Czy odszkodowanie wypłacone byłym pracownikom obniży przychód spółki

Kosztami uzyskania przychodów (dalej: KUP) są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT.

Aby dany wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów, należy ocenić jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz możliwość osiągnięcia przychodu. Z oceny związku z prowadzoną działalnością powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczyniać się do osiągnięcia przychodu z danego źródła. Wydatek musi przyczynić się do osiągnięcia przychodu, a przynajmniej podatnik oceniając związek wydatku z prowadzoną działalnością powinien zakładać, że dany koszt może obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodów. Trzeba pamiętać, że mimo iż celowość i efektywność nakładów gospodarczych pozostawiona jest ocenie podatnika, organy podatkowe uprawnione są do badania związku nakładów gospodarczych z przychodami.

W art. 23 ust. 1 ustawy o PIT nie wymieniono wprost zasądzonego odszkodowania, wypłaconego byłemu pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z naruszeniem przepisów o rozwiązaniu umów o pracę, jako wydatku wyłączonego z KUP. Nieujęcie określonych odszkodowań w katalogu kosztów niepotrącalnych nie oznacza automatycznie, że poniesiony z tego tytułu wydatek stanowi KUP. Należy bowiem wówczas ustalić, czy spełnia on wymienione przesłanki pozytywne kwalifikowania kosztów.

Odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy z byłymi pracownikami nie klasyfikuje się do KUP. Jego celem nie jest uzyskanie przychodu ani zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Istotą sporu jest bowiem zasadność i wysokość odszkodowania przyznanego niepracującym już pracownikom za rozwiązanie z nimi umowy o pracę. Celem zapłaty jest zatem zwolnienie się pracodawcy z zobowiązania, a zapłata odszkodowania nie przynosi żadnego przychodu. Kwota odszkodowania, choć wynika z wcześniej łączących strony stosunków pracy, nie jest wypłaconym zaległym wynagrodzeniem pracowników, ale swoistą dolegliwością za niezgodne z prawem działanie pracodawcy, którego skutkami nie można obciążać budżetu państwa przez obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

Tym samym poniesiony przez pracodawcę wydatek z tytułu wypłaconych odszkodowań na rzecz byłych pracowników za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę należy ocenić jako niespełniający kryterium celowości, a w konsekwencji nie może on stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Podobnie uważa dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji nr ITPB1/415-302/14/MP z 13 czerwca 2014 r.

@RY1@i02/2014/154/i02.2014.154.071000800.802.jpg@RY2@

Rafał Kowalski menedżer w BDO

Rafał Kowalski

menedżer w BDO

Podstawa prawna

Art. 22 i 23 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).