Jak rozliczyć się w PIT-36 i PIT-36L

ekspert GP

Zmiany wprowadzone do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ostatnią nowelizacją pozwalają podatnikom, którzy opłacali obowiązkowe składki ubezpieczeniowe podczas pracy w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Norwegia, Liechtenstein) albo w Konfederacji Szwajcarskiej, na uwzględnienie tych składek w polskim zeznaniu rocznym. Aby jednak odliczenie było możliwe, muszą być spełnione określone warunki. Odliczeniu nie podlegają bowiem składki, których podstawę stanowi przychód lub dochód zwolniony z opodatkowania na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Ponadto składki, które podatnik zamierza odliczyć w Polsce, nie mogły zostać odliczone od dochodu (przychodu) albo podatku w krajach UE, EOG lub Szwajcarii. Wreszcie konieczne jest, aby istniała podstawa prawna wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych do wymiany informacji z krajem, w którym składki zostały opłacone.

Od dochodu przedsiębiorcy odliczają składki na ubezpieczenia społeczne. W części E formularza PIT-36 podatnicy wpisują kwotę składki na ubezpieczenia społeczne zapłaconej ze środków podatnika zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w danym państwie. Natomiast od podatku przedsiębiorcy odliczają składkę na ubezpieczenie zdrowotne. W części I dodano nową rubrykę przeznaczoną właśnie do wpisania kwoty składek zapłaconych ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. W tym przypadku będzie jednak obowiązywało ograniczenie odliczenia do kwoty nieprzekraczającej 7,75 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne obowiązujące w kraju, gdzie zostały one zapłacone.

Podatnicy rozliczający podatek dochodowy według 19-proc. stawki liniowej mają prawo do odliczenia strat z lat ubiegłych. Mogą tego dokonać w części E w pozycji 34. Należy tylko przypomnieć, że możliwość odliczenia dotyczy wyłącznie straty od dochodu z tego samego źródła, które przyniosło stratę w ostatnich pięciu kolejnych latach podatkowych. Warunkiem koniecznym jest jednak to, by wysokość odliczenia nie przekroczyła w żadnym z tych lat 50 proc. kwoty straty. Zatem w zeznaniu podatkowym za 2008 rok podatnicy mogą rozliczyć straty wykazane w latach 2003, 2004, 2005, 2006 lub 2007. Podatnik, który w roku 2007 poniósł stratę, może w zeznaniu za 2008 rok odliczyć nie więcej niż 50 proc. kwoty straty, a resztę rozliczać w kolejnych czterech latach, aż do 2012 roku, lub rozliczyć ją szybciej.

W niektórych przypadkach konieczne będzie dodatkowe zmniejszenie odliczanej straty. Taka sytuacja wystąpi u przedsiębiorców, którzy w latach 2003-2007 utracili prawo do ulg inwestycyjnych lub prawo do zwolnienia z tytułu prowadzenia działalności w specjalnej strefie ekonomicznej. Jeśli więc w związku z utratą tych preferencji zmniejszali oni stratę poniesioną ze źródła przychodów, z którym związane były zwolnienia i ulgi, to w 2008 roku odliczą stratę zmniejszoną o kwoty utraconych w tych latach ulg bądź zwolnień.

Część O formularza PIT-36L dotyczy przekazywania 1 proc. podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego i została dodana wskutek nowelizacji ustawy o PIT. Nosi ona nazwę: Informacje uzupełniające i jest przeznaczona na podanie m.in. danych ułatwiających kontakt z podatnikiem, szczegółowy cel przekazania 1 proc. podatku oraz wyrażenie zgody na przekazanie obdarowanej organizacji danych osobowych podatnika i wysokości kwoty, jaką urząd skarbowy przekazał.