Fiskus sprawdza nierezydentów handlujących naszymi akcjami

Pisma, jakie inwestorzy otrzymują na swoje zagraniczne adresy z naszych urzędów skarbowych obsługujących cudzoziemców, wprawiają ich w zdziwienie. Nie wiedzą, czy żądanie od nich złożenia w Polsce zeznania rocznego na formularzu PIT-38 np. za rok 2008 czy 2009, to nie pomyłka. Podobne wezwania otrzymują też nasi rodacy, którzy od lat żyją i pracują w innym kraju UE i tam też płacą podatki. Jedno, co ich łączy, to zaiwestowanie na polskiej giełdzie w akcje spółek, które po jakimś czasie sprzedali.

- W większości państw, z którymi Polska ma podpisane umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, obowiązuje zasada opodatkowania dochodów z tego tytułu w kraju rezydencji. Być może działania urzędów skarbowych wynikają z faktu, że nie wiedzą one, iż dany podatnik zmienił rezydencję podatkową - z polskiej na inną. Coraz częściej też cudzoziemcy stają się rezydentami podatkowymi w Polsce - podkreśla Joanna Narkiewicz-Tarłowska, doradca podatkowy z PwC.

Podstawą do działania dla urzędników są otrzymane z polskich biur maklerskich formularze PIT-8C będące informacją m.in. o dochodach z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które - zgodnie z art. 30b ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) - opodatkowane są w Polsce 19-proc. zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Jednak nie dotyczy to nierezydentów, albowiem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których Polska jest stroną, zawierają przepis (z reguły jest to art. 13), który stanowi, że dochody uzyskane z giełdy są opodatkowane w miejscu rezydencji osoby je uzyskującej.

Jakim więc cudem nasi urzędnicy zwracają się o zeznanie podatkowe do cudzoziemca lub emigranta? - Urzędnicy twierdzą, że bez deklaracji nie mogą zamknąć sprawy w systemie informatycznym - mówi nam doradca podatkowy z centralnej Polski, prowadzący kilka takich spraw (prosi o anonimowość z uwagi na dobro swoich klientów). - Moim zdaniem, to efekt braku ich przeszkolenia - ocenia.

KIP wie, co zrobić

O sprawę zapytaliśmy Ministerstwo Finansów, ale - choć minęły już dwa miesiące - odpowiedzi nie uzyskaliśmy. Ciągle słyszymy, że trwają konsultacje.

Zadzwoniliśmy więc do podlegającej MF Krajowej Informacji Podatkowej. Tam dowiedzieliśmy się, że osoby, które otrzymały takie wezwanie, powinny wysłać do urzędu skarbowego pismo z wyjaśnieniami oraz certyfikat rezydencji podatkowej. KIP potwierdza, że w opisywanych przez nas sytuacjach nie ma obowiązku składania zeznania podatkowego i zapłaty podatku w Polsce. Chyba że w danej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania jest klauzula nieruchomościowa. Jest to zapis uzależniający zapłatę w danym kraju podatku dochodowego z tytułu zbycia akcji, gdy majątek firmy, której akcje zostały sprzedane, ulokowany jest w większości w miejscowych nieruchomościach. Taką klauzulę Ministerstwo Finansów starało się zapisać w umowach zmienianych w ostatnich miesiącach, ale sprawy nierezydentów dotyczą dochodów z lat poprzednich.

- Myślę, że samo przedstawienie certyfikatu rezydencji podatkowej powinno wystarczyć do zakończenia czynności sprawdzających - podkreśla Joanna Narkiewicz-Tarłowska.

Grażyna J. Leśniak

grazyna.lesniak@infor.pl

PIT-38 tylko wtedy, gdy dochód podlega opodatkowaniu w Polsce

@RY1@i02/2013/215/i02.2013.215.183000200.802.jpg@RY2@

Rafał Sidorowicz, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy Sp. z o.o.

Sporządzenie przez biuro maklerskie informacji PIT-8C nie przesądza jeszcze o obowiązku zadeklarowania w rocznym zeznaniu PIT-38 dochodów osiągniętych przez zagranicznego inwestora na polskiej giełdzie papierów wartościowych. Złożenie zeznania PIT-38 uzasadnione jest wyłącznie w przypadku, gdy osiągnięty dochód podlega opodatkowaniu w Polsce, co w przypadku nierezydentów należy oceniać przez pryzmat wiążących nasz kraj dwustronnych umów o unikania podwójnego opodatkowania. W większości przypadków zastosowanie przepisów właściwej umowy będzie prowadziło do ustalenia, iż dochód nierezydenta z tytułu inwestycji giełdowych podlega opodatkowaniu wyłącznie w państwie jego zamieszkania, natomiast Polsce nie przysługują jakiekolwiek uprawnienia do opodatkowania tego dochodu, chyba że znajdzie zastosowanie klauzula nieruchomościowa. Żądanie złożenia PIT-38 w przypadku gdy dochód nie podlega w Polsce opodatkowaniu pozbawione byłoby zarówno podstawy prawnej, jak i ekonomicznego sensu oraz rodziłoby poważne wątpliwości co do sposobu wypełnienia takiego zeznania. Tym samym ewentualne czynności prowadzone przez urząd skarbowy na podstawie otrzymanej z biura maklerskiego informacji PIT-8C powinny zmierzać do potwierdzenia rezydencji podatkowej inwestora i - w przypadku uzasadnionych wątpliwości w tym zakresie - do żądania przedstawienia certyfikatu rezydencji podatkowej.