Jak dobrze wypełnić PIT za 2012 r. i uniknąć wezwania przez fiskusa

Czy błędy formalne można poprawić

Zatrudniona korzystała dotychczas z możliwości rocznego obliczenia podatku przez zakład pracy. W tym roku chciałaby uwzględnić ulgę internetową, dlatego samodzielnie sporządzi zeznanie podatkowe. Czy urzędnik sprawdzi prawidłowość deklaracji?

@RY1@i02/2013/066/i02.2013.066.18300150e.811.jpg@RY2@

Wstępna ocena prawidłowości wywiązywania się podatników z ich obowiązków rozliczeniowych jest dokonywana w ramach czynności sprawdzających. Mają one przede wszystkim na celu weryfikację terminowości złożenia zeznania i zapłaty podatku, ale organ podatkowy może też zbadać formalną poprawność deklaracji oraz ustalić stan faktyczny w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami.

W przypadku uchybień formalnych organy podatkowe mogą samodzielnie skorygować deklarację (o ile zmiana wysokości zobowiązania, kwoty nadpłaty, podatku do zwrotu lub straty w wyniku takiej korekty nie przekroczy 1 tys. zł) lub zwrócić się do podatnika o jej poprawienie. Ta procedura określona w art. 274 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie tylko w przypadku wystąpienia w deklaracji podatkowej uchybień formalnych - błędów rachunkowych, innych oczywistych omyłek oraz wypełnienia deklaracji niezgodnie z wymaganiami. W praktyce chodzi tu o takie błędy jak wypełnienie niewłaściwych rubryk, pominięcie określonych pozycji zeznania, wadliwe przeliczenie poszczególnych kolumn, błędne wyliczenie podatku przy prawidłowo określonej podstawie opodatkowania czy też zastosowanie błędnego (niewłaściwego lub nieaktualnego) formularza PIT. Ten tryb postępowania nie dotyczy sytuacji, gdy urzędnicy mają wątpliwości o charakterze merytorycznym, np. co do zasadności zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów czy odliczonych ulg.

Podstawa prawna

Art. 273, art. 274 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.).

Czy wątpliwości merytoryczne wymagają wyjaśnienia

Podatnik złożył już zeznanie roczne na formularzu PIT-37. Robiąc porządki, znalazł nieuwzględnioną w rozliczeniu jeszcze jedną informację PIT-11 z tytułu zlecenia zrealizowanego na początku 2012 r. Czy urząd może sam wykryć taką nieprawidłowość w zeznaniu i wezwać do złożenia wyjaśnień?

@RY1@i02/2013/066/i02.2013.066.18300150e.812.jpg@RY2@

Czynności sprawdzające zmierzają przede wszystkim do ustalenia formalnej poprawności składanych przez podatników zeznań, ale taka weryfikacja może niekiedy przybrać także formę kontroli merytorycznej. Taka sytuacja ma miejsce m.in. w przypadku błędnego uwzględnienia lub pominięcia w podstawie opodatkowania danych, które wpływają na jej wysokość. Przekazywane podatnikom przez płatników informacje do celów rocznego rozliczenia podatku (np. PIT-11, PIT-8C, PIT-R) trafiają również do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika. To na podstawie danych w nich zawartych podatnicy wykazują przychody, koszty uzyskania przychodów, dochody (bądź straty), zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczki pobrane przez płatników. Organ podatkowy może więc z łatwością porównać te dokumenty z wyliczeniami dokonanymi przez podatnika.

Zgodnie z art. 274a par. 2 Ordynacji podatkowej, w razie wątpliwości co do poprawności złożonej deklaracji organ podatkowy może wezwać podatnika do udzielenia w wyznaczonym terminie niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji. Powinien przy tym wskazać, dlaczego kwestionuje informacje podane przez podatnika. Przepis ten organ podatkowy stosuje, jeśli ma zastrzeżenia co do rzetelności złożonego zeznania, przy czym nie jest istotne, czy niepoprawność deklaracji skutkuje zaniżeniem czy zawyżeniem zobowiązania podatkowego.

