Rozpoczynamy prowadzenie działalności

Od 31 marca 2009 r. w gminach działa już tzw. jedno okienko, przy którym podatnicy mogą załatwiać sprawy dotyczące rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie rejestracja firmy dla celów podatkowych jest bardzo uproszczona. Wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest jednocześnie wnioskiem o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON), zgłoszeniem identyfikacyjnym lub aktualizacyjnym (NIP) oraz zgłoszeniem do ZUS. Konieczne jest przy tym wskazanie naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej można złożyć także w wersji elektronicznej za pośrednictwem strony internetowej gminy. Można go również wysłać listem poleconym. Wówczas należy złożyć na wniosku własnoręczny podpis poświadczony notarialnie.

Korzystne zmiany w zakresie rejestracji dotyczą nie tylko osób fizycznych rozpoczynających jednoosobową działalność, ale też przedsiębiorców rejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Łatwiej więc będzie zarejestrować np. osobową spółkę prawa handlowego, tj. spółkę jawną, partnerską, komandytową czy komandytowo-akcyjną.

Podatnicy mają do wyboru cztery formy opodatkowania. Podstawowa to zasady ogólne według progresywnej skali podatkowej. Podatek obliczany na ogólnych zasadach podatnik płaci od faktycznie uzyskanego dochodu, który oblicza poprzez odjęcie od przychodów z działalności kosztów ich uzyskania. Przy wyborze tej formy opodatkowania przedsiębiorca ewidencjonuje wszystkie zdarzenia gospodarcze w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Zaletą tej formy rozliczeń jest możliwość skorzystania z preferencji podatkowych w postaci rozliczenia podatku w sposób przewidziany dla małżonków lub osób samotnie wychowujących dzieci. Ponadto opodatkowani według skali podatkowej mogą uwzględniać w zeznaniu rocznym ulgi i odliczenia przewidziane w ustawie o PIT.

Podatnik może też wybrać jako sposób opodatkowania 19-proc. podatek liniowy. Ta forma na pewno nie opłaca się tym podatnikom rozpoczynającym prowadzenie działalności gospodarczej, których przewidywane dochody nie przekroczą pierwszego progu skali podatkowej, czyli 85 528 zł. Poza tym wybór tej formy opodatkowania powoduje automatyczną utratę wielu przywilejów podatkowych, np. rozliczenia się wspólnie z małżonkiem bądź jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Podatek liniowy pozbawia też prawa do ulgi na darowizny, internetowej czy też prawa do odliczeń wydatków na cele rehabilitacyjne. Przy tej formie należy też prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, a przychód można pomniejszyć o koszty jego uzyskania.

Kolejna forma to ryczałt ewidencjonowany. Stawki ryczałtu są różne (20 proc., 17 proc., 8,5 proc., 5,5 proc., 3 proc.) i zależą od rodzaju prowadzonej działalności. Przy tym sposobie rozliczeń podatek oblicza się od przychodów, bez uwzględniania kosztów. Zatem ewidencja jest w tym przypadku ograniczona jedynie do prowadzenia ewidencji przychodów. Ta forma opodatkowania opłaca się tym podatnikom, którzy ponoszą niskie koszty swojej działalności. Wybór ryczałtu uniemożliwia wspólne rozliczenie z małżonkiem lub jako osoby samotnie wychowującej dzieci, lecz pozwala na skorzystanie z ulg, np. rehabilitacyjnej, internetowej.

Ostatnia forma to karta podatkowa. Jest to najprostszy sposób płacenia podatku. Wysokość podatku nie zależy od wielkości uzyskiwanego dochodu. Stawka podatku ustalana jest dla poszczególnych rodzajów działalności i zależy od liczby zatrudnionych osób oraz wielkości miejscowości, w której prowadzona jest działalność. Wysokość zobowiązania ustala naczelnik urzędu skarbowego odrębnie na każdy rok podatkowy.

ekspert GP