Spółka jawna może zarządzać innym podmiotem

Jeżeli stroną umowy o zarządzanie jest spółka jawna, a nie wspólnik, to ona jest stroną wykonującą czynności zlecone i to ona otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie. Przychody wspólników spółki jawnej, która zarządza inną spółką, mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem liniowym.

Podatnik jest wspólnikiem spółki jawnej, która zajmuje się m.in. działalnością budowlaną, deweloperską, pośrednictwem oraz konsultingiem. Ta spółka zawarła umowę ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, w której członkiem zarządu jest jeden ze wspólników spółki jawnej. Umowa została zawarta w trybie art. 7 par. 1 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Na jej podstawie spółka jawna stała się wobec spółki z o.o. spółką dominującą. Spółka jawna (jako spółka zarządzająca) wywiera bowiem dominujący wpływ na działalność spółki z o.o. (jako spółki powierzającej). Zdaniem podatnika, przychody obu wspólników spółki jawnej zarządzającej spółką z o.o., w której jeden ze wspólników spółki jawnej jest członkiem zarządu, powinny być traktowane jako przychody z działalności gospodarczej. Mogą być więc opodatkowane 19-proc. liniową stawką podatku dochodowego. Organy podatkowe nie zgodziły się z taką interpretacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę podatnika. W ocenie sądu organy podatkowe nie uwzględniły istoty spółki jawnej, która w obrocie prawnym może występować jako samodzielny podmiot (np. przedsiębiorca), uprawniony do realizowania takich samych form działalności gospodarczej, jak np. osoba prawna, w tym np. zarobkowego świadczenia usług w zakresie zarządzania. W ocenie sądu, skoro stroną umowy o zarządzanie jest spółka jawna, nie można twierdzić, że jest nią wspólnik spółki jawnej, wykonujący czynności zlecone jego spółce i to on, a nie spółka, powinien otrzymywać z tego tytułu wynagrodzenie. Oczywiście w toku ogólnego postępowania podatkowego organ podatkowy ma prawo (a nawet obowiązek) uwzględnienia zgodne-go zamiaru stron i celu czynności cywilnoprawnej. Jednak w tzw. postępowaniu interpretacyjnym organ związany jest stanem faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Sąd zauważył, że określając elementy tego stanu we wniosku, strona wskazywała ogólnie na umowę o zarządzanie (lub posiadającą cechy takiej umowy), jaką spółka jawna zawarła ze spółką z o.o. Wskazaniem tym organ interpretacyjny jest związany.

Jednocześnie sąd nie zgodził się z twierdzeniem, że spółka jawna nie mogła zawrzeć umowy o zarządzanie (o charakterze menedżerskim) z innym podmiotem gospodarczym. Z natury rzeczy faktycznym wykonaniem poszczególnych zadań wynikających z umowy musi zająć się osoba fizyczna. Można wyobrazić sobie sytuację, w której stroną umowy ze spółką zarządzaną, posiadającej cechy kontraktu menedżerskiego, jest spółka jawna.

Sąd przypomniał, że spółka jawna jest spółką osobową, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Sąd zauważył, że umowy z kontrahentami zawiera spółka jawna, a nie jej wspólnik lub wspólnicy. Zatem wynagrodzenie za wykonanie umowy (usługi) będzie stanowiło przychód spółki, a nie przychód konkretnego wspólnika. Co do zasady każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku bez względu na rodzaj i wartość wkładu, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Przychody otrzymywane przez spółkę jawną stanowią jej majątek, a wysokość otrzymywanego przez wspólnika zysku co do zasady nie zależy od jego udziału w wypracowaniu zysku. W konsekwencji realizacji umowy o zarządzanie spółka jawna uzyska dochód, który dzielony jest między jej wspólników, w tym również tych, którzy nie uczestniczyli w faktycznym wykonywaniu zadań związanych z wykonaniem kontraktu menedżerskiego (z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w rozpatrywanym przypadku). Tym bardziej zatem nie można przypisywać całego wynagrodzenia z tytułu wykonanej umowy rozpatrującego zarządzanie osobie faktycznie wykonującej te usługi.

Podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych jest wprawdzie osoba fizyczna, a nie spółka jawna, ale określenie wysokości uzyskanego przez nią dochodu do opodatkowania może mieć miejsce dopiero po ustaleniu dochodu osiągniętego przez tę spółkę.