Kiedy można odliczyć ulgę prorodzinną na dorosłe dzieci

Ulga prorodzinna obejmuje dzieci dorosłe do ukończenia 25 lat, pod warunkiem że uczą się lub studiują. Na prawo do skorzystania z ulgi nie wpływa to, czy dziecko uczyło się przez cały, czy tylko przez część roku podatkowego. Jeżeli dziecko w trakcie roku podatkowego rozpoczęło, ukończyło lub przerwało naukę, rodzice zachowają prawo do odliczenia całej kwoty ulgi.

W sytuacji gdy syn w 2008 roku przerwał studia, prawo do ulgi za ubiegły rok zostało zachowane. Jeśli nie podejmuje on dalszej nauki w tym roku, to rodzic straci prawo do ulgi dopiero w rozliczeniu podatkowym za 2009 rok.

Z ulgi prorodzinnej można skorzystać niezależnie do systemu nauki (dzienny, wieczorowy) czy rodzaju placówki szkolnej (publiczna, niepubliczna). Ważne jest, aby była to szkoła regulowana przepisami o systemie oświaty lub przepisami o szkolnictwie wyższym obowiązującymi w Polsce lub innym państwie. Z ulgi może skorzystać zarówno rodzic studenta prywatnej uczelni studiującego w systemie zaocznym, jak i rodzic ucznia zasadniczej szkoły zawodowej.

Ulga obejmuje dzieci do ukończenia 25 lat, uczące się. Jeżeli takie dziecko zarobkowało, prawo do odliczenia będzie uzależnione od wysokości uzyskanych dochodów. Rodzic zachowa prawo do ulgi, pod warunkiem że dzieci w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 (według skali podatkowej) lub art. 30b (zryczałtowany podatek ze zbycia papierów wartościowych) ustawy o PIT w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, z wyjątkiem renty rodzinnej. Limit ten na rok 2008 wynosi 3088,68 zł.

W opisanej sytuacji dochody córki uzyskane z wynajmu opodatkowanego ryczałtem nie wpływają na prawo do odliczenia. Nie są one bowiem objęte ustawowym limitem. Z kolei dochody z umowy zlecenia nie przekroczyły dozwolonej przez ustawodawcę kwoty dochodu. Oznacza to, że rodzice będą mogli odliczyć ulgę prorodzinną w zeznaniu podatkowym składanym za 2008 rok.

Ulga prorodzinna przysługuje na trzy grupy dzieci. Jedną z nich są dzieci, bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną. Dotyczy to wyłącznie dorosłych dzieci niepełnosprawnych, gdyż w przypadku dzieci małoletnich ulga przysługuje bez żadnych dodatkowych wymogów.

Jedynym kryterium korzystania z ulgi w przypadku dorosłych dzieci niepełnosprawnych jest otrzymywanie jednego ze wskazanych w ustawie świadczeń, przy czym otrzymywanie dodatku pielęgnacyjnego i renty socjalnej uprawnia do ulgi dopiero od zeznań podatkowych za 2008 rok. W przypadku dzieci niepełnosprawnych ustawodawca nie wprowadził ani górnej granicy wieku, ani ograniczenia w zakresie uzyskiwanych przez nie dochodów. Zatem dochody z umowy o dzieło uzyskane przez syna podatniczki nie wypłyną na uprawnienie do odliczenia ulgi prorodzinnej.

Rodzice zachowują prawo do odliczenia ulgi na dzieci, które w ubiegłym roku ukończyły 25 lat. Zgodnie z przepisami w przypadku dzieci pełnoletnich odliczenie jest obwarowane trzema warunkami. Takie dziecko musi się uczyć, nie przekraczać dozwolonego przez ustawodawcę progu dochodów, a ulga przysługuje do ukończenia 25 lat. W przypadku dzieci, które osiągnęły określony przez ustawodawcę wiek w roku, za który rodzic chce odliczyć ulgę, można z tej możliwości skorzystać. Rodzic prawo do ulgi prorodzinnej utraci dopiero począwszy od następnego roku podatkowego.

