Wygraną w konkursie trzeba opodatkować według zryczałtowanej stawki PIT

Nagrody i wygrane w konkursach, grach, zakładach wzajemnych czy loteriach zasadniczo podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jednak nie w każdym wypadku trzeba podzielić się wygraną z fiskusem. To, czy część nagrody trafi na konto urzędu skarbowego i w jakiej wysokości, zależy od kilku czynników. Przede wszystkim od rodzaju gry czy konkursu oraz wysokości nagrody lub wygranej.

Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów (przychodów) z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową, uzyskanych w państwie członkowskim Unii Europejskiej (UE) lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10 proc. wygranej lub nagrody. Warto zwrócić uwagę, że przepis w takim brzmieniu obowiązuje od 1 stycznia 2009 r. Wcześniej istniało rozróżnienie pomiędzy opodatkowaniem wygranych w loteriach, grach i zakładach wzajemnych w zależności od tego, czy dochody te zostały uzyskane na terytorium Polski, czy za granicą. Zryczałtowany 10-proc. podatek był pobierany wyłącznie w przypadku wygranych uzyskanych na terytorium Polski. Natomiast w przypadku wygranych ze źródeł położonych za granicą stosowana była progresywna skala podatkowa.

Wprowadzona zmiana jest konsekwencją zarzucanego Polsce przez Komisję Europejską naruszenia prawa traktatowego w zakresie wygranych. Zapewniła ona równe traktowanie pod względem podatkowym wygranych w grach i zakładach wzajemnych, poprzez objęcie 10-proc. zryczałtowaną stawką podatkową wygranych, bez względu na to, czy zostały one uzyskane na terytorium Polski, czy też w innych państwach członkowskich UE lub EOG.

Zasadą jest, że pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10 proc. wygranej lub nagrody. Jednak na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT wolna od podatku dochodowego jest wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową, jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 760 zł.

Zwolnienie podatkowe regulowane w art. 21 ust. 1 pkt 68 obwarowane jest zatem ograniczeniami odnoszącymi się zarówno do rodzaju i przedmiotu konkursu, jak i wartości nagrody. Preferencja obejmuje wygrane w konkursach i grach organizowanych i emitowanych przez środki masowego przekazu, tj. prasę, radio i telewizję, oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagrody związane ze sprzedażą premiową. Jednakże przepis ten zwalnia zwycięzców wymienionych konkursów z opodatkowania tylko wtedy, gdy jednorazowa wartość wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 760 zł. Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że w razie przekroczenia ustawowego limitu opodatkowaniu podlegać będzie pełna wartość nagrody. Przepis nie stanowi bowiem, że wygrane zwolnione są do wysokości wskazanej kwoty, lecz że zwolnienie ma zastosowanie w sytuacji, gdy wartość nagrody nie przekracza ustawowego limitu.

Zatem wygrana otrzymana w konkursie z dziedziny np. kultury i sztuki korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego, o ile jej jednorazowa wartość nie przekracza kwoty 760 zł. W przeciwnym wypadku całość wygranej podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, czyli pobiera się od niej zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10 proc. Poboru tego podatku, zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o PIT, dokonuje płatnik.

Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT, to nie jedyny wyjątek od zasady opodatkowania wygranych. Podatkowe zwolnienia dotyczą także wygranych w grach organizowanych na podstawie ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W zależności od rodzaju gry są to zwolnienia ograniczone limitem wartości wygranej oraz nieobjęte limitem.

Zwolnienie ograniczone limitem odnosi się do wygranych w grach liczbowych, loteriach pieniężnych, grze telebingo, zakładach wzajemnych, loteriach promocyjnych, loteriach audioteksowych i loteriach fantowych. Ma ono zastosowanie, pod warunkiem że jednorazowa wartość tych wygranych nie przekracza 2280 zł (art. 21 ust. 1 pkt 6a ustawy o PIT). W przypadku gdy wygrane te przekraczają ustawowy próg, podlegają opodatkowaniu 10-proc. zryczałtowanym podatkiem dochodowym od całości wygranej.

Natomiast bez względu na wysokość wygranej, w całości zwolnione z opodatkowania są wygrane w kasynach gry, wideoloteriach, grach na automatach, grach na automatach o niskich wygranych oraz grach w bingo pieniężne i fantowe (art. 21 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT).

Zarówno w jednym, jak i w drugim wypadku zwolnienia obecnie odnoszą się do wygranych w grach, zakładach wzajemnych i loteriach urządzanych i prowadzonych przez uprawniony podmiot na podstawie przepisów o grach i zakładach wzajemnych obowiązujących w państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG. Przed 1 stycznia 2009 r. zwolnienia obejmowały jedynie wygrane z gier urządzanych w Polsce. Natomiast wygrane w analogicznych grach urządzanych i prowadzonych na podstawie przepisów obowiązujących w innych państwach UE lub EOG nie korzystały z preferencji podatkowych i podlegały opodatkowaniu według progresywnej skali podatkowej.

Obecnie zrównane są zasady opodatkowania wygranych w loteriach, grach i zakładach wzajemnych bez względu na to, czy dochody te zostały uzyskane na terytorium Polski, czy poza jej terytorium. Warunkiem koniecznym do skorzystania ze zwolnienia jest istnienie podstawy prawnej do wymiany informacji przez organy podatkowe Rzeczypospolitej Polskiej z organami podatkowymi państwa, na którego terytorium loterie, gry lub zakłady wzajemne są urządzane i prowadzone.