Jeżeli podatnik zgodzi się z zastrzeżeniami organu podatkowego i odpowiednio uzupełni (skoryguje) zeznanie, to na tym weryfikacja deklaracji się zakończy. Opisane postępowanie umożliwia więc sprostowanie danych z korzyścią dla podatnika, gdyż pozwala mu uniknąć ewentualnych sankcji np. w postaci odpowiedzialności karnej skarbowej.

Gdy jednak wezwany do złożenia wyjaśnień podatnik nie podzieli stanowiska urzędnika, a jednocześnie wątpliwości co do poprawności deklaracji nie zostaną wyjaśnione, należy się spodziewać wszczęcia postępowania podatkowego w celu określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego.

Podstawa prawna

Art. 274a par. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.).

Czy trzeba składać dokumenty

Podatnik w rozliczeniu za 2012 r. zamierza uwzględnić ulgę rehabilitacyjną (w związku z zakupem sprzętu niezbędnego do rehabilitacji), prorodzinną i z tytułu darowizny przekazanej fundacji prowadzącej działalność charytatywną. Czy wraz z zeznaniem trzeba od razu złożyć w urzędzie skarbowym dokumenty uprawniające do odliczenia?

@RY1@i02/2013/066/i02.2013.066.18300150e.813.jpg@RY2@

Przed zastosowaniem w rocznym PIT jakiejkolwiek ulgi podatkowej trzeba zapoznać się z warunkami jej stosowania. Obecnie większość dostępnych ulg odlicza się od podstawy opodatkowania. Są to m.in. ulga internetowa, rehabilitacyjna, z tytułu przekazywanych darowizn (na cele kultur religijnego, krwiodawstwa, pożytku publicznego) czy wpłat na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego. Od podatku można zaś odliczyć ulgę prorodzinną.

Trzeba mieć świadomość, że nawet jeśli przepisy wyraźnie nie wymieniają dokumentów, które trzeba posiadać, aby móc skorzystać z danej ulgi, to nie oznacza to, że urzędnicy fiskusa nie będą mogli zweryfikować zasadności jej wykorzystania przez podatnika. W przypadku ulgi związanej z zakupem sprzętu rehabilitacyjnego podstawowym warunkiem odliczenia jest posiadanie przez podatnika orzeczenia o niepełnosprawności. Jednak w celu udokumentowania wysokości wydatku odliczonego w ramach tej ulgi (który nie jest ograniczony żadnym limitem) organ podatkowy może poprosić podatnika o okazanie odpowiedniego dowodu zakupu, np. faktury. Odpowiednio należy udokumentować także przekazaną darowiznę (wymagany jest dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokument, z którego wynika wartość tej darowizny). Zasadność odliczenia ulgi na internet można potwierdzić jakimkolwiek dokumentem, który wskaże odbiorcę i dostawcę usługi oraz wysokość poniesionych wydatków. Z kolei w przypadku ulgi prorodzinnej rodzaj dokumentów potwierdzających prawo do niej zależy od tego, jakie dziecko zostało nią objęte (np. uczące się, niepełnosprawne) oraz kto odliczenia dokonuje (rodzic, opiekun prawny).

Organ podatkowy z pewnością zweryfikuje też wysokość odliczenia. Istotne jest więc, aby sprawdzić, czy wielkość ulg ograniczona jest limitami czy też nie. Przykładem tych pierwszych jest ulga internetowa (odliczyć można maksymalnie 760 zł na darowizny - maksymalnie 6 proc. dochodu, czy prorodzinna 1112,04 zł na dziecko). Do odliczeń, które nie są ograniczone limitami, należą niektóre wydatki potrącane w ramach ulgi rehabilitacyjnej, m.in. na zakup sprzętu rehabilitacyjnego, adaptację mieszkań czy pojazdów do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym czy opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby. Bez limitu można odliczać również darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą (należy je odróżnić od darowizn na cele kultu religijnego).