W opisanej sytuacji rodzice studentki będą mogli zatem odpisać od podatku całą kwotę ulgi w wysokości 1173,70 zł. Rozliczenie podatkowe za 2008 rok będzie jednak już ostatnią okazją do skorzystania z odliczenia.

Rodzic zachował prawo do odliczenia całej ulgi prorodzinnej za 2008 rok, jeżeli dziecko w trakcie ubiegłego roku zawarło związek małżeński. Podstawowym wymogiem uprawniającym do odliczenia ulgi za rok ubiegły jest wychowywanie dziecka w roku podatkowym. Warunek ten nie musiał być jednak spełniony przez cały rok podatkowy. Oznacza to, że wstąpienie dziecka w związek małżeński w trakcie roku nie pozbawiło rodzica prawa do skorzystania z ulgi, gdyż warunek wychowywania dziecka (pozostawania jedną rodziną) był w takiej sytuacji spełniony przez część roku podatkowego.

Należy podkreślić, że prawa do ulgi nie mają natomiast rodzice, których dzieci pozostawały w związku małżeńskim przez cały ubiegły rok, nawet jeśli nadal są na utrzymaniu rodziców.

Niestety, zeznania za 2008 rok są ostatnią okazją do odliczenia całej ulgi na dziecko, które wzięło ślub w trakcie roku podatkowego. Począwszy od rozliczeń za 2009 rok, rodzic odliczy w takiej sytuacji tylko części ulgi - wyłącznie za miesiące, w których dziecko pozostawało pod władzą rodzicielską.

Dochody pełnoletniego dziecka z renty rodzinnej, bez względu na to, w jakiej były wysokości, nie pozbawiają rodzica prawa do odliczenia od podatku ulgi prorodzinnej. Wynika to z tego, że do kwoty limitu dopuszczalnych dochodów uzyskiwanych przez dorosłe dzieci (do ukończenia 25 lat) nie wlicza się renty rodzinnej. Zasada ta funkcjonuje od początku obowiązywania przepisów o uldze prorodzinnej (tj. od 1 stycznia 2007 r.) i nie uległa zmianie. Wprawdzie nowelizacja ustawy o PIT zmodyfikowała sposób określania dopuszczalnego limitu dochodów, ale pozostawiła regułę, zgodnie z którą do kwoty limitu nie wlicza się renty rodzinnej.

Obecne przepisy precyzują, że ulga prorodzinna przysługuje podatnikom, których dzieci uzyskują dochody opodatkowane według skali podatkowej (art. 27 ustawy o PIT), z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (art. 30b ustawy o PIT), pod warunkiem że ich łączna wysokość nie przekroczyła kwoty obliczonej jako iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, o których mowa w pierwszym przedziale obowiązującej skali podatkowej, z wyjątkiem renty rodzinnej. Zatem renta rodzinna, mimo że jest opodatkowana na zasadach ogólnych, została wyraźnie wyłączona z katalogu dochodów objętych limitem, którego przekroczenie pozbawia prawa do ulgi prorodzinnej. Limit dochodów dzieci na 2008 rok wynosi 3088,68 zł, ale do kwoty tej nadal nie wlicza się renty rodzinnej.

W tej sytuacji rodzice zachowają prawo do odliczenia ulgi rodzinnej na córkę. Na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polską i Niemcami w celu unikania podwójnego opodatkowania stosowana jest metoda wyłączenia z progresją. Polega ona na tym, że w Polsce zwalnia się z opodatkowania dochód uzyskany za granicą, jednak dla ustalenia podatku należnego od dochodu osiągniętego w Polsce stosuje się stopę podatku obliczoną dla całego dochodu, tj. łącznie z dochodem uzyskanym w drugim państwie. W opisanym przypadku córka nie uzyskała w Polsce żadnych dochodów, nie musi zatem wykazywać niemieckich zarobków. Są one wolne od podatku, niezależnie od ich wysokości. Rodzicom studentki przysługuje zatem prawo do odpisania od podatku ulgi rodzinnej.

Gdyby dziecko uzyskało dochody również w Polsce, to od ich wysokości byłoby uzależnione prawo do ulgi (przy czym dochody zagraniczne miałby tylko wpływ na ustalenie stopy procentowej do ustalenia podatku należnego od dochodu osiągniętego w kraju).