Poradnia podatkowa

● Czy można odliczyć zakup nawilżacza powietrza

● Czy można skorzystać z ulgi na dziecko za kilka miesięcy

● Pani Marta jest matką dwóch synów. W zeszłym roku (w maju) sąd orzekł o rozwiązaniu małżeństwa i przyznał jej opiekę nad dziećmi. Były mąż ma ograniczoną władzę rodzicielską. W praktyce od maja 2016 r. sama wychowywała dzieci. Ojciec dzieci nie pełnił takiej roli nawet przez jeden dzień w roku. Czy w okresie od maja do końca roku przysługuje jej ulga na dzieci w pełnej wysokości?

. Ulga na dzieci nie jest preferencją z tytułu bycia rodzicem. Jeśli ojciec dzieci ani przez jeden dzień w roku nie wykonywał władzy rodzicielskiej ani nie sprawował opieki nad synami, to mimo że małżeństwo pani Marty zostało rozwiązane przez rozwód dopiero w maju 2016 r., przysługuje jej ulga na dzieci w pełnej wysokości za cały 2016 r. W całym roku tylko ona wykonywała faktyczną władzę rodzicielską. Takie korzystne stanowisko zajął dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 15 lutego 2017 r. (nr 2461-IBPB-2-2.4511.1073.2016.1.MZA). Wyjaśnił, że warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci jest wykonywanie władzy rodzicielskiej, a nie samo jej posiadanie. Jak wyjaśnił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 lipca 2016 r. (sygn. akt II FSK 2378/15), dla nabycia prawa do odliczenia ulgi konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Czym innym jest posiadanie władzy, a czym innym jej wykonywanie. Aby skorzystać z ulgi na dzieci, podatnik powinien więc wykazać, że w danym roku podatkowym wykonywał, a nie tylko posiadał władzę rodzicielską.

Dyrektor izby skarbowej dodał, że wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na sprawowaniu faktycznej pieczy nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych, edukacyjnych i duchowych dziecka. Uprawnionym do skorzystania z ulgi na dzieci jest więc podatnik, który spełnił poniższe przesłanki, czyli:

● osiągnął dochody opodatkowane według skali podatkowej,

● wykonywał władzę rodzicielską, pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało lub sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą,

● wykazał podatek (po odliczeniu składki na ubezpieczenia zdrowotne).

Skoro w stosunku do dzieci podatniczka wykonywała władzę rodzicielską bez udziału drugiego z rodziców, to wówczas tylko ona ma możliwość - przy spełnieniu pozostałych przesłanek - odliczenia całej kwoty ulgi z tytułu wychowywania dzieci za cały rok, a nie tylko od miesiąca, w którym uprawomocnił się wyrok sądu orzekający rozwiązanie małżeństwa.

Podstawa prawna

Art. 27f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.).

● Pan Marek jest niepełnosprawny i jest na utrzymaniu żony. Choruje na astmę, jest uczulony na alergeny występujące w powietrzu. W okresach nasilenia pyłków nie może normalnie funkcjonować. Potrzebuje oczyszczacza i nawilżacza powietrza. Razem z żoną kupili takie urządzenie za 1500 zł. Czy może je odliczyć od PIT?

. Jest to sytuacja, w której można zastosować ulgę rehabilitacyjną. Jeśli jednak pan Marek jest na utrzymaniu żony, to ona będzie mogła skorzystać z ulgi, a nie on. Takie stanowisko potwierdził dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z 29 grudnia 2016 r. (nr 1061-IPTPB4.4511.264.2016.1.KSM). Wyjaśnił, że jeśli niepełnosprawny mąż będący na utrzymaniu żony jest uczulony i małżonkowie kupią urządzenie do oczyszczania powietrza, to na podstawie art. 26 ust. 7e ustawy o PIT żona będzie mogła we wspólnym zeznaniu rocznym dokonać odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na zakup oczyszczacza i nawilżacza powietrza w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Nie będzie mógł z niej skorzystać pan Marek, ponieważ w 2016 r. nie osiągał żadnych dochodów, od których zgodnie z przepisami ustawy o PIT mógłby dokonać odliczenia poniesionych wydatków na zakup oczyszczacza i nawilżacza powietrza.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 7e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.).

● Pani Beata z mężem uzyskała w zeszłym roku dochody poniżej 112 tys. zł. W kwietniu ich córka skończyła 18 lat. W wakacje pracowała i zarobiła ponad 4 tys. zł. Czy składając wspólny PIT-37, skorzystają z ulgi na dziecko?

. Podatnicy mogą skorzystać z ulgi na dziecko, ale tylko za kilka miesięcy. Wyjaśnił to dyrektor IS w Katowicach w interpretacji z 9 lutego 2017 r. (nr 2461-IBPB-2-2.4511.1064.2016.2.MK). Dyrektor zgodził się, że małżonkowie mogą skorzystać z ulgi za czas, kiedy dziecko było małoletnie, a więc za cztery miesiące. Organ wyjaśnił, że aby skorzystać z ulgi (art. 27f ustawy o PIT) na pełnoletnie dzieci, należy m.in. utrzymywać w roku podatkowym pełnoletnie dziecko do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach ściśle określonych przez ustawę, które w roku podatkowym nie uzyskało dochodów, do których stosuje się zasady opodatkowania z art. 27 lub art. 30b, w łącznej wysokości 3089 zł. Kryterium ograniczające wysokość rocznego dochodu do 3089 zł, z wyjątkiem renty rodzinnej, dotyczy dochodu dziecka pełnoletniego (do ukończenia 25. roku życia). Brak jest takiego warunku w odniesieniu do dziecka małoletniego. Oznacza to, że obliczenie dochodu dziecka należy rozpocząć od dnia ukończenia przez nie 18. roku życia.

Skoro więc córka podatników pracowała w czasie wakacji i osiągnęła dochód przekraczający 3089 zł, a jest pełnoletnia od kwietnia zeszłego roku, to podatnicy mogą skorzystać z ulgi prorodzinnej za okres, w którym córka była małoletnia - do miesiąca, w którym ukończyła 18. rok życia włącznie. Dyrektor przyznał, że nie ma znaczenia, iż dziecko uzyskało dochód przekraczający kwotę 3089 zł w skali roku, ponieważ wobec dzieci małoletnich ustawodawca nie wprowadził kryterium dochodowego, a dochód osiągnięty po uzyskaniu pełnoletności nie wpływa na prawo do ulgi za okres, gdy dziecko było niepełnoletnie. Wartość odliczenia wyniesie więc: 4 x 92,67 zł/miesiąc = 370,68 zł.

Podstawa prawna

Art. 27f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.).