Podatnik nie ma obowiązku dołączania do zeznania dokumentów potwierdzających prawo do korzystania z ulg oraz wysokość zastosowanego odliczenia. Musi być jednak przygotowany na to, że organ podatkowy zażąda ich okazania w ramach czynności sprawdzających. Zgodnie z art. 275 Ordynacji podatkowej jeżeli ze złożonej deklaracji wynika, że podatnik skorzystał z przysługujących mu ulg, organ podatkowy może zwrócić się do niego o okazanie odpowiednich dokumentów lub złożenie ich kopii. Dokumenty te należy przechowywać do momentu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, tj. 5 lat, licząc od końca roku, w którym złożono zeznanie podatkowe. Po tym czasie zobowiązanie podatkowe się przedawnia i urzędnicy nie mogą weryfikować prawidłowości rozliczeń.

Podstawa prawna

Art. 275 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.).

Czy zawsze wystarczy jeden druk

Podatnik w ubiegłym roku uzyskał dochody z pracy, działalności wykonywanej osobiście oraz ze sprzedaży zabudowanej nieruchomości kupionej w 2010 r. Czy rozliczy się na jednym PIT?

@RY1@i02/2013/066/i02.2013.066.18300150e.814.jpg@RY2@

Przygotowanie rozliczenia rocznego zawsze należy rozpocząć od wyboru właściwego formularza lub formularzy. Urzędnicy skarbowi w pierwszej kolejności dokonują sprawdzenia formalnej poprawności złożonych deklaracji. To, który druk podatnik powinien wypełnić, zależy od tego, z jakich źródeł uzyskiwał przychody. W przypadku gdy takich źródeł w jednym roku było kilka, może się okazać, że konieczne będzie wypełnienie więcej niż jednego formularza. Tak będzie w opisanej sytuacji.

Dochody z pracy oraz z działalności wykonywanej osobiście podatnik rozliczy, składając PIT-37. W tym PIT nie zawsze jednak można wykazać dochody ze zbycia nieruchomości (a także praw majątkowych, np. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, prawa wieczystego użytkowania gruntu). Sposób rozliczenia takiego przychodu zależy bowiem od daty nabycia zbywanej nieruchomości lub prawa. Jeżeli podatnik nabył nieruchomość lub prawo w latach 2007-2008, rozliczenia podatku dokona w zeznaniu PIT-36, PIT-36L albo PIT-38. Jeżeli jednak miało to miejsce po 2008 r., będzie musiał złożyć dodatkowo PIT-39.

Podstawa prawna

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1997 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy podpis męża jest wymagany

Czytelniczka DGP rozlicza dochody swoje i męża na wspólnym PIT. Mąż wyjechał służbowo za granicę i nie będzie mógł podpisać zeznania. Czy złożenie pod deklaracją tylko jednego podpisu jest błędem formalnym?

@RY1@i02/2013/066/i02.2013.066.18300150e.815.jpg@RY2@

Przed dokonaniem rozliczenia na preferencyjnych zasadach przewidzianych dla małżonków trzeba upewnić się, że mąż i żona spełniają wszystkie warunki określone w ustawie o PIT, uprawniające do ich zastosowania. Muszą więc być małżeństwem przez cały rok podatkowy oraz w tym czasie posiadać wspólność majątkową małżeńską. Na jednym PIT nie mogą rozliczać się małżonkowie, jeżeli choć jedne z nich jest przedsiębiorcą, do którego w roku podatkowym miały zastosowanie przepisy o karcie podatkowej, ryczałcie ewidencjonowanym lub podatku liniowym albo przepisy ustawy o podatku tonażowym. Wniosek o wspólne rozliczenie można złożyć w PIT-36 lub PIT-37. obecnie może tego dokonać tylko jedno z małżonków. Jeden podpis pod zeznaniem oznacza więc skuteczne złożenie wniosku o łączne opodatkowanie. Składając taki podpis, trzeba jednak pamiętać, że jest to równoznaczne ze złożeniem oświadczenia o posiadaniu upoważnieniu przez współmałżonka.

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 26 lipca 1997 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl