Według regulacji prawnych limit zwolnienia świadczeń socjalnych od podatku jest ograniczony kwotowo

22 sierpnia 2009 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2009 r., nr 125, poz. 1037).

- Zgodnie z nowym brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy wolna od podatku dochodowego jest wartość otrzymanych przez pracownika rzeczowych świadczeń i otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków ZFŚS lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej kwoty 380 zł w danym roku podatkowym - mówi Anna Bajerska, radca prawny z kancelarii Chałas i Wspólnicy.

Nowelizacji nadano wsteczną moc obowiązującą. Artykuł 2 ustawy zmieniającej stanowi, że uchwalone przepisy mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2009 r., czyli dotyczą dochodów osiągniętych w całym roku podatkowym 2009. W porównaniu do poprzednio obowiązującego stanu prawnego zakres świadczeń, których dotyczy zwolnienie wynikające z pkt 67 nowelizacji, objął także świadczenia pieniężne udzielane pracownikom. Bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi, nie są świadczeniami rzeczowymi.

Ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych - ZFŚS (Dz.U. 2004 r., nr 43 poz. 163 ze zm.) daje pracodawcy wiele możliwości wykorzystania środków pieniężnych z ZFŚS. Ma on wiele okazji, w których może skorzystać ze środków pieniężnych ZFŚS i dofinansować pracowników kwotą pieniężną, w tym kwotą 380 zł podlegającą zwolnieniu od podatku dochodowego.

Anna Bajerska wskazuje, że zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podlegają zarówno świadczenia pieniężne, świadczenia rzeczowe, jak i bony otrzymywane przez pracowników.

- Zgodnie z sierpniową nowelizacją ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są tylko świadczenia pieniężne i rzeczowe sfinansowane z ZFŚS do kwoty 380 zł - podkreśla Anna Bajerska.

Każde zatem świadczenie pieniężne czy też rzeczowe powyżej kwoty 380 zł podlega opodatkowaniu na takich samych zasadach jak kupon, bon lub talon uprawniający do jego wymiany na towary lub usługi.

Nowelizacja art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wprowadziła zasady, zgodnie z którą świadczenia pieniężne są zwolnione od podatku, a bony lub talony nie. Według nowelizacji jedynie ustalona kwota świadczenia pieniężnego nie podlega opodatkowaniu.

Wydatkowanie przez pracodawcę środków pieniężnych z ZFŚŚ może przybrać różne formy. Zakres finansowanej z ZFŚS działalności socjalnej jest szeroki - obejmuje m.in. wypoczynek, działalność kulturalno-oświatową, sportowo-rekreacyjną, pomoc materialną lub finansową.

- W związku z tym, że wartość świadczeń pieniężnych lub rzeczowych podlegających zwolnieniu jest stosunkowo niewielka (380 zł), a jednocześnie istnieje wiele okazji i form, w których pracodawca może wykorzystać środki z ZFŚS, jest prawdopodobne, że w ciągu roku podatkowego pracownik stosunkowo szybko wykorzysta limit wolny od podatku - zauważa Anna Bajerska.

Jeżeli pracodawca w ciągu roku podatkowego dofinansuje pracownikowi np. wypoczynek w kraju lub za granicą, zakup podręczników potrzebnych jego dzieciom do nauki albo przekaże pracownikom karnety na basen, bilety do kina, to jest wielce prawdopodobne, że limit ulgi zostanie wyczerpany.

- W wielu przypadkach pracodawca, podejmując w drugiej połowie roku decyzję o świadczeniach, jakie mają otrzymać pracownicy z okazji świąt Bożego Narodzenia, nie będzie już mógł przekazać pracownikom świadczenia pieniężnego (gotówki) wolnego od podatku - przewiduje Magdalena Słomczewska, menedżer produktu z Sodexo Pass Polska.

Dlatego pracodawca rozważając, jaką formę świadczenia (pieniężne, rzeczowe, bon/talon) wybrać dla pracownika jako prezent, powinien mieć na względzie ograniczony kwotowo limit zwolnienia od podatku oraz cel tworzenia ZFŚS, a także rodzaj działalności/usług, jaka może być dofinansowana z ZFŚS.

Poza aspektem ściśle prawnym i ekonomicznym pracodawcy uwzględniają też inne przesłanki, dokonując wyboru świadczeń pracowniczych. Jeśli zostaną one zrealizowane z okazji Bożego Narodzenia to wypada obdarować pracowników raczej prezentami, a nie pieniędzmi. Kupon, bon czy talon ma raczej charakter upominkowy. Prezent w postaci gotówki nie będzie tak odebrany. Zgodnie z tradycją prezent świąteczny ma raczej formę rzeczową, a nie pieniężną.

- Sodexo Pass Polska dostarcza sprawdzonych rozwiązań, które od lat pomagają pracodawcom motywować ich pracowników. Należy pamiętać, że dobrze skonstruowany system motywacji pozapłacowej wywiera wpływ na motywację pracowników za pomocą różnorodnych form oddziaływania. Nie ogranicza się tylko do jednego rodzaju świadczeń. Dlatego pracodawcy nie powinni rezygnować z bonów, kuponów czy talonów na rzecz wyłącznie świadczeń pieniężnych - przekonuje Magdalena Słomczewska.

Nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nadano wsteczną moc obowiązującą,. Uchwalone w sierpniu przepisy mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2009 r.

- Oznacza to, iż zwolnienie można zastosować także do świadczeń, które zostały przyznane pracownikom przed dniem wejścia w życie nowelizacji, a zatem w okresie od 1 stycznia do 22 sierpnia 2009 r. Dlatego pracodawcy powinni dokonać stosownej korekty - twierdzi Anna Bajerska.

Korektę można wprowadzić po zakończeniu roku, w PIT-11. Zdaniem Anny Bajerskiej pracodawca nie może korygować zaliczek w trakcie roku. Będzie natomiast zobowiązany rozpoznać prawidłową wartość przychodu w momencie przygotowania dla pracowników informacji PIT-11 za cały rok 2009.

- Pracodawca nie powinien dokonywać żadnych innego rodzaju korekt, np. listy płac czy deklaracji rocznej PIT-4R - podkreśla Anna Bajerska.

Zwolnieniu od podatku dochodowego podlegają

● świadczenia rzeczowe, sfinansowane w całości ze środków ZFŚS lub z funduszy związków zawodowych,

● świadczenia pieniężne, sfinansowane w całości ze środków ZFŚS lub z funduszy związków zawodowych,

● świadczenia w całości sfinansowane ze środków ZFŚS, łącznie do kwoty 380 zł. w roku podatkowym.

Cezary Warda

gp@infor.pl