozwiązać pracodawca (tak m.in. dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z 29 sierpnia 2012 r., nr IPTPB2/415-388/11-3/12-S/DS, oraz dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 20 lipca 2012 r., nr ITPB2/415-417/12/RS). Zdaniem fiskusa, prawidłowym rozwiązaniem jest ustalenie w sposób precyzyjny liczby pracowników biorących udział w imprezie integracyjnej oraz równomierny podział kosztów imprezy na każdego uczestnika. Od tak ustalonej kwoty przedsiębiorca powinien obliczyć, pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy.

Zmienne orzecznictwo sądów

Już wiemy, że nie doczekamy się szybko uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów. Jednak w 2013 roku można zauważyć zmianę linii orzeczniczej NSA w kierunku korzystnej dla podatników. Na początku tego roku zapadły wyroki NSA (sygn. akt II FSK 1064/11 oraz II FSK 1256/11) wskazujące, że przychód pracownika powstaje dopiero, gdy korzystał on z postawionych do dyspozycji świadczeń, a ponadto gdy istnieje możliwość ustalenia ich wartości zgodnie z ustawą o PIT, tzn. w przypadku gdy nie można przyporządkować świadczeń do konkretnego pracownika nie ma podstaw dla ustalenia przychodu od nieodpłatnych świadczeń, gdyż nie wiadomo np., czy pracownik skorzystał z poczęstunku, czy nie, albo jaka była jego wartość. W pierwszym ze wspomnianych wyżej wyroków NSA wyraził następujący pogląd: "W ocenie rozpatrującego sprawę Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę pogląd zaprezentowany w skardze kasacyjnej, że o powstaniu przychodu przesądza fakt umożliwienia pracownikowi skorzystania z posiłków i napojów oraz usług realizowanych w trakcie imprezy integracyjnej" Powyższe stanowisko NSA podtrzymał w wyroku z 25 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1828/11). Szczególnie wyrazisty pogląd zawiera wyrok z 17 maja 2013 r. (sygn. akt II FSK 1812/2011): "Można byłoby tylko retorycznie zapytać, w jaki sposób wyliczyć wartość opłatka, którym podczas spotkania wigilijnego dzielą się uczestniczący w nim pracownicy?" Wyłomem w pozytywnej dla podatników linii orzeczniczej jest wyrok z 12 marca 2013 r. (sygn. akt II FSK 1428/11), w którym NSA zajął odmienne stanowisko.

Na ostateczne rozstrzygnięcie przyjdzie poczekać, aż stanowisko zajmie TK, który ma zbadać konstytucyjność opodatkowania dodatkowych świadczeń pracowniczych takich jak na przykład imprezy integracyjne.

Ekspert radzi

Większość imprez integracyjnych nie pozwala na wyliczenie wartości otrzymanego świadczenia przez konkretną osobę. Wszędzie tam, gdzie koszty imprezy nie są ustalane indywidualnie na uczestnika, lecz przedmiotowo, ustalenie dochodu pracownika poprzez zastosowanie przelicznika podziału kosztów jest niedopuszczalne.

Wyjątkiem są wyjazdy integracyjne, gdzie cena jest ustalana jak przy wycieczce lub wyjeździe wakacyjnym - na osobę. Jako przykład można wskazać wyjazd integracyjny do Dubaju w formule all inclusive, gdzie cena za uczestnika będzie podstawą opodatkowania. Bardzo istotną cechą takiej imprezy jest to, że co do zasady wszystkie jej koszty są bezpośrednio konsumowane przez uczestników. Ten czynnik stoi u podstawy profiskalnego stanowiska administracji podatkowej. Część takich imprez ma po prostu na celu dodatkowe wynagrodzenie grupy pracowników. Nie są to jednak w istocie imprezy integracyjne.

Natomiast na przeciwnym biegunie znajdują się wszelkie imprezy o charakterze pikników, gdzie ogół kosztów jest niewspółmierny do przysporzenia, jakie może uzyskać uczestnik. Są to imprezy o powszechnym charakterze, których celem nie jest przekazanie konkretnych świadczeń konkretnym osobom.

Przedsiębiorcy organizujący imprezę integracyjną powinni przeprowadzić ją w taki sposób, aby pracownicy nie korzystali z poszczególnych świadczeń o określonej indywidualnie wartości. Jedzenie i napoje powinny być oferowane w taki sposób, aby nie były przypisane do żadnej konkretnej osoby. Nie należy zatem organizować imprez, gdzie każda osoba zamawia indywidualnie dania z karty. Formuła tzw. szwedzkiego stołu jest najbardziej praktyczna. Wszelkie koszty ogólne, jak wynajem obiektu, ochrona, atrakcje kulturalne czy sportowe, jako niepodzielne, nie będą stanowić wartości otrzymanego świadczenia.

Naturalnie fiskus nadal może wydawać niekorzystne interpretacje. Będą one uzasadnione w przypadkach, gdzie świadczenia dla pracowników mają charakter indywidualnej nagrody. Natomiast aby uzyskać korzystne rozstrzygnięcie, należy precyzyjnie opisać sposób przeprowadzenia i kalkulacji imprezy według powyżej opisanych zasad. Nawet gdyby uzyskana interpretacja nie była korzystna, istnieją duże szanse na pozytywne rozstrzygnięcie sądowe.

Można zastanowić się nad sfinansowaniem imprezy z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. W takiej sytuacji każdy pracownik będzie korzystał ze zwolnienia do wysokości 380 zł w danym roku kalendarzowym (wspomniana kwota obejmuje wszystkie wydatki z ZFŚS). Jednak ZFŚS służy działalności socjalnej i finansowanie z jego środków kosztów działalności pracodawcy jest pewnym nadużyciem.

WAŻNE

Przedsiębiorcy organizujący imprezę integracyjną powinni przeprowadzić ją w taki sposób, aby pracownicy nie korzystali z poszczególnych świadczeń o określonej indywidualnie wartości

@RY1@i02/2013/232/i02.2013.232.07100110a.803.jpg@RY2@

Piotr Michalski doradca podatkowy

Piotr Michalski

